กรุงเทพธุรกิจ

ความขัดแย้งใหญ่ คือ โอกาสของการปฏิรูปใหม่ประเทศไทย ถ้ารักษาความขัดแย้งอย่างสันติไว้ได้ ซึ่งสังคมไทยมีความก้าวหน้ามามากในประเด็นนี้

สังคมต้องอดทนอดกลั้น อย่าให้เกิดความรุนแรง และอย่าเพียงแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ซึ่งแก้ปัญหาไม่ได้จริง ถ้าไม่ปฏิรูปใหญ่ วิกฤตการณ์จะเกิดซ้ำ และในที่สุด หลุดไปสู่มิคสัญญีกลียุค
 

ปฏิรูปใหญ่ คือ ปฏิรูปให้เกิดความเป็นธรรมทุกทางทั้งทางเศรษฐกิจ ทางสังคม ทางกฎหมาย ทางการเมืองการปกครองความเป็นธรรมทางการเมืองอย่างหนึ่ง คือ ความเป็นธรรมในการเลือกตั้ง
 

การเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรมเป็นบ่อเกิดของวิกฤตการณ์ทางการเมือง
 

การเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรมเกิดจากเงินมีอำนาจมากเกิน ทำให้เกิดระบอบธนาธิปไตย แทนที่จะเป็นประชาธิปไตย
 

เริ่มจากพรรคการเมืองที่มีเงินมากกว้านซื้อ หรือตกเขียว ส.ส. ทุ่มทุน ค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้ง อาจตก 30-40 ล้านบาทต่อคน ถ้าส่งสมัคร 300 กว่าคนก็เป็นเงินกว่า 10,000 ล้านบาท เมื่อได้รับ "เลือก" เข้ามาแล้ว หัวหน้าคอกก็ยังจ่ายเงินเลี้ยงดู หัวหน้าคอกที่มี ส.ส. ในสังกัดพอก็มีอำนาจต่อรองไปเป็นรัฐมนตรี เมื่อเป็นก็หาทางคอร์รัปชันถอนทุนและหากำไร ทำให้การเมืองกลายเป็นการค้า หากำไร แทนที่จะเป็นการทำนุบำรุงบ้านเมืองและประชาชน วิธีการนี้ทำให้ ส.ส. ต้องฟังคำสั่งซ้ายหันขวาหันจากนายทุนพรรค ไม่เป็นตัวของตัวเอง นายทุนพรรคคนเดียวอาจสั่ง ส.ส. ได้หมดทั้งพรรค ถ้า ส.ส. มีความรู้ มีศักดิ์ศรี มีวิจารณญาณด้วยตัวของตัวเอง รัฐสภาจะเป็นกลไกที่แก้ปัญหาวิกฤติของประเทศได้ดีที่สุด แต่ระบอบธนาธิปไตยได้ทำให้เกิดระบอบเผด็จการรัฐสภา รัฐสภาจึงไม่สามารถเป็นกลไกแก้วิกฤติชาติ
 

ระบอบธนาธิปไตย ทำให้ได้นักการเมืองไม่มีคุณภาพ และคุณธรรมอย่างที่ควร ทำให้ระบบการเมืองไม่มีสมรรถนะในการพัฒนาชาติบ้านเมืองและนำการเมืองเข้าสู่วงจรอุบาทว์ คือ "การเมืองด้อยคุณภาพ-ปฏิวัติ-รัฐประหาร-เลือกตั้งได้นักการเมืองด้อยคุณภาพ" วนเวียนอยู่เช่นนี้ โดยไม่มีทางออก และนำมาสู่วิกฤตการณ์ทางการเมือง
 

เมื่อ เงินเป็นใหญ่ แต่เงินไม่เท่ากัน บางคนมีเป็นแสนๆ ล้านบาท ทำให้เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม การแข่งขันอะไรที่ไม่เป็นธรรมไม่สนุกไม่เป็นไปเพื่อการอยู่ร่วมกันด้วยดี แม้แต่สุนัขมันยังมีจริยธรรมในการเล่น ที่ตัวที่เก่งกว่าต้องแกล้งแพ้เพื่อให้ตัวอื่นชนะบ้าง การเล่นจะได้สนุก และอยู่ร่วมกันได้ (ดู Scientific American Mind, March /April 2010, หน้า 16) การเลือกตั้งที่ไม่เป็นธรรม เพราะเงินเป็นใหญ่ จึงไม่ใช่เครื่องยุติความขัดแย้ง แต่ตรงข้ามมากกว่า
 

ฉะนั้น การปฏิรูปใหญ่อย่างหนึ่ง คือ ปฏิรูปการเลือกตั้งให้เป็นธรรม โดยขจัดอำนาจเงินลงให้มากที่สุด ควรศึกษาและระดมความคิดว่าจะขจัดอำนาจเงินในการเลือกตั้งได้อย่างไร คุณอุดร ตันติสุนทร เป็นผู้หนึ่งที่พยายามศึกษา เรื่องการลดคอร์รัปชันทางการเมือง คุณอุดร ไปศึกษาการปฏิรูปการเมืองของญี่ปุ่น ซึ่งเดิมก็มีคอร์รัปชันเยอะ ญี่ปุ่นทำ 2 อย่าง คือ

1.กระจายอำนาจไปสู่ท้องถิ่นอย่างเต็มที่

2.ป้องกันการใช้เงินในการเลือกตั้ง
   

สำหรับแนวคิดเรื่องการขจัดอำนาจเงินในการเลือกตั้ง เท่าที่ผมรวบรวมจากคุณอุดร และบุคคลอื่นก็เช่น 1. ไม่บังคับให้ผู้ลงสมัคร ส.ส. ต้องสังกัดพรรคการเมือง (ซึ่งทำให้ต้องขึ้นกับนายทุนใหญ่) 2. ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งโฆษณาหาเสียงได้เท่าเทียมกัน คือ จำกัดขนาดและจำนวน
โปสเตอร์ หาเสียงให้ทำได้เท่ากัน รัฐจัดสรรเวลาหาเสียงทางวิทยุและโทรทัศน์ให้เท่ากัน โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย เพื่อตัดการต้องพึ่งอำนาจเงิน 3. ผู้ที่ลงสมัคร ส.ส. หรือเมื่อได้เป็นแล้ว ห้ามแจกเงิน ห้ามแจกของขวัญทุกชนิด ห้ามแจกพวงหรีด ห้ามจัดเลี้ยงทุกชนิด ห้ามไปงานเปิดป้ายร้านค้า ห้ามให้รางวัลนักกีฬา ที่ห้ามเช่นนี้ เพราะการวิจัยพบว่านักการเมืองที่หาคะแนนนิยมจากราษฎร โดยเอาใจราษฎรอย่างนี้เป็นต้นเหตุของคอร์รัปชัน 4. ห้าม ส.ส. รับเงินอุดหนุนค่าครองชีพหรือสินน้ำใจใดๆ จากผู้ใด มีแต่เงินเดือนในตำแหน่งเท่านั้นการทำผิดกฎหมายต้องรับโทษทางอาญาคือติดคุก ไม่ใช่ตัดสิทธิทางการเมืองเท่านั้น ต้องปฏิรูป ส.ส. จากบทบาทอุปถัมภ์ราษฎร ไปเป็นผู้ทำนโยบายเพื่อราษฎรให้ได้ จึงจะแก้ปัญหาของราษฎรได้จริง
 

เท่าที่กล่าวข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่าง ควรปรึกษาหารือระดมความคิดกันอย่างจริงจังถึงการปฏิรูปการเลือกตั้งให้เป็นธรรม ถ้าปฏิรูปการเลือกตั้งให้เป็นธรรม การเลือกตั้งก็จะเป็นทางออกให้บ้านเมือง

Tags : ประเวศ วะสี