กรุงเทพธุรกิจ

ในเมื่อวิถีดุลยภาพ คือ ทิศทางใหญ่ของประเทศและของโลก การพัฒนาทุกชนิดต้องมุ่งไปสู่การสร้างดุลยภาพในทุกมิติ

เพื่อความพอประมาณ ขอเสนอเรื่องใหญ่ๆ 8 เรื่อง หรือมรรค 8 แห่งวิถีดุลยภาพ ดังต่อไปนี้ (ดูรูป)                                                         

1. สร้างจิตสำนึกใหม่ เป็นเรื่องสำคัญที่สุด ดังกล่าวในตอนที่ 3

2. ความเข้มแข็งของชุมชน เป็นฐานของการพัฒนาอย่างบูรณาการตามที่กล่าวในตอนที่

3 ระบบเศรษฐกิจมหภาคต้องเชื่อมกับระบบเศรษฐกิจชุมชนอย่างเกื้อกูลกัน ในเมื่อระบบเศรษฐกิจชุมชนเป็นระบบเศรษฐกิจดุลยภาพ ระบบเศรษฐกิจมหภาคที่เข้ามาเชื่อมโยงกับระบบเศรษฐกิจชุมชนจะทำให้ระบบเศรษฐกิจทั้งหมดเป็นระบบเศรษฐกิจดุลยภาพ

3. สร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ สัมมาชีพ หมายถึง อาชีพที่ไม่เบียดเบียนตนเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม และมีรายจ่ายน้อยกว่ารายได้ สัมมาชีพจึงเป็นทั้ง เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม สิ่งแวดล้อม และศีลธรรม การมีสัมมาชีพเต็มพื้นที่จึงเป็นรากฐานของดุลยภาพ และความร่มเย็นเป็นสุข การมีสัมมาชีพเต็มพื้นที่จึงควรเป็นเป้าหมายและตัวชี้วัดการพัฒนา ไม่ใช่จีดีพี เพราะจีดีพีทำให้เกิดการพัฒนาแยกส่วนและเสียดุลยภาพ การพัฒนาทุกชนิดจึงควรมุ่งสร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่

4. ดุลยภาพของพลังงานและสิ่งแวดล้อม การใช้พลังงานอย่างขาดดุลยภาพจะทำลายสิ่งแวดล้อม การไม่อนุรักษ์และเพิ่มพูนสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ทำให้เสียดุลระหว่างประชากรกับทรัพยากรธรรมชาติ จนสังคมนั้นอยู่ไม่ได้ แบบแผนชีวิตและการพัฒนาต้องมุ่งสร้างดุลยภาพในเรื่องพลังงานและสิ่งแวดล้อม
มรรควิธีทั้ง 4 ข้างต้น คือ วิถีดุลยภาพ
ส่วนมรรควิธี 5- 8 นั้น เป็นมรรควิธีที่สนับสนุนมรรควิธี 1-4 ดังนี้ คือ

5 . การพัฒนาคุณภาพคน คุณภาพคนเป็นปัจจัยชี้ขาดของความสำเร็จของการพัฒนา ระบบการศึกษาที่มีขณะนี้ไม่เป็นไปอย่างสมความสำคัญของคน ควรมีการอภิวัฒน์การพัฒนาคุณภาพคน ภาคธุรกิจเข้มแข็งที่สุดในการพัฒนาคุณภาพคน

6. ปฏิรูประบบอำนาจรัฐ ระบบอำนาจรัฐทั้งทางการเมืองและระบบราชการเป็นปัญหาของประเทศ เพราะขาดพลังของความถูกต้อง เป็นเหตุสำคัญของการเสียดุลยภาพของประเทศและวิกฤตการณ์ ควรมีความคิดใหญ่ๆ และรวมตัวกันปฏิรูประบบอำนาจรัฐ ประเทศจึงจะขับเคลื่อนไปบนวิถีดุลยภาพได้

7. ระบบการสื่อสารที่ดี ระบบการสื่อสารที่ดีจะก่อให้เกิดจิตสำนึกใหม่ เปลี่ยนแปลงสังคมจากสังคมนิยมอำนาจไปสู่สังคมนิยมปัญญา ปัญญาของสังคมโดยรวม คือ เครื่องมือขับเคลื่อนประเทศไปสู่วิถีดุลยภาพ จึงควรมีความคิดใหญ่ๆ และกลไกที่มีประสิทธิภาพในการใช้ระบบการสื่อสาร สร้างสังคมอุดมปัญญาให้ได้

8. การวิจัยยุทธศาสตร์ชาติ วิถีดุลยภาพนั้นต้องสร้างดุลยภาพทั้งภายใน และดุลยภาพกับโลก ในสภาพที่โลกเชื่อมโยงกันหมด อะไรที่เกิดขึ้นในโลกก็กระทบกระเทือนทำให้เราเสียดุลยภาพได้ ฉะนั้น จึงควรมีการวิจัยให้รู้สถานการณ์ของโลกทั้งหมด และคาดการณ์ผลที่จะกระทบต่อเรา ทำให้ประเทศสามารถวางยุทธศาสตร์เพื่อรักษาดุลยภาพ การวิจัยยุทธศาสตร์ชาติยังมีน้อยมาก จำเป็นต้องมีการทำงานเรื่องนี้อย่างเข้มแข็ง
 

ที่กล่าวคือ มรรค 8 แห่งวิถีดุลยภาพ แบ่งเป็น 1-4 คือ มรรคเพื่อดุลยภาพโดยตรง กับ 5- 8 เป็นมรรคเพื่อสนับสนุน 1-4 ทั้งหมดเป็นเรื่องใหญ่และยาก ภาคธุรกิจซึ่งมีพลังมาก 4 ประการ ควรได้เข้ามามีบทบาทขับเคลื่อนประเทศไทยบนวิถีดุลยภาพ หรือ "แนวทางรัตนโกสินทร์"

บทบาทภาคธุรกิจในการขับเคลื่อนประเทศไทย อาจมีได้ใน 3 เรื่องใหญ่ ที่เรียกว่า PPP คือ
 

1. สร้างความมุ่งมั่นร่วมกัน (Purpose) ประเทศจะมีพลังขับเคลื่อนต่อเมื่อมีความ
มุ่งมั่นร่วมกันทั้งประเทศ สื่อมวลชนควรเป็นเจ้าภาพขับเคลื่อนความมุ่งมั่นร่วมกันในทิศทางใหญ่ของประเทศ หนังสือพิมพ์ และสถานีโทรทัศน์ น่าจะเป็นเจ้าภาพในการขับเคลื่อนการสร้างความมุ่งมั่นร่วมกันในแนวทางรัตนโกสินทร์ เมื่อสังคมทั้งหมดเกิดความมุ่งมั่นร่วมกัน จะมีพลังมากที่จะเคลื่อนไปในทิศทางที่ต้องการ
 

2. ทำความเข้าใจในหลักการ (Principles) ในทิศทางที่เราจะไปนั้น ซึ่งเสนอวิถีดุลยภาพได้เสนอหลักการไว้ 8 ประการที่เรียกว่ามรรค 8 แห่งวิถีดุลยภาพ ควรจะมีกลุ่มศึกษาแต่ละเรื่องๆ ให้เข้าใจแจ่มแจ้ง จนกระทั่งทำเป็นยุทธศาสตร์เพื่อขับเคลื่อนไปสู่การปฏิบัติได้ อาจทำเพียงบางหัวข้อ หรือเพิ่มเติมหัวข้ออื่นอีกก็ได้ ข้อสำคัญอยู่ที่การทำความเข้าใจให้ชัดเจนถึงขั้นปฏิบัติได้
 

3. ร่วมมือกันปฏิบัติ (Participation) เมื่อมีความมุ่งมั่นร่วมกันและทำความเข้าใจหลักการจนถึงขั้นปฏิบัติได้ ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องก็ร่วมมือกันปฏิบัติ โดยอาศัยการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ ทำให้ปรับความคิดและการปฏิบัติให้ได้ผลดีขึ้นเรื่อยๆ ที่สำคัญ ในกระบวนการร่วมมือกันปฏิบัติจะเกิดความเชื่อถือไว้วางใจกัน (trust) ซึ่งเป็นทุนของการพัฒนาอันมโหฬาร ที่จะก้าวข้ามความยากลำบากไปสู่จุดหมาย
 

ทั้งหมดที่กล่าวมา คือ การโยง Vision ไปสู่ Action ด้วยการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์
 

เรื่องอย่างนี้ไม่มีใครชำนาญเท่าภาคธุรกิจ
 

ภาคธุรกิจจึงเป็นพลวัตที่จะขับเคลื่อนประเทศไทยไปบนวิถีดุลยภาพ ซึ่งเป็นทิศทางใหญ่ของประเทศไทยและของโลก ให้การอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ และระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติแวดล้อม มีดุลยภาพทำให้เกิดความเป็นปกติ ศานติ และยั่งยืน ในที่สุด โลกทั้งโลกก็จะต้องหันมาหาวิถีดุลยภาพ เช่นตาม "แนวทางรัตนโกสินทร์" ที่คนไทยจะร่วมกันทำนี้

Tags : มรรค 8