กรุงเทพธุรกิจ

มาบตาพุดกลายเป็นเขตควบคุมมลพิษจากเอกสารคำพิพากษาของศาลปกครอง จ.ระยอง เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2552 ที่ผ่านมา

ข้อมูลจากเอกสาร คำพิพากษา ศาลปกครอง ระยอง ที่มีคำสั่งให้ คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ประกาศเขตควบคุมมลพิษในพื้นที่นิคมมาบตาพุด จังหวัดระยอง  เมื่อวันที่ 3 มีนาคม ที่ผ่านมาพบว่า มูลเหตุสำคัญของการพิพากษาระบุว่า ได้มีเอกสารรายงานที่มีส่วนราชการและเอกชนจัดทำขึ้นอย่างมากมาย ซึ่งแสดงว่ามีมลพิษทางอากาศ มลพิษทางน้ำ และ มลพิษจากขยะมูลฝอย และของเสียอันตราย ในพื้นที่มาบตาพุดตลอดจนพื้นที่ใกล้เคียง เช่น ตำบล บ้านฉาง ตำบลวังจันทร์ เอกสารดังกล่าวมีดังต่อไปนี้ คือ

            1. มลพิษ สุขภาพ และ อุตสาหกรรมมาบตาพุด โดย เดชรัต  สุขกำเนิด  ศุภกิจ นันทะวรการ วิภา ชื่นชิต  มูลนิธินโยบายสุขภาวะ 1 มีนาคม 2550

           2. ผลการตรวจความผิดปกติของสารพันธุกรรม ในเซลล์ของประชาชน (วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2550) โดยรองศาสตราจารย์ ดร.เรณู เวชรัตต์พิมล  ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

             3. รายงานโครงการจัดทำแผนแม่บทเครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน  กรณีศึกษา : ชุมชนโดยรอบนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดโดยมูลนิธิสิ่งแวดล้อมไทย มิถุนายน 2547

             4. การศึกษาความสัมพันธ์ของการเกิดโรคระบบทางเดินหายใจและโรคผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังกับมลพิษทางอากาศที่เกิดจากโรงงานในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด โดยสมชาย  จาดศรี สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดสุโขทัย

             5. รายงานสรุปสำหรับผู้บริหาร การจัดทำแผนปฏิบัติการลดและขจัดมลพิษในพื้นที่จังหวัดระยอง พ.ศ. 2550 ถึง 2554 ของคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจเพื่อแก้ไขปัญหามลพิษ

             6. รายงานการประชุมคณะอนุกรรมการ พหุภาคีเพื่อกำกับการดำเนินการตามแผนปฏิบัติการลดและขจัดมลพิษในพื้นที่จังหวัดระยอง 2550 ถึง 2554

             7. สรุปการดำเนินการของแต่ละหน่วยงาน โดยกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม พร้อมผนวก สรุปผลการสัมมนา เวทีสาธารณะเรื่อง ยุทธศาสตร์การป้องกันและแก้ไขปัญหา อันเกิดจากการพัฒนาอุตสาหกรรมภาคตะวันออก กรณีศึกษา ในจังหวัดระยอง

             8. รายงานการประชุมคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ
ส่วนปัญหาสุขภาพ คำพิพากษาได้อ้างถึงเอกสาร เมื่อเดือนมิถุนายน 2550   ได้มีผลงานวิจัยสารพันธุกรรม (DNA) ที่ผิดปกติของสิ่งมีชีวิตศึกษาโดย   ดร.เรณู เวชรัตต์พิมล อาจารย์ภาควิชาชีววิทยาคณะวิทยาศาสตร์   มหาวิทยาลัยศิลปากร โดยการเก็บตัวอย่างเยื่อบุข้างแก้มของประชาชนจำนวน 400 ราย ในเขตมาบตาพุด แบ่งเป็นผู้ใหญ่ 100 ราย และ เด็ก 300 ราย พบว่าผู้ใหญ่จำนวนกว่าร้อยละ 50 มีสารพันธุกรรมที่บ่งบอกถึงความผิดปกติของยีนในร่างกายที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็ง

            นอกจากนี้ ยังพบว่าในพื้นที่ดังกล่าวมีปัญหาโรคระบบทางเดินหายใจและโรคผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังมีอัตราการเจ็บป่วยสูงเช่นกัน  จากสถิติผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาลมาบตาพุด พ.ศ. 2546 พบว่า มีผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจเข้ารับการรักษาจากโรงพยาบาลมากที่สุดคือ 12,940 คน เมื่อเปรียบเทียบอัตราป่วยในเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดกับพื้นที่ของโรงพยาบาลบ้านฉางและพื้นที่โรงพยาบาลวังจันทร์พบว่าอัตราป่วยด้วยโรคระบบทางเดินหายใจและโรคผิวหนังและเนื้อใต้ผิวหนังของพื้นที่มาบตาพุดสูงกว่าทั้งสองพื้นที่

ปัญหาคุณภาพน้ำและคลองสาธารณะ ปี พ.ศ. 2550 พบว่าคลองสาธารณะส่วนใหญ่มีการรับน้ำทิ้งจากชุมชน โดยพบการปนเปื้องของแบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มทั้งหมด  และฟีคอลโคลิฟอร์มมีค่าสูง  ส่วนคลองที่รับน้ำทิ้งจากตสาหกรรมพบค่าปริมาณของแข็งละลายน้ำรวม  มีค่าสูง แสดงว่าคุณภาพน้ำคลองสาธารณะได้รับผลกระทบจากกิจกรรมในพื้นที่ การปนเปื้อนของโลหะหนักยังไม่มีปัญหา ส่วนใหญ่อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานและพบว่ามีค่าต่ำ  สถานการณ์คุณภาพน้ำในปี 2551 ปรากฏตามคำชี้แจงของผู้ถูกฟ้องคดี ฉบับลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2552 ซึ่งผู้ถูกฟ้องคดียื่นต่อศาลในวันที่นั่งพิจารณาคดีครั้งแรก ว่า น้ำคลองสาธารณะในพื้นที่มาบตาพุด ปี พ.ศ. 2551 อยู่ในระดับเสื่อมโทรม ลักษณะของแบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มทั้งหมด และกลุ่มฟีคอลโคลิฟอร์มค่อนข้างสูง โดยเฉพาะคลองชากหมาก ช่วงเขตนิคมอุตสาหกรรมฯ มีค่าความสกปรกในรูปบีโอดี และแบคทีเรียทั้งสองกลุ่มสูงขึ้น

ทั้งนี้เนื่องจากการปนเปื้อนน้ำทิ้งจากแหล่งชุมชนและพบการปนเปื้อนโลหะหนักได้แก่ นิกเกิล ปรอท ทองแดง โครเมียม และสารหนู สูงเกินค่ามาตรฐาน  นอกจากนี้ยังพบว่าบริเวณปากคลองชากหมากมีการสะสมของตะกอนสีดำหนาแน่น มีกลิ่นเหม็น อีกทั้งยังมีแนวโน้มที่จะขยายวงกว้างขึ้น จัดอยู่ในระดับคุณภาพแหล่งน้ำผิวดินเสื่อมโทรมมาก

เอกสารต่างๆ ข้างต้น ล้วนแต่ระบุปัญหามลพิษในท้องที่มาบตาพุด กระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชนทั้งสิ้น ศาลรับฟังว่า เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดเป็นพื้นที่ซึ่งมีปัญหามลพิษ มีแนวโน้มที่จะร้ายแรงถึงขนาดเป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชน หรืออาจก่อให้เกิดผลกระทบเสียหายต่อสุขภาพสิ่งแวดล้อม

ต่อมาเมื่อได้มีการตั้งคณะอนุกรรมการเฉพาะกิจขึ้นสองคณะทำหน้าที่แก้ไขปัญหามลพิษและกำหนดการพัฒนาในพื้นที่จังหวัดระยองตั้งแต่ปี 2550 มีผลงานเพียงการจัดทำแผนปฏิบัติการลดและขจัดมลพิษ พิจารณากำหนดแนวทางการศึกษาความสัมพันธ์ด้านสุขภาพอนามัยของประชาชนกับปริมาณสารมลพิษ การกำหนดค่ามาตรฐานสาร VOCs 9 ชนิด และประกาศบังคับใช้ค่ามาตรฐาน การติดตาม ตรวจสอบ กำกับ ดูแลการดำเนินการของโรงงาน แต่เห็นได้ว่าปัญหามลพิษก็ยังไม่มีแนวโน้มลดลงกว่าเดิม

ตรงกันข้ามกลับมากขึ้นกว่าเดิมจึงสมควรที่ผู้ถูกฟ้องคดีจะประกาศให้ท้องที่เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดเป็นเขตควบคุมมลพิษ เพื่อดำเนินการควบคุม ลด และ ขจัดมลพิษได้ ผู้ถูกฟ้องคดีไม่มีอำนาจดุลพินิจ โดยอ้างเหตุผลว่าขณะนี้โรงงานอุตสาหกรรมเกือบทั้งหมดให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหามลพิษตามแผนปฏิบัติการลดและขจัดมลพิษ เพราะเป็นเรื่องรีบด่วนที่จะต้องดำเนินการควบคุม ลดและ ขจัดมลพิษโดยเร็วที่สุด

มิใช่อ้างว่า มีแผนกำหนดมาตรการ งบประมาณ เป้าหมาย ระยะเวลาและเฝ้าระวังในเรื่องมาตรการลดมลพิษ ลดปริมาณการปล่อยทิ้งอากาศเสีย  น้ำ และปริมาณของเสีย เพราะการดำเนินการเหล่านั้นได้ดำเนินการมานานแล้ว แต่ยังไม่สามารถควบคุมและขจัดมลพิษได้ การที่ผู้ถูกฟ้องมิได้ประกาศให้ท้องที่เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดและพื้นที่ข้างเคียงเป็นเขตควบคุมมลพิษจึงเป็นการละเลยต่อหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดให้ต้องปฏิบัติ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า

ศาลจึงพิพากษาให้ผู้ถูกฟ้องคดีประกาศให้ท้องที่เขตเทศบาลเมืองมาบตาพุดทั้งหมด รวมทั้งตำบลเนินพระ ตำบลมาบข่า และ ตำบลทับมา อำเภอเมืองระยอง ทั้งตำบลบ้านฉาง อำเภอบ้านฉาง เป็นเขตควบคุมมลพิษ

Tags : เขตควบคุมมลพิษ • มาบตาพุด