บวรศักดิ์ เสนอทางรอดประเทศ ปฏิรูปสังคมการเมืองครั้งใหญ่

TOOLS

คอลัมน์อื่นๆ

ความขัดแย้งที่รุนแรงมากขึ้น เพราะนักการเมืองสมัยที่แล้วรู้เห็นเป็นใจและปลูกให้กลุ่มคนขึ้นมาสู้และไม่มีใครรู้ว่าจะจบลงเมื่อใด

"บวรศักดิ์" ระบุต้องปรับโครงสร้างสังคมครั้งใหญ่ ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วม ฝ่าวิกฤติระยะยาว ระบุต้นตอความขัดแย้ง "เสื้อเหลือง-เสื้อแดง" มาจากปัญหาโครงสร้างความเหลื่อมล้ำทางสังคม เผยปัญหารุนแรงขึ้น เพราะฝ่ายการเมืองปลุกกระแส

นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวปาฐกถาเรื่อง "การเมืองไทยในปัจจุบัน" ในงานประชุมวิชาการโรงพยาบาลราชวิถี ครั้งที่ 20 ประจำปี 2552 โดยมีความตอนหนึ่ง ดังนี้

ความขัดแย้งทางการเมืองปัจจุบันหากจะวิเคราะห์สาเหตุสามารถแบ่งได้ 1.เป็นความขัดแย้งของบุคคล คือ ระหว่างอดีตนายกรัฐมนตรี กับฝ่ายต่อต้าน หรือกลุ่มเสื้อเหลือง ที่ไม่ยอมรับวิธีการเข้าสู่อำนาจ การใช้อำนาจ และที่มาของฐานอำนาจของอดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งทางออกการแก้ไขปัญหา คือ ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดยอมแพ้ ปัญหาจะยุติได้ช่วงหนึ่ง แต่เป็นแค่ชั่วคราวเท่านั้น เพราะคำถามหากมีผู้นำคนใหม่ที่ใช้วิธีเดียวกับอดีตนายกรัฐมนตรี ประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยอีกหรือไม่ 2.ความขัดแย้งเชิงโครงสร้างและการจัดสรรทรัพยากรระหว่างคนมีกับคนไม่มี หรือคนที่ไม่สามารถเข้าถึงทรัพยากรและอำนาจได้ ซึ่งคนไม่มีรู้ดีว่า จะเข้าสามารถเข้าถึงทรัพยากรได้ โดยการเข้าถึงนักการเมือง พรรคการเมือง

"จากสิ่งที่เกิดขึ้น ขอพยากรณ์ว่า นักการเมืองและพรรคการเมืองจากนี้จะแข่งขันกันแจกทรัพยากร และทำนโยบายประชานิยมที่เป็นแค่นโยบายฉาบฉวย ซึ่งทำได้ในระยะสั้นและเห็นผลเร็ว โดยไม่คำนึงว่ารัฐบาลจะหารายได้มาจุนเจือ เพื่อทำให้นโยบายเกิดความยั่งยืนได้อย่างไร เป็นการนำเงินอนาคตมาใช้ ผลักภาระหนี้ให้คนในอนาคตเป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่งจะก่อให้เกิดวิกฤติทางเศรษฐกิจในระยะยาว เช่นเดียวกับประเทศในกลุ่มละตินอเมริกาที่เป็นเจ้าแห่งประชานิยมมาก่อน และเกิดปัญหาทางเศรษฐกิจอย่างร้ายแรง ซึ่งประเทศไทยกำลังดำเนินไปตามนั้น" เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าว

นายบวรศักดิ์ กล่าวต่อว่า ทางออกประเทศไทยต้องดูสถานการณ์ที่สัมพันธ์กับประเทศอื่นๆ ทั่วโลก ซึ่งประชาธิปไตยเหมาะกับการปกครองของคนชั้นกลาง ขณะที่คนไทยส่วนใหญ่ไม่ใช่คนชั้นกลาง ซึ่งในอนาคตการเข้าถึงทรัพยากรของคนจนจะกลายเป็นวาระของโลก ซึ่งทุกประเทศต้องทำให้คนจนเข้าถึงทรัพยากร

สำหรับในประเทศไทยคนส่วนใหญ่ คือ คนจน คนไม่มี แต่ชอบประชานิยม รัฐบาลไม่ว่าจะเป็นพรรคประชาธิปัตย์ หรือพรรคใดก็ตามที่เข้าบริหารก็จะดำเนินนโยบายลดแลกแจกแถมต่อไป คำถามคือจะมีทางออกอย่างไร

"ผมเห็นว่าจะต้องมีการจัดสรรโครงสร้างการเข้าถึงทรัพยากรและโครงสร้างใหม่ เพราะเป็นรากฐานความขัดแย้งทั้งมวล โดยไม่จำเป็นต้องใช้นโยบายประชานิยมที่สร้างผลกระทบในระยะยาว ดังนั้น ควรมีการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจโดยไม่พึ่งประชานิยมหรือนักการเมือง"

ทั้งนี้ สามารถทำได้ 3 แนวทาง คือ 1.รัฐธรรมนูญและกฎหมายต้องเปิดให้คนจนและคนส่วนใหญ่เข้าถึงทรัพยากรและเศรษฐกิจมากขึ้น 2.รัฐธรรมนูญและกฎหมายจะต้องปรับระบบภาษีอากรเพื่อหารายได้มาใช้ในการบริหารรายจ่าย เอาเงินจากคนมั่งมีมาใช้ในนโยบายและรัฐสวัสดิการแบบใหม่ และ 3.รัฐธรรมนูญและกฎหมายต้องสามารถลดการกระจุกตัวของทุน และความมั่งคั่งของธุรกิจขนาดใหญ่ได้

"แนวทางการดำเนินการข้างต้น จะต้องไม่มีลักษณะของการก่อวิกฤติปัญหาขึ้นเอง หมายความว่าต้องไม่กระชากทรัพยากรคนมั่งมีไปแจกคนจน เหมือนระบอบสังคมนิยมและคอมมิวนิสต์ ต้องเป็นข้อเสนอแบบค่อยเป็นค่อยไปที่คนสังคมยอมรับได้ เป็นการสร้างความร่วมมือร่วมแรงเพื่อจุนเจือทางสังคม เพราะหากเราทำการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงและรวดเร็ว อาจก่อให้เกิดวิกฤติอีกรอบได้"

นอกจากนี้ ต้องมีการปรับระบบการบริหารภาคราชการให้สอดคล้องกับการจัดสรรทรัพยากรด้วยระบบใหม่ในสังคม นั่นหมายความว่า ต้องปรับการทำงานของภาครัฐ ระบบทุนขนาดใหญ่ การสื่อสารมวลชน โครงสร้างทางการเมือง ที่เป็นการบริหารใหม่ทั้งหมด ถือเป็นความพยายามในการหาทางออกของประเทศไทย แต่จะสำเร็จหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับคนไทยทั้งสังคม ไม่ได้ขึ้นอยู่กับรัฐบาล รัฐสภา วุฒิสภาเพราะปัญหานี้ใหญ่เกินกว่าที่คนในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งจะเป็นผู้คิดแก้ปัญหาและทำแต่เพียงผู้เดียวได้

ดร.บวรศักดิ์ กล่าวอีกว่า ความขัดแย้งที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น เพราะนักการเมืองในสมัยที่แล้วรู้เห็นเป็นใจและปลุกให้กลุ่มคนเสื้อแดงขึ้นมาต่อสู้กัน และไม่มีใครรู้ได้ว่าความขัดแย้งนี้จะจบลงเมื่อไร

ความขัดแย้งอาจเกิดจาก 2 ปัจจัย คือ 1. มาจากความขัดแย้งของคนเสื้อเหลืองกับอดีตนายกฯ ที่ผู้ต่อต้านไม่ยอมรับการได้มาซึ่งอำนาจ หากฝ่ายหนึ่งยอมหยุดก็จะยุติเพียงชั่วคราวเท่านั้น หากมีคนที่ใช้วิธีเดียวกันขึ้นมาอีกก็จะเกิดความขัดแย้งขึ้น และ 2.ความขัดแย้งเชิงโครงสร้างระหว่างคนมีกับคนไม่มี ซึ่งวันนี้คนจนรู้แล้วว่าจะเข้าถึงอำนาจได้อย่างไร เพื่อให้เข้าถึงทรัพยากร

"อนาคตพรรคการเมืองจะหันมาใช้นโยบายประชานิยมกันหมด เพื่อให้ได้คะแนนเสียง โดยไม่สนใจว่าจะเอาเงินมาจากไหนเพื่อทำตามนโยบาย ซึ่งจะก่อให้เกิดปัญหาโครงสร้างเศรษฐกิจในระยะยาว ขณะนี้ การหันมาใช้นโยบายประชานิยมกันหมด จะส่งผลให้ทรัพยากรหมดประเทศ เพราะเป็นประชานิยมที่ออกแบบแบบฉาบฉวยไม่คำนึงถึงการหาทรัพยากรเพิ่มเติม กลายเป็นการผลักภาระหนี้ในอนาคตไปให้รัฐบาลรับผิดชอบแทนภาคประชาชน สุดท้ายประเทศก็จะเป็นหนี้ระยะยาว เกิดเป็นวิกฤติเศรษฐกิจเหมือนละตินอเมริกาที่เป็นเจ้าประชานิยม" ดร.บวรศักดิ์กล่าว

Tags : การเมืองไทยในปัจจุบัน • บวรศักดิ์ อุวรรณโณ • งานประชุมวิชาการโรงพยาบาลราชวิถี ครั้งที่ 20

กรุงเทพธุรกิจ

การเมือง : บทวิเคราะห์

บวรศักดิ์ เสนอทางรอดประเทศ ปฏิรูปสังคมการเมืองครั้งใหญ่

บทวิเคราะห์

คุณภาพชีวิต

การศึกษา

ยานยนต์

ไอที-นวัตกรรม

Life Style

Video

ข่าวล่าสุด