กรุงเทพธุรกิจ

ประเด็นหลักคดียึดทรัพย์ 7.6 หมื่นล้านบาทนั้น เริ่มต้นจากการพิสูจน์ ปม "ซุกหุ้น"...จากข้อกล่าวหา พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกฯใช้นอมินี คือ

วินมาร์ค และ แอมเพิลริช ถือครองหุ้นชินคอร์ป รวมไปถึงข้อกล่าวหา "ร่ำรวยผิดปกติและการได้มาซึ่งทรัพย์สินโดยมิสมควรสืบเนื่องจากตำแหน่งหน้าที่" ซึ่งเกี่ยวโยงกับการเอื้อประโยชน์ใน 5มาตรการ คือ

1.แปลงค่าสัมปทานกิจการโทรคมนาคม เป็นภาษีสรรพสามิต เอื้อประโยชน์ให้แก่ บจก.ชินคอร์ป หรือไม่

2.พ.ต.ท. ทักษิณ  ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่ แก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Cellular Mobile Telephone) ปรับลดอัตราส่วนแบ่งรายได้ ที่ต้องจ่ายให้ ทศท จากการให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ (มือถือ) แบบบัตรเติมเงิน หรือ Prepaid Card ให้บริษัท AIS เป็น 20% จากเดิมที่ต้องจ่ายแบบอัตราก้าวหน้าในอัตรา 25-30% หรือไม่
 3. พ.ต.ท.ทักษิณ ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่ แก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Cellular MOBILE Telephone) เมื่อวันที่ 20 ก.ย. 2545 ปรับลดอัตราค่าใช้เครือข่ายร่วม (Roaming) เอื้อประโยชน์ชินคอร์ป และ AIS โดยแก้ไขให้ AIS เข้าไปใช้เครือข่ายร่วมผู้ให้บริการรายอื่นที่มีผลให้ AIS ไม่ต้องจ่ายเงินกว่า 18,970,579,711 บาท ให้แก่ ทศท และ กสท หรือไม่ และ

4.พ.ต.ท.ทักษิณ ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่ อนุมัติโครงการยิงดาวเทียม IP STAR การอนุมัติแก้ไขสัญญาสัมปทาน ลงวันที่ 27 ต.ค. 2547 การอนุมัติให้ใช้เงินค่าสินไหมทดแทน ดาวเทียมไทยคม 3 จำนวน 6.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไปเช่าช่องสัญญาณต่างประเทศ เอื้อประโยชน์บริษัทชินคอร์ป และ บริษัท ชิน แซทเทลไลท์ จำกัด หรือไม่

5. พ.ต.ท.ทักษิณ ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่อนุมัติให้รัฐบาลพม่ากู้เงินเอ็กซิมแบงก์ จำนวน 4,000 ล้านบาท ในอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าต้นทุน และขยายเวลาปลอดการชำระหนี้ จาก 2 เป็น 5 ปี เพื่อนำไปซื้ออุปกรณ์การพัฒนาระบบโทรคมนาคมของพม่า จาก ชิน แซทฯ หรือไม่

ในส่วนแปลงค่าสัมปทานกิจการโทรคมนาคม เป็นภาษีสรรพสามิต นั้น (หมายเหตุ:การแก้ไขสัญญาอนุญาตให้ดำเนินกิจการโทรศัพท์เคลื่อนที่ และ Roaming ได้รายงานในฉบับวันที่ 17 ก.พ. 2553) ในคำฟ้องของอัยการ

จุดเริ่มต้นของข้อกล่าวหา แปลงค่าสัมปทานกิจการโทรคมนาคม เป็นภาษีสรรพสามิต มาจากสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ บริษัททีโอที ได้มีหนังสือร้องเรียนต่อ คตส. ว่าการแปลงสัมปทานนั้น ไม่ถูกต้องตามกระบวนการบริหาร ทำให้เกิดความเสียหายต่อกิจการโทรคมนาคมของชาติ และทำให้บริษัทเอกชน ที่เกี่ยวโยงกับครอบครัวของ พ.ต.ท.ทักษิณ ได้รับประโยชน์อย่างมาก คตส.จึงมีการตั้งอนุกรรมการไต่สวนฯดังกล่าว ก่อนที่อัยการจะนำไปสู่การฟ้องร้องดังกล่าว

อัยการเห็นว่า อดีตนายกรัฐมนตรีนอกจากไม่ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2543 ซึ่งตามกฎหมายได้กำหนดไว้ว่า สัมปทานหรือสัญญาใดๆ ที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ พ.ร.บ. มีผลบังคับใช้ นั้นยังคงสิทธิประกอบกิจการโทรคมนาคม ตามขอบเขตและสิทธิที่มีอยู่เดิม ตามที่ได้รับอนุญาตสัมปทานหรือสัญญานั้นต่อไป จนกว่าการอนุญาต สัมปทานหรือสัญญาดังกล่าวจะสิ้นสุด

โดยระหว่างประกอบกิจการดังกล่าว ต้องอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ตาม พ.ร.บ. ดังกล่าวและตามเงื่อนไขที่"กทช."กำหนดบนพื้นฐานของหลักการแข่งขันอย่างเสรีและอย่างเป็นธรรม

พ.ต.ท.ทักษิณ ในฐานะนายกรัฐมนตรี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงไม่มีอำนาจและหน้าที่ในการกำกับดูแลกิจการโทรคมนาคมแต่อย่างใด เพราะอำนาจในการสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ประกอบการ เป็นอำนาจของ กทช.

ดังนั้น การที่ พ.ต.ท.ทักษิณ ดำเนินการตรา พ.ร.ก.แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต พ.ศ.2527 พ.ศ.2546 ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่องลดอัตราและยกเว้นภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ 68) ลงวันที่ 28 ม.ค. 2546 และมีมติ ครม.วันที่ 11 ก.พ. 2546 ที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต จากกิจการโทรคมนาคมและให้ค่าสัมปทานหักกับภาษีสรรพสามิตนั้น จึงเป็นการดำเนินการนอกเหนืออำนาจของตนเอง

ขณะเดียวกันการออกกฎหมายดังกล่าว เป็นการสร้างกลไกทางกฎหมาย เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกีดกันผู้ประกอบการกิจการโทรคมนาคมรายใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อปกป้องและยึดครองตลาดโทรคมนาคม ซึ่งบริษัทเอไอเอส เป็นบริษัทที่มีส่วนแบ่งทางการตลาดมากที่สุด และชินคอร์ป เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่

ส่วนมุมมองของสองพยานที่สำคัญนั้น บันทึกไว้เช่นนี้

"สิทธิชัย โภไคยอุดม" อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) ในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ ได้เบิกความว่า ในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ ได้ตั้งคณะทำงานตรวจสอบการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตโทรศัพท์เคลื่อนที่ และดาวเทียม ไอพี สตาร์ ในสมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งการจัดเก็บภาษีสรรพสามิตเห็นว่า เมื่อ บริษัท กสท โทรคมนาคม จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ทศท คอร์ปอร์เรชั่น จำกัด (มหาชน) อ่อนแอลงทำให้เกิดความเสียหายต่อประชาชนที่จะได้รับบริการด้านโทรคมนาคม 

โดยพยานมีข้อสงสัยว่า เมื่อรัฐบาลมีนโยบายในการเรียกเก็บภาษีแสดงว่า รัฐบาลต้องการหารายได้ แต่คณะรัฐมนตรี (ครม.) ในสมัยรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ กลับมีมติให้เอกชนที่ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ เรียกเก็บภาษีสรรพสามิตคืนจากรัฐได้ ซึ่งทำให้รัฐไม่ได้เงิน แม้มีบางคนอ้างว่าไม่ได้ทำให้รัฐเสียหายที่จะต้องจ่ายเงิน แต่พยานเห็นว่าเป็นการทำให้รัฐเสียหายกว่า 6 หมื่นล้านบาท เพราะไม่สามารถนำรายได้จากการเก็บภาษีสรรพสามิตเข้าสู่รัฐได้ พยานจึงเสนอ ครม.สมัย พล.อ.สุรยุทธ์ ให้ยกเลิกมติ ครม.สมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ที่อนุญาตให้เอกชนเรียกเก็บภาษีสรรพสามิตคืนจากรัฐได้

เมื่อ ครม.พล.อ.สุรยุทธ์ ยกเลิกมติ ครม.ดังกล่าวแล้ว กรมสรรพสามิต สามารถเรียกเก็บภาษีได้จำนวนกว่า 1 พันล้านบาทเศษภายในระยะเวลา 1 เดือน นอกเหนือจากส่วนแบ่งรายได้ที่ผู้ให้บริการต้องจ่ายให้แก่รัฐ

นายสิทธิชัย อดีต รมว.ไอซีที เบิกความต่อว่า การเปลี่ยนแปลงการเก็บค่าสัมปทานโทรศัพท์มือถือให้แบ่งจ่ายเป็นภาษีสรรพสามิตได้นั้น "เป็นการกีดกันการแข่งขันอย่างเป็นธรรมในทางธุรกิจอย่างแยบยล"ไม่ให้นักลงทุนรายใหญ่จากต่างประเทศเข้ามาลงทุนธุรกิจโทรคมนาคมในประเทศหรือมาเป็นคู่แข่ง  ขณะที่การให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ แม้ผู้ให้บริการรายเดิมจะต้องลงทุนไปแล้วกว่า 1 แสนล้านบาท แต่เชื่อว่าน่าจะได้กำไรจากการลงทุนไปนานแล้ว เนื่องจากเริ่มแรกของการให้บริการประชาชนต้องเสียค่าใช้บริการในอัตราที่สูงถึงนาทีละ 8-12 บาท มานานกว่า 10-15 ปี และที่อ้างว่าสถานีเครือข่ายที่ก่อสร้างได้โอนให้รัฐตามสัญญาแล้วเป็นเพียงข้อความในกระดาษ เพราะความจริงแล้วผู้ให้บริการรายเดิมยังคงใช้ประโยชน์จนถึงปัจจุบัน

“ที่อ้างว่าต่างชาติมาลงทุนไม่ต้องเสียค่าสัมปทาน เสียแค่ค่าธรรมเนียม 6% เสียภาษี 10% แต่ความจริงแล้วผู้ลงทุนต่างชาติต้องใช้เงินลงทุน 1-2 แสนล้านบาทเหมือนกัน ส่วนภาษีสรรพสามิตขึ้นอยู่กับ ครม.จะมีมติให้เรียกเก็บ โดยมีเพดานสูงสุดที่ 50% ซึ่ง ครม. ขณะนั้นจะเรียกเก็บเพิ่มขึ้นเมื่อใดก็ได้ ซึ่งผู้ให้บริการรายเดิมไม่เสียหายแต่ผู้ลงทุนต่างชาติคงไม่ไหว ดังนั้นจึงไม่มีใครมาลงทุน จึงเห็นว่าเป็นการผูกขาดการลงทุนให้อยู่กับผู้ให้บริการรายเดิม”

ทนาย พ.ต.ท.ทักษิณซักค้านว่า ผู้ร้องเรียนกรณีโทรศัพท์เคลื่อนที่ เป็นพนักงานของ กสท. และ ทศท ซึ่งมีส่วนได้ส่วนเสียเพราะหากมีการยกเลิกแล้วเงินรายได้จะเข้าสู่ กสท และ ทศท ทำให้ได้รับเงินเดือนและโบนัสเพิ่มขึ้น นายสิทธิชัย อดีต รมว.ไอซีที กล่าวว่า เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ส่วนใหญ่แล้วรายได้จะเข้าสู่รัฐ

ขณะที่ "สมเกียรติ ตั้งกิจวาณิชย์" รองประธานสถาบันเพื่อการวิจัยและพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) หนึ่งในพยาน ได้ตอบข้อซักถาม เกี่ยวกับมติ ครม.สมัยรัฐบาล พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ เมื่อวันที่ 3 มี.ค. 2541 ที่กำหนดให้มีการเปิดเสรีทางโทรคมนาคม 4 ประเภท ได้แก่โทรศัพท์พื้นฐาน แฟกซ์ เทเลพิมพ์ และเทเลกราฟ จนนำมาสู่การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต นั้นว่า

เป็นการตีความที่ผิดพลาด เนื่องจากการแก้ไขเป็นการกีดกันการแข่งขันอย่างเสรี และทำให้รัฐสูญเสียรายได้ ต่อมากระทรวงคมนาคม ได้จ้างบริษัท ธนสาร และบริษัทที่ปรึกษาอื่นรวม 3 บริษัทเกี่ยวกับการแปลงสัญญาสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต ขณะเดียวกันคณะกรรมการกำกับรัฐวิสาหกิจก็ตั้งอนุกรรมการขึ้นมาศึกษาเช่นเดียวกัน โดยทั้งสองส่วนมีความเห็นด้วยและเห็นแตกต่างกันแต่ล้วนทำให้รัฐเสียหายโดยเอื้อประโยชน์ให้แก่เอกชน เช่น บริษัท ธนสาร เสนอให้ยุติการจ่ายส่วนแบ่งรายได้ให้กับรัฐตามที่เคยทำสัญญาสัมปทานไว้ ส่วนคณะอนุฯ ของรัฐวิสาหกิจ เสนอให้โอนโครงข่ายโทรศัพท์เป็นของรัฐตามเปอร์เซ็นต์ หรือแปลงค่าสัมปทานเป็นหุ้น หากดูผิวเผินเหมือนเป็นข้อเสนอที่เป็นธรรม แต่จริงๆ แล้วค่าสัมปทานนั้นเป็นรายได้ที่ต้องจ่ายให้รัฐก่อนที่จะหักรายจ่ายอื่นๆ แต่ถ้าเป็นหุ้นต้องถูกหักรายจ่ายก่อนปันผล จึงเห็นว่าเอื้อประโยชน์ให้กับเอกชน

นายสมเกียรติ  เบิกความอีกว่า ต่อมากระทรวงคมนาคมได้จ้างให้พยานร่วมกับนักวิชาการประมาณ 10 คน พิจารณาความเห็นของทั้งสองฝ่ายซึ่งสรุปว่า การแปลงค่าสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิตไม่มีความจำเป็นเพราะไม่เกิดประโยชน์ และตามหลักการการแก้ไขสัญญาก็ไม่ควรไปเพิ่มประโยชน์ให้กับคู่สัญญามากกว่าสัญญาที่ทำไว้เดิมโดยเฉพาะการโอนสิทธิต่างๆ ที่รัฐควรได้รับ แบ่งไปให้กับเอกชน

ส่วนหลักการเก็บภาษีสรรพสามิตเนื่องจากรัฐต้องการหารายได้และจะเก็บภาษีในสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่จะก่อให้ความเดือดร้อนกับผู้บริโภคหรือสังคมในภายหลังทั้งทางด้านสุขภาพ และมลภาวะ เช่น สุรา บุหรี่ หรือรถยนต์ แต่ในส่วนของการให้บริการกิจการโทรคมนาคมเป็นกิจการที่ประโยชน์ต่อประชาชนส่วนรวม โดยหลักการรัฐควรอุดหนุนด้วยการจัดสรรเงินให้ผู้ประกอบการเพื่อดำเนินกิจการได้อย่างแพร่หลายมากขึ้น ซึ่งปัจจุบัน กทช. ได้จัดตั้งกองทุนส่งเสริมการให้บริการโทรคมนาคมอย่างทั่วถึงเพื่อให้บริการประชาชนในพื้นที่ห่างไกล

ดังนั้น การเก็บภาษีกิจการโทรคมนาคมจึงไม่ใช่การสนับสนุน ส่วนการแก้ไข พ.ร.ก.พิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต ในกิจการโทรคมนาคม ที่สูงถึงอัตรา 50% นั้น ไม่สามารถทำได้บ่อยครั้งเนื่องจากต้องขอความเห็นชอบของสภาแล้วจึงออกเป็นมติ ครม.ในการปรับลดหย่อนภาษี อย่างไรก็ตามปัญหาไม่ใช่อยู่ที่ตัวเลขอัตราการเก็บภาษี แต่อยู่ที่เหตุใดจึงต้องมีการเรียกเก็บภาษีโทรคมนาคมตั้งแต่แรก

ต่อมา ครม.สมัย พ.ต.ท.ทักษิณ ได้ออกมติ ครม. ลดหย่อนการเก็บภาษีสรรพสามิตและให้นำมาหักค่าสัมปทานที่ต้องจ่ายให้รัฐได้ซึ่งทำให้เงินไม่เข้ารัฐ ดังนั้นการอ้างว่าจัดเก็บภาษีสรรพสามิต เพราะความจำเป็นด้านเศรษฐกิจที่ต้องหารายได้ จึงขัดแย้งกับเหตุผลของตัวเองที่ยกเว้นการเก็บภาษีจากผู้ให้บริการบางราย และการดำเนินการดังกล่าวยังเสมือนกับผู้ประกอบธุรกิจรายเดิมไม่ต้องเสียภาษี แต่เอาค่าสัมปทานที่จะต้องจ่ายรัฐ มาจ่ายเป็นค่าภาษีแทน  ขณะที่หาก ครม.มีมติเก็บภาษีในอัตรา 25% เท่ากับรัฐไม่มีรายได้เลย ส่วนผู้ประกอบการรายใหม่ที่จะเข้าสู่ตลาดก็กลายเป็นว่าต้องเสียภาษีนอกเหนือค่าธรรมเนียมให้ กทช. อีก 6% ซึ่งไม่สามารถนำรายได้แบ่งหักอะไรได้ ส่งผลทำให้การเข้าสู่ตลาดยากขึ้น โดยยังไม่นับปัจจัยทางการเมืองที่ขณะนั้นที่นายกรัฐมนตรีเกี่ยวข้องโดยตรงกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ในกิจการโทรคมนาคมของประเทศ อีกทั้งการเรียกเก็บภาษีโดยกระทรวงการคลังก็เชื่อมโยงกับการเมืองที่จะกำหนดการเข้าสู่ตลาดของผู้ให้บริการรายใหม่

ดังนั้น มติ ครม.ที่ให้แปลงค่าสัมปทานเป็นภาษีสรรพสามิต และให้นำไปหักลดการจ่ายเงินให้กับรัฐจึงไม่สอดคล้องกับแผนแม่บทการพัฒนากิจการโทรคมนาคมซึ่งไม่มีข้อใดระบุว่าให้เก็บภาษีสรรพสามิต

“ตั้งแต่เก็บภาษีสรรพสามิตเริ่มในปี 2546 ขณะนั้นมีผู้ใช้บริการ 35 ล้านเลขหมาย ปัจจุบันมี 100 เลขหมาย แต่ไม่มีผู้ประกอบการรายใหม่เข้ามา ไม่ก่อให้เกิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรม ทำให้ผู้บริโภคจ่ายค่าบริการที่สูง ทำให้เอกชนได้ผลกำไรตลอดไป แม้ค่าบริการจะลดลงจากเมื่อก่อนมากก็ตาม แต่หากมีการแข่งขันที่เป็นธรรมกว่านี้จะทำให้ผู้บริโภคจ่ายค่าบริการน้อยกว่านี้มาก เห็นว่าการเก็บภาษีสรรพสามิตของรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ เป็นการกีดกันการแข่งขันกิจการโทรคมนาคมอย่างแท้จริง”

Tags : เอ ไอ เอส • ซุกหุ้น •