กรุงเทพธุรกิจ

โครงการ Director's Screen 2553 จะเปิดฉายหนังอิสระ 3 เรื่อง ซึ่งคว้ารางวัลนานาชาติมามากมาย อันได้แก่ เจ้านกกระจอก (อโนชา สุวิชากรพงศ์),

  สวรรค์บ้านนา (อุรุพงศ์ รักษาสัตย์) และ ภูเก็ต (อาทิตย์ อัสสรัตน์) โดยมุ่งหวังให้ "หนังอิสระ" เป็นที่รู้จักในวงกว้างมากขึ้น

 หลังจากที่ทดลองตลาดผู้ชมหนังนอกกระแสมาแล้ว ในปี 2551 ภายใต้ชื่อโครงการ Director's Screen จัดฉายหนังอิสระ แบบจำกัดโรงจำกัดรอบ (แปลว่า ฉายโรงเดียว และรอบเดียวในหนึ่งวัน หรืออาจมีเพิ่มรอบเสาร์อาทิตย์ ในระยะเวลายืนโรงฉายเรื่องละ 1 เดือน ใกล้เคียงหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์เข้าไปทุกที) บริษัท เอ็กซตรา เวอร์จิน นำโดย พิมพกา โตวิระ ที่รับภาระเป็นผู้จัดจำหน่าย(distributor) จัดหาโรงฉายให้กับหนังอย่าง  Wonderful Town ของอาทิตย์ อัสสรัตน์ในเดือน พฤษภาคม 2551 ก่อนที่หนังเรื่องนี้จะกวาดรางวัลใหญ่ๆ บนเวทีสุพรรณหงส์ทองคำปี 2552 รวมถึงภาพยนตร์ไทยยอดเยี่ยมแห่งปีไปครอง และหนังสารคดีเรื่องยาว The Truth to Be Told งานกำกับของพิมพกา โตวิระ เรื่องราวความจริงวันนั้นของหญิงสาวชื่อ สุภิญญา กลางณรงค์ ที่ลุกขึ้นมาต่อสู้กับบริษัทมหาชนยิ่งใหญ่อย่าง ชิน คอร์ป จนกลายเป็นทอล์คออฟทาวน์

 ปี 2553 โครงการ Director's Screen กลับมาอีกครั้ง โดยบริษัทเอกซตรา เวอร์จินร่วมกับโรงภาพยนตร์เอสเอฟเอ็กซ์ ซีเนมาได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม รวมถึงแนวร่วมด้านเทคนิคจากบริษัท ACD Network ประเทศสิงคโปร์ แต่ปรับเปลี่ยนโลเกชั่นจาก โรงเอสเอฟเอ็กซ์ ซีเนมา เซ็นทรัลเวิลด์ ไปจัดฉายที่โรงเอสเอฟเอ็กซ์ เอ็มโพเรียม แทน และคิวฉายต่อจาก "หนังอิสระ" รางวัลปาล์มทองคำ จากเทศกาลหนังนานาชาติเมืองคานส์ปีล่าสุด "ลุงบุญมีระลึกชาติ" ในเดือนสิงหาคมจนถึงตุลาคมศกนี้

 โครงการ Director's Screen 2553  เริ่มด้วย "เจ้านกกระจอก " (Mundane History) ของ อโนชา สุวิชากรพงศ์ หนังเล่าถึงความสัมพันธ์อันไม่ลงรอยกันของพ่อกับลูกชายซึ่งประสบอุบัติเหตุจนขาพิการ ผ่านตัวละครที่เป็นคนกลางนั่นคือ บุรุษพยาบาล หนังเล่าถึงชีวิตประจำวันของตัวละคร และเหตุการณ์เกิดขึ้นในบ้านหลังเดียว แต่สารของหนังเป็นการอุปมาของภาพใหญ่และความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย

 เจ้านกกระจอก สร้างจากแรงบันดาลใจที่ อโนชา สุวิชากรพงศ์ ได้มาจาก เรื่องสั้นที่เธอเขียนไว้นานแล้ว มีตัวละครไม่กี่ตัว แต่เมื่อเธอขยายเป็นบทภาพยนตร์ มีการเพิ่มตัวละครและรายละเอียดเรื่องราว แต่แกนของเรื่องยังเกี่ยวข้องกับ ครอบครัวๆ หนึ่ง ซึ่งเป็นเสมือนภาพสะท้อนโครงสร้างของสังคมไทย

 " คือแทนที่เราจะพูดถึงอะไรที่มันเป็นสิ่งที่ใหญ่ เราโฟกัสกับจุดที่เป็นจุดเล็ก คือครอบครัวนี้เป็นยูนิตหนึ่งในสังคม เป็นยูนิตที่เล็กของสังคม แล้วเล็กกว่าครอบครัวก็คือคนหนึ่งคน ก็คือชีวิตของตัวเอก เอกในที่นี้ก็คือตัวละครหลักในเรื่อง" อโนชา เผย และกล่าวว่า ผลงานเรื่องนี้เป็น ภาพยนตร์เรื่องยาว หรือ Feature Film เรื่องแรกของเธอ หลังจากที่เธอเคยสร้างประวัติศาสตร์ เป็นคนทำหนังไทยคนแรกที่ มีหนังสั้นเข้าร่วมฉายในสายหนังนักเรียนหรือ cinefondation ในเทศกาลหนังนานาชาติเมืองคานส์ กับผลงานเรื่อง Graceland ที่มีสราวุฒิ มาตรทอง รับบทเป็นหนุ่มนักร้องเลียนแบบเอลวิส

 สำหรับหนังยาวเรื่องแรก อโนชา ทำงานกับนักแสดงหน้าใหม่ เป็นการเปิดตัวทั้งนักแสดงและผู้กำกับไปพร้อมกัน "การทำงานกับนักแสดงหน้าใหม่ก็สนุกดี คือตัวเราก็ยังใหม่อยู่เหมือนกัน คือทำหนังยาวเรื่องแรก ตัวเอกของเรื่องที่คัดเลือกมาเล่น เขาเคยเล่นละครเวทีมาก่อน แต่ก็แค่ในระดับวิทยาลัย ยังไม่เคยเล่นหนังมาก่อน เราก็ได้มีการฝึกนักแสดงไป ก่อนที่จะเปิดกล้องพอสมควร กับตัวเอก เนื่องจากเขาไม่เคยเล่นหนังมาก่อนเลยเขาก็เลยมีทัศนคติที่กว้าง ยอมที่จะทดลองสิ่งใหม่ๆ แล้วเราก็ไม่ต้องไปรื้ออะไรที่เขามีอยู่แล้ว"

 ลักษณะการนำเสนอของหนังเรื่อง "เจ้านกกระจอก" แตกต่างจากหนังทุนสร้างในระบบค่ายใหญ่ หรือหนังเน้นตลาดกระแสหลัก และความเป็นหนังอิสระของอโนชา ไม่ใช่แค่ทุนสร้างและการผลิตภายใต้ "วิสัยทัศน์" ที่ไม่มีนายทุนมาควบคุมหรือกำหนดจุดขายเพื่อตลาดวงกว้างมาจำกัดการสร้างสรรค์ แต่ยังเป็นงานที่นำเอา ดนตรีจากวงดนตรีอินดี้ และนำเสนอภาพยนตร์ในแบบที่เธอบอกว่า "ต้องทำให้มันขัดแย้ง"

 "ถ้าเกิดอ่านจากบท ตัวละครเอกเป็นคนพิการอยู่บนเตียงทั้งวันๆไม่ได้ทำอะไร คือมันก็จะให้ความรู้สึกแบบเนือยๆ อาจจะคิดว่า(ถ่ายภาพ)เป็น long shot ,static shot  รึเปล่า แช่กล้องเอาไว้ แต่ว่าเรารู้สึกว่าเราต้องทำให้มันขัดแย้ง กับสิ่งที่มันควรจะเป็น มันดูเหมือนว่าเนื้อเรื่องมันหรือ mood หรือ feel มันจะไปทางนั้น เราจะสวนทางกับมันตลอด พยายามจะขัดแย้งกับสิ่งที่มันควรจะเป็นอยู่ มันก็เหมือนกับขบถนิดนึง ทั้งเรื่องการถ่ายภาพเรื่องการใช้เพลงด้วย" อโนชาเผย

 "คือเพลงที่เลือก มีสองเพลงหลักๆที่ใช้ คือ เพลงของ วงโฟโต้สติ๊กเกอร์แมชชีน (วงอินดี้ของไทย) ใช้ตอนเปิดเรื่อง ตอนไตเติลขึ้นกับตอนโอเพนนิ่งเครดิต เพลงนี้ ดนตรีมันขัดแย้งกับภาพ ในตอนที่ตัวเอกนอนเฉยๆ ปิดไฟแล้วอยู่คนเดียว แล้วมันก็เป็นภาพนิ่งๆ แต่เรารู้สึกว่าอารมณ์ของตัวเขา มันมีความรุนแรง เราก็เลยอยากได้เพลงแรงๆดนตรีมันเกรี้ยวกราดประมาณหนึ่ง (มาใส่ในช่วงเวลานั้นของหนัง)  อีกเพลงหนึงเป็นของวงอินดี้มาเลเซียชื่อ วงเฟอร์นิเจอร์ เอามาใช้กับฉากจบของเรื่อง เพลงนี้มีความพิเศษคือโครงสร้างของเพลงมันคล้ายกับหนังที่เราทำ เราเลือกมาใช้เฉพาะตอนจบ คือเพลงนี้มันให้อารมณ์เหมือนพลุ คือมันเริ่มจากอะไรเล็กๆแล้วมันก็แตกมันก็ใหญ่ขึ้นมานิดนึงแล้วมันก็แตกแล้วมันก็ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆจนระเบิดในที่สุด ซึ่งเราก็รู้สึกว่าหนังของเราเป็นแบบนี้"

 โครงสร้างความขัดแย้งระหว่าง ภาพนิ่งกับเพลงพลุ่งพล่าน เป็นสิ่งที่อโนชาบอกว่า ตั้งใจทำให้คนดูได้ "แอคทีฟ" ขึ้น เพราะหนังเรื่องนี้ ไม่ได้มีการเล่าเรื่องตามลำดับเหตุการณ์ของเรื่องราว ซึ่งต่างจากแบบแผนการเล่าเรื่องของหนังบันเทิงทั่วไป

 "การไม่ได้เล่าเรื่องตามลำดับเหตุการณ์ เหมือนกับว่าซีนทุกซีนเราจะต้องโฟกัสกับมัน เพระเราไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป ในฐานะคนดู พอดูไปแล้วก็ต้องมาเรียงเรื่องต่อจิ๊กซอว์ อะไรเป็นต้นเหตุปลายเหตุ คือในหนังเรื่องนี้ต้นเหตุปลายเหตุมันจะถูกสลับที่กันในหลายจุด ก็ทำให้คนดูตื่นตัวขึ้นมั้ง อันนี้ก็เป็นเป้าหมายหนึ่งนะ คืออยากให้คนดูรู้สึกว่าเราไม่ได้ป้อนข้าวให้คนดูนะ"

 เจ้านกกระจอก เคยเปิดฉายในเมืองไทยครั้งแรก ในฐานะหนังเปิดเทศกาลภาพยนตร์โลกแห่งกรุงเทพฯ หรือ world film festival of Bangkok 2009 ในเดือนพฤศจิกายนปี 2552 ก่อนจะเดินสายไปคว้ารางวัลจากเทศกาลนานาชาติอีกหลายงาน โดยหนังที่ผลิตในนามของ อีเลคทริค อีลส์ ฟิล์ม ที่เธอและเพื่อนพ้องได้ก่อตั้งขึ้นมา เพื่อผลิตงานหนังนอกกระแส และมีวิธีการหาทุนจากแหล่งทุน องค์กร ทุนทำหนังจากเทศกาลหนังต่างๆ ทั้งในและนอกประเทศ

 การได้เข้าฉายในโรงภาพยนตร์เครือมัลติเพล็กซ์ ร่วมในโครงการ Director's Screen 2553 จัดโดยบริษัทเอ็กซตรา เวอร์จิน นี้ แม้จะเป็นเพียงโรงเดียว ในระยะเวลาหนึ่งเดือน และอาจจะได้ฉายเพียงวันละรอบก็ตาม อโนชาถือว่า เป็นการขยายพื้นที่คนดูจากวงเทศกาลหนังไปสู่โรงภาพยนตร์ทั่วไป

 "จริงๆแล้วมันก็เริ่มมีหนังอิสระเพิ่มมากขึ้นในเมืองไทย แต่ว่าปัญหาหนึ่งในปัญหาใหญ่เลยคือบางทีเราไม่มีที่ฉาย คือนอกจากการฉายในเทศกาลแล้ว มันค่อนข้างจำกัดนอกเหนือจากนั้น ก็คิดว่าเป็นสิ่งดีๆอยากให้มีต่อไปเรื่อยๆ"  อโนชา บอก

 เจ้านกกระจอก(Mundane History) เปิดฉายในวันที่ 5 สิงหาคมศกนี้เป็นต้นไป จากนั้นในเดือน กันยายน และตุลาคม  จะจัดฉาย "สวรรค์บ้านนา" สารคดีติดตามถ่ายการทำนาของเกษตรกรเป็นเวลาหนึ่งปี  ของ อุรุพงศ์ รักษาสัตย์ ซึ่งได้รางวัลพิเศษจากองค์กร UNESCO ในด้านความสำเร็จในการส่งเสริมและรักษาไว้ซึ่งความหลากหลายทางวัฒนธรรมผ่านทางศิลปะภาพยนตร์ จากงาน Asia Pacific Screen Awards ในปี 2552 และ "ภูเก็ต" ของ อาทิตย์ อัสสรัตน์ ที่มี อิมซูจอง นางเอกเกาหลีที่เคยแสดงนำคู่กับ เรน ใน I'm a Cyborg, But That's Okay' และซีรี่ส์ Sorry, I Love You มาเป็นดาราชูโรง ซึ่งอิมซูจองรับบทเป็น ดาราเกาหลีที่มาท่องเที่ยวภูเก็ต และได้พบกับคนขับรถชาวไทย (สรพงศ์ ชาตรี นำแสดง) หนังว่าด้วยการปะทะกันของวัฒนธรรมที่ต่างกันและภูเก็ตในปัจจุบันที่เปลี่ยนไป

 โดยหนังทั้งสามเรื่องจะฉายที่โรงภาพยนตร์ SFX เอ็มโพเรียม เท่านั้น

Tags : โครงการ Director's Screen 2553 •