กรุงเทพธุรกิจ

เมื่อพูดถึงราชบุรีหลายคนคงนึกถึงโอ่งมังกร ที่ดูจะเป็นภาพจำภาพเดียวของเมืองราชบุรี แต่ในความเป็นจริงแล้ว ที่แห่งนี้มีแหล่งท่องเที่ยว

  และมรดกทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจมากมาย รวมทั้งของดีหาดูยากอย่าง “หนังใหญ่ วัดขนอน”

 “หนังใหญ่เนี่ยเป็นต้นกำเนิดของโขน รูปแบบการเต้นการเดินจะเหมือนกัน แต่พอหลังๆ คนเขาเริ่มเบื่อ ก็เลยยุบเอาตัวหนังใหญ่กับคนมารวมกัน ให้คนมาแต่งองค์ทรงเครื่องจนกลายเป็นโขน” พระครูพิทักษ์ศิลปาคม เจ้าอาวาสวัดขนอนกล่าวถึงความเป็นไปของหนังใหญ่ในช่วงก่อนเริ่มการแสดง

 พระครูพิทักษ์ศิลปาคมยังกล่าวเสริมอีกว่า หนังใหญ่ที่นี่มีความพิเศษกว่าที่อื่นเพราะคนในพื้นที่เป็นผู้สืบทอดต่อกันมาเอง แบบรุ่นพี่สอนรุ่นน้อง ไม่ได้มีกรมศิลปากรเข้ามาช่วยสอน ทำให้หนังใหญ่ของวัดขนอนมีรูปแบบการแสดงที่เป็นของแท้และดั้งเดิม

 หลังการแสดงเริ่มขึ้น เด็กวัยสิบต้นๆ หลายคนต่างก็ออกมาโชว์ลวดลายกันแบบไม่มีใครน้อยหน้าใคร แม้ว่าจะไม่ได้ตั้งใจเคร่งเครียดอยู่กับบทบาทการแสดงแต่ก็ให้ความรู้สึกสมจริง ยิ่งเมื่อผนวกกับวงดนตรีปี่พาทย์ที่เล่นกันเองโดยเด็กๆ ต้องบอกว่าน่าประทับใจมาก

 สำหรับไฮไลต์ของงานที่ทุกคนยอมรับว่าเด็ดจริงๆ คงไม่พ้นลีลาของนักพากย์ที่เล่นเหมาทุกตัวในเรื่องรามเกียรติ์ ทั้งยักษ์ ทั้งลิง ทั้งเสียงต่ำ เสียงสูง กว่าจะพากย์เสร็จก็เล่นเอาเหงื่อชุ่มเสื้อเลยทีเดียว นั่งดูเพลินๆ รู้สึกตัวอีกทีการแสดงก็จบลง พร้อมกับเสียงตบมือเกรียวกราวจากบรรดานักท่องเที่ยวที่รู้สึกเอ็นดูเหล่าลิงน้อย ผู้สืบทอดลมหายใจหนังใหญ่วัดขนอนที่ครั้งหนึ่งเกือบจะสูญหายไปกับกาลเวลา

 แต่เดิมการแสดงหนังใหญ่เกือบจะเลือนหายไปเพราะขาดการสืบทอด ส่วนตัวแผ่นหนังชุดเก่าเองก็มีความทรุดโทรมเป็นอย่างมาก จนเมื่อปี พ.ศ.2532 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเห็นคุณค่าในศิลปะการแสดงหนังใหญ่ จึงมีพระราชดำริให้ทางวัดช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่เดิมทั้ง 313 ตัว และจัดทำหนังใหญ่ชุดใหม่ขึ้นมาแสดงแทน

 ปัจจุบันวัดขนอนได้มีการจัดพิพิธภัณฑ์สถานแสดงนิทรรศการหนังใหญ่ ซึ่งเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าร่วมชม พร้อมทั้งการสาธิตการแสดงหนังใหญ่ ตลอดจนการฝึกเยาวชนรุ่นใหม่ให้เรียนรู้และสืบทอดศิลปวัฒนธรรมอันทรงคุณค่านี้เอาไว้ ซึ่งจากความตั้งใจอันดีนี้ทำให้ในปีที่ผ่านมาหนังใหญ่วัดขนอน ได้รับรางวัลจากองค์กรการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก (UNESCO) และได้รับการยกย่องให้เป็น 1 ใน 6 ชุมชนดีเด่นของโลกที่มีผลงานในการอนุรักษ์ฟื้นฟูมรดกวัฒนธรรมเชิงนามธรรมอีกด้วย

 ในช่วงเทศกาลสงกรานต์นี้ พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอนได้ร่วมกับสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดราชบุรี จัดงานเทศกาล “หนังใหญ่วัดขนอน สืบสานวัฒนธรรม 4 ภาค” ขึ้นในวันจันทร์ที่ 13 เมษายน 52 ตั้งแต่บ่ายสามโมงเย็นไปจนถึงสามทุ่ม เพียงวันเดียวเท่านั้น โดยภายในงานจะมีการแสดงหนังใหญ่ไฟกะลาแบบโบราณ ซึ่งเป็นการก่อกองไฟด้วยกะลา เพื่อให้เกิดเงาบนจอผ้าที่สามารถหาชมได้เพียงที่นี่ที่เดียว รวมทั้งโขนฉบับล้านนา หุ่นกระบอก กลองสะบัดชัย หนังตะลุง และ ลิเกฮูลู

 นอกจากนี้ยังมีซุ้มอาหารพื้นบ้านไทยมากมายที่จะมาออกร้านให้นักท่องเที่ยวได้ทดลองชิมกันแบบฟรีๆ ทั้งข้าวแช่ ผัดหัวไชโป๊วหวาน กะละแม รวมทั้งของคาวหวานอีกจำนวนมาก

 ปีนี้ใครที่อยากฉลองสงกรานต์กันแบบไม่มีเปียก ไม่มีแป้ง ไร้แอลกอฮอล์ แถมได้ชมศิลปะการแสดงโบราณที่หาชมได้ยาก เชิญมาชมได้ที่พิพิธภัณฑ์วัดขนอน ตำบลสร้อยฟ้า จังหวัดราชบุรี รายละเอียดเพิ่มเติมโทร 032-233386

Tags : หนังใหญ่วัดขนอน • ราชบุรี