กรุงเทพธุรกิจ

“ถ้าถามว่าทำไมงานของผมไปเน้นประเด็น เกี่ยวกับชาวบ้านที่ชนบท ก็อย่างที่ผมเคยบอกไปแล้ว มันเป็นเรื่องที่ผมเติบโตที่นั่น

  ผมก็เลยสนใจที่จะเล่าสิ่งเหล่านั้น เพราะว่าประสบการณ์ในวัยเด็กเราผูกพันกับตรงนั้นมาก ซึ่งประสบการณ์ตรงนี้มันสำคัญ มันทำให้คนเติบโตไปเป็นแบบไหน ในวัยเด็กมันบ่งบอกได้เยอะ” อุรุพงศ์ รักษาสัตย์ ผู้กำกับหนังสารคดีเรื่องยาว "สวรรค์บ้านนา" ซึ่งคว้ารางวัลจากยูเนสโก ในงานเอเชียแปซิฟิก ฟิล์ม อวอร์ดส์ ที่ออสเตรเลีย ในต้นปีนี้เอง

 หนังสารคดีของอุรุพงศ์เรื่องนี้ จะได้เปิดฉายในโรงภาพยนตร์มัลติเพล็กซ์ เครือเอสเอฟ สาขาเอ็มโพเรี่ยม ตลอดเดือนกันยายนศกนี้ ตามโครงการ Director's Screen ต่อคิวจาก "เจ้านกกระจอก" หนังอิสระของอโนชา สุวิชากรพงศ์

 สวรรค์บ้านนา หรือ Agrarian  Eutopia  ได้รับการกล่าวขวัญถึงการถ่ายภาพที่สวยงาม และการถ่ายทอดเรื่องราวจากท้องถิ่น ซึ่งกลายเป็นเอกลักษณ์ในงานของอุรุพงศ์ โดยก่อนหน้านี้เขามีผลงานโดดเด่นในหนังสั้นเรียงร้อยเป็นหนังชุดเดียวชื่อเรื่อง "เรื่องเล่าจากเมืองเหนือ" หรือ Stories From The North และหนังสั้น The Rocket หรือ บั้งไฟ ซึ่งล้วนเป็นแนวสารคดี เปิดเผยชีวิตเรียบง่ายในจังหวัดเชียงราย

 “จริงๆ งานของผมเกือบทั้งหมดมันก็เกี่ยวกับชาวนาหรือว่าชาวบ้านที่ชนบท แต่ว่างานชิ้นหลังสุดผมก็ว่ามันมีความต่างอยู่นิดนึงตรงที่เรามีเวลาทำมันมากขึ้น คือพิถีพิถันกับมันมากขึ้น ใช้เวลาหนึ่งปีในการสร้าง เพื่อที่จะเก็บความจริงของฤดูกาลจริงอยู่ที่เราสามารถจะsetได้ในเวลา สามเดือน สี่เดือน เพราะว่านาบางที่ก็สามารถปลูกข้าวได้จบในสามสี่เดือน แต่ว่าการถ่ายทำหนึ่งปีเนี่ยเราจะได้รสชาติของฤดูกาลจริงๆ ของมัน แล้วอีกอย่างหนึ่งคือผมคิดว่าเรื่องเหล่านี้มันหาดูได้ยากในหนังไทยอื่นๆ เราก็เลยคิดว่าสิ่งเหล่านี้เราน่าจะนำมันออกมาให้มันเป็นหนัง สู่ผู้ชมเพื่อที่ผู้ชมจะได้เห็นงานหลากหลายขึ้น”

 อุรุพงศ์ได้อธิบายถึง แรงบันดาลใจ "สูงสุด" ในการสร้างงานนี้ว่า  เกิดจากวัยเด็กที่เขาได้วิ่งเล่นในทุ่งนา และเห็นว่า "ชีวิตในทุ่งนามันเป็นชีวิตที่มัน clean คือมันมีแต่ผืนนา มีแต่ผืนนา มีแต่ท้องฟ้า มีแต่ภูเขา มันไม่มีป้ายโฆษณา ไม่มีอะไรที่รกรุงรังสายตา แล้วก็เป็นชีวิตที่คนได้อยู่ท่ามกลางธรรมชาติจริงๆ ได้สัมผัสกับธรรมชาติที่ตรงๆ คือเป็นประสบการณ์ที่เราเคยสัมผัสมา ซึ่งคนอยู่ตรงนั้นแล้วก็โดนฝนสาด โดนแดด โดนลม ซึ่งมันเป็นอะไรที่ตรง ตรงที่สุดที่มนุษย์คนหนึ่งจะสัมผัสกับธรรมชาติหรือว่าจิตวิญญาณธรรมชาติได้"

 และหนังของเขา ไม่ใช่แค่บันทึกความประทับใจเหล่านี้เท่านั้น แต่เมื่อลงมือสร้างหนังขึ้นมา เขาอยากจะส่งสารถึงคนทั่วไปด้วยเช่นกันว่า

 “คือเราคิดว่าบ้านเมืองเราเนี่ย เราโชคดีที่มีป่าไม้สมบูรณ์แต่ว่าเมื่อไปดูบ้านเขาแล้วเนี่ยผมคิดว่าเขาทำได้ดีกว่าในการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่าง เบอร์ลิน อเมริกา บางเมืองเนี่ยป่าจะอยู่ในเมืองเลย แล้วก็มองจากข้างบนเนี่ยคือบ้านเมืองจะแทรกไปด้วยป่าไม้ คือเขาอยู่ร่วมกันได้ แล้วก็แม่น้ำที่ผ่านเมืองของเขาเนี่ยยังใสสะอาดอยู่ อันนี้คือบางเมืองนะ ซึ่งผมคิดว่าเขาจัดการการอยู่ร่วมกันของคนกับธรรมชาติได้ดี ซึ่งเราน่าจะเอามาเป็นตัวอย่าง”

 แต่เมื่อถามถึง แนวทางหนังสารคดี และวิธีการเล่าเรื่องที่อาจจะไม่หวือหวา เมื่อเทียบกับหนังบันเทิงในโรงมัลติเพล็กซ์ส่วนใหญ่ ผู้กำกับได้ฝากถึงผู้ที่จะเข้าไปชมว่า

 "ผมว่าลองมาเปิดหูเปิดตาดู คือหนังของผมมันไม่ได้น่าเบื่ออย่างที่คิดนะ ดูแล้วไม่หลับอย่างแน่นอนผมคิดว่านะ ดูแล้วอาจจะมีความสุข แล้วก็ได้กลิ่นฟางข้าว ได้กลิ่นของเม็ดข้าว ได้กลิ่นของบบรรยากาศชนบท ผมคิดว่าน่าจะดูแล้วเย็น เย็นในหัวใจ ชื่นใจ"

 สวรรค์บ้านนา  ฉายที่โรงภาพยนตร์เอสเอฟเอ็กซ์ เอ็มโพเรี่ยม เริ่มฉาย 2 - 29 กันยา 2553 ฉายวันละ 1 รอบ เวลา 19.00 น. วันเสาร์ - อาทิตย์ เพิ่มรอบ 14.00 น. ผู้สนใจชม รอบ Q&A กับ อุรุพงศ์ หลังฉายหนังรอบค่ำ วันที่ 4,11,18 และ 28 กันยายน ดูรายละเอียด เพิ่มเติมได้ที่ http://www.extravirginco.com/agrarian-utopia/32.html

(หมายเหตุ : เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์โดย คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง)

Tags : อุรุพงศ์ รักษาสัตย์ • สวรรค์บ้านนา