กรุงเทพธุรกิจ

มูลนิธิวงดุริยางค์ซิมโฟนีกรุงเทพฯ ได้จัดรายการ “เอกศิลปิน” เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองครบ 200 ปี โรเบิร์ท ชูมันน์

  นักประพันธ์เพลงยิ่งใหญ่ชาวเยอรมันแห่งสมัยโรแมนติก

 ใน Robert Schumann Bicentennial Concert ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย เมื่อค่ำวันที่ 19 สิงหาคม การแสดงเป็นผลงานของ ชูมันน์ทั้งหมด

 การบรรเลงครึ่งแรก เพลงโหมโรง (Overture) จากอุปรากรเพียงเรื่องเดียวของชูมันน์ Genoveva ลำดับผลงานที่ (Opus) 81 ชูมันน์ประพันธ์จากเรื่องราวของเจเนฟีเฟอ นักบุญแห่งบราบันท์ ในสมัยกลาง (medieval) ชูมันน์ขอให้สองกวีช่วยเขียนบทให้ แต่ไม่ถูกใจ จึงลงมือเขียนบทเอง

 วากเนอร์ พยายามกระตุ้นให้ชูมันน์ ประพันธ์เพลงอุปรากร  ซึ่งชูมันน์เองเดิมทีเคยคิดอย่างนั้น แต่คิดมากเกรงผลงานจะไม่มีความเป็นเยอรมันพอ  ในที่สุด จึงมีผลงานอุปรากรเพียงเรื่องเดียว Genoveva การเลือกเพลงโหมโรงจากอุปรากรดังกล่าว เป็นเพลงบรรเลงประเดิมรายการคอนเสิร์ตครั้งนี้ ถือว่าเหมาะสม เนื่องจากมีแนวทำนองโรแมนติกมาก จูงใจให้ผู้ชมอยากติดตามการบรรเลงต่อ อีกทั้ง มิเชล ทิลคิน ทำหน้าที่อำนวยเพลงได้ดียิ่ง

 มิเชล ทิลคิน อดีตนักเดี่ยวทรอมโบน นักดนตรีในวงเชมเบอร์ นักทรอมโบนหลักในเฮก ฟิลฮามอนิกออร์เคสตรา วงดุริยางค์แห่งชาติเบลเยียม และร็อตเตอร์ดัมฟิลฮามอนิกออร์เคสตรา ได้ผันตัวเองมาเป็นวาทยากร เมื่อทศวรรษที่แล้ว

 มิเชล ทิลคิน เคยช่วยงาน วาทยากรชื่อก้องอย่าง เคิร์ท มาซูร์  เซอร์เนวิลล์ มาร์รินเนอร์  สุบิน เมธา มีประสบการณ์กับวงบรรเลงประกอบการแสดงอุปรากร  มีผลงานอำนวยเพลง อัดแผ่นซีดีกับ “ยูนิเวอร์แซล” “แชลเนลคลาสสิกส์”

 การบรรเลงต่อด้วย Concerto for Callo and Orchectra in A minor,Op.129 เป็นบทเพลงเชลโลคอนแชร์โต เลื่องชื่อของ ชูมันส์  ประพันธ์เมื่อปี 1850  ช่วงย้ายจากเมืองเดรสเดนมาอยู่เมืองดืสเซลดอร์ฟ เพื่อรับหน้าที่เป็นผู้อำนวยเพลงวงของเมืองนี้  ปัจจุบันดืสเซลดอร์ฟ ก็ยังคงน่าอยู่มาก สงบ ไม่ฟู่ฟ่า เมื่อปีที่แล้ว หลังจากเที่ยวชมความงามของเมืองโคโลญน์ครึ่งค่อนวัน ก่อนเดินทางกลับที่พักในกรุงเฮก เนเธอร์แลนด์ คุณสุกันยา นิมมานเหมินทร์ผู้นำทางขอแวะเยี่ยมเพื่อนชาวเยอรมันที่เมืองดืสเซลดอร์ฟ  ซึ่งมีบ้านพักอยู่บนเนินสูง  ผมยืนที่ระเบียงมองดูทัศนียภาพโดยรอบ  ยังมีร่องรอยให้เห็นถึงความสำคัญทางวัฒนธรรมในแถบลุ่มแม่นำไรน์ มีมหาวิทยาลัย พิพิธภัณฑ์ โรงละคร...ที่มีชื่อเสียง 

 ความเงียบสงบของเมืองนี้กระตุ้นให้ชูมันน์มีแรงบันดาลใจในการประพันธ์เชลโลคอนแชร์โตบทนี้  เป็นบทเพลงแรกที่เมืองดืสเซลดอร์ฟในช่วงเวลานั้น  ชูมันน์ร่างบทเพลงนี้ระหว่างวันที่ 10 ถึง 16 ตุลาคม 1850  เขียนสกอร์แล้วเสร็จสมบูรณ์  วันที่ 24 ผู้ประพันธ์ได้ปรับปรุงแก้ไขในอีกสองปีถัดมา  เสร็จสิ้นภาระหน้าที่ในเดือนธันวาคม 1854 ก่อนหน้านี้ ชูมันน์พยายามกระทำอัตวินิบาตกรรม ด้วยการกระโดดลงไปในแม่น้ำไรน์ เนื่องจากถูกกดดันบังคับให้ลาออกจากตำแหน่งงาน

 ไม่เป็นที่แน่ชัดว่า ชูมันน์ประพันธ์คอนแชร์โตบทนี้เพราะเหตุใด  มีผู้สันนิษฐานว่า ชูมันน์อาจประพันธ์เพื่อให้คริสเตียน ไรเมอร์ส หนุ่มนักเชลโลหลักในวงดุริยางค์ดืสเซลดอร์ฟที่ตนเป็นผู้อำนวยเพลง หรือวาทยกร  ชูมันน์ซ้อมผลงานบทนี้กับไรเมอร์สในเดือนมีนาคม 1851 แต่ไม่ได้นำออกแสดง  ปีต่อๆ มาชูมันน์นำคอนแชร์โตบทนี้ไปซักซ้อมกับนักเชลโลชาวแฟรงค์เฟิร์ท เอมิล บอคมืล แต่ไม่ได้นำออกแสดงต่อสาธารณชน

 เชลโลคอนแชร์โตบทนี้พิมพ์ออกเผยแพร่โดย ไบรท์คอพฟ์และแฮร์เทิล ในปี 1854 ปรากฏได้รับความสนใจ  ลุดวิก เอแบร์ท นำออกแสดงครั้งแรกกับวงดุริยางค์ของสถาบันดนตรี ไลพ์ซิก ช่วงปลายเดือนมิถุนายน 1860 หลังชูมันน์ สิ้นชีพไปแล้ว 4 ปี  คอนแชร์โตบทนี้เป็นที่กล่าวขวัญของนักเชลโลและเป็นที่ชื่นชอบของนักฟังเพลงคลาสสิก  ผลสืบเนื่องมาจากการบรรเลงอัดแผ่นเสียงและนำออกแสดงของปาโบล กาซัลส์ นักเชลโลยิ่งใหญ่ชาวสเปนแห่งศตวรรษที่ 20

 สำหรับผู้ที่มาเดี่ยวเชลโล ใน Cello Concerto,Op129  ของชูมันน์ครั้งนี้ เป็นนักเชลโลหญิงที่มีหน่วยก้านดี  ยูดิท แอร์แมร์ท  (Judith Ermert)

 ยูดิท แอร์แมร์ท นักเชลโลสาววัย 36 ชาวเยอรมัน เริ่มเล่นเชลโลตั้งแต่อายุเพียง 5 ปี  หลังจากเธอเรียนกับยังชัง โช และคริสตอฟ ริชเทอร์ที่ โฟล์กวัง ฮอชชูล ในเอสเซนจนจบปริญญาโท เธอได้รับเชิญจากราล์ฟ คริสบอม นักเชลโลและครูเชลโลชื่อดังให้ไปเรียนกับเขาในหลักสูตรปริญญาโทที่วิทยาลัยดนตรีรอยัลนอร์ทเทิร์น ในแมนเชสเตอร์ ได้เรียนเป็นส่วนตัวกับซิกปรีด พาร์ม และ อาร์โต นอรัส

 ต่อมายูดิท แอร์แมร์ท ได้เป็นนักเดี่ยวเชลโลหลักใน”เยอเนสเซสมูสิคาเลสเวิลด์ ออร์เคสตรา” แสดงคอนเสิร์ตกับฟิลฮาร์โมนี เบอร์ลิน และคอนแสร์ทเฮาส์วีน

 ช่วงอายุ 22 เป็นนักเดี่ยวเชลโลใน เซาท์เวสต์เยอรมันเชมเบอร์ออร์เคสตรา  แสดงและอัดแผ่นกับศิลปินชั้นยอดของโลก

 ตอนอายุ 26 เริ่มอาชีพนักเดี่ยวเชลโลกับ “เฟลมิชเรดิโอออร์เคสตรา” นอกจากนี้เธอยังมีประสบการแสดงกับวงต่างๆ ในยุโรป

 การเดี่ยวเชลโลผลงานเชลโลคอนแชร์โตของโยเซฟ ไฮเดิ้น ครั้งแรกที่เมืองมิวนิค ได้รับการตอบรับที่ดี “ซืดดอยท์เชอ ไซกุง” ถึงกับเขียนชมฝีมือเชลโลของเธอ

 ตั้งแต่ปี 2001 ยูดิท แอร์แมร์ท เป็นอาจารย์ที่รอยัลคอนเซอเวทอรี แห่งเกน ในเบลเยี่ยม

 บางครั้งเธอ “ดูเอ็ต”กับ เซเฟริน ฟอน เอคอร์ด ชไตน์ นักเปียโนหนุ่มชาวเยอรมันที่กำลังมาแรง นักวิจารณ์ให้สมญาเขาว่า “โฮโรวิตซ์คนใหม่” ปีที่แล้วได้สัมผัสฝีมือของนักเปียโนคนนี้ ที่คอนแสร์ทเกบาว ในเมืองอัมสเตอร์ดัม ต้องยอมรับว่าเยี่ยมจริง

 เชลโลคอนแชร์โตบทนี้มี 3 ท่อน ดนตรีบรรเลงติดต่อกันโดยไม่เว้นวรรค  ท่อนแรก Nioht zu schnell  (ไม่เร็วเกินไป) ฟลูตเป่าเสียงยาว ไวโอลินหนึ่งดีด ก่อนเชลโลสีเข้าทำนองหลักด้วยท่วงทำนองอันไพเราะ งดงาม ต่อด้วยท่อน Langsam (ช้า) เชลโลเดี่ยวทำนองไพเราะจับใจบางช่วงของท่อนนี้ผู้เดี่ยวเชลโลจะเล่นโต้ตอบกับผู้เล่นเชลโลหนึ่งของวง มีช่วงหนึ่งผู้เดี่ยวสีสายคู่  (double stops) น่าฟังมาก  จากนั้นเข้าท่อนสุดท้าย Sehr lebhaft (ร่าเริงยิ่ง) บางช่วงเชลโลเล่นทำนองด้วยอารมณ์ร่าเริง ราวกับกำลังเต้นรำ ช่วงที่สีเสียงต่ำ ดุเดือด เร้าใจ  ชูมันน์ได้เขียน “กาเดนซา” ให้ผู้เล่นได้แสดงเม็ดพรายเต็มที่

 ยูดิท แอร์แมร์ท สนองศรัทธาของผู้ชมด้วยเพลงแถม  ดูเหมือนจะเป็นท่อน Allemande  ใน Cello Suite No.1 in G major, BWV 1007 ของโยฮัน เซบัสเตียน บาค.

Tags : ยูดิท แอร์แมร์ท • โรเบิร์ท ชูมันน์