กรุงเทพธุรกิจ

จากความสนใจออกแบบสิ่งที่มี 'ขนาดเล็ก' เจืออารมณ์ขันที่สามารถคว้ารางวัลออกแบบในประเทศอิตาลี พัฒนาสู่ความสามารถในการสร้างแบรนด์สินค้าของตนเอง

          งานออกแบบ คือสิ่งที่ผู้ออกแบบใช้สื่อสารตัวตนและความคิดสู่สาธารณะ ขณะเดียวกันความสามารถในการออกแบบยังสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ได้มากมายเมื่อนำมาใช้อย่างเหมาะสม การออกแบบที่ดียังเป็นสิ่งที่เพิ่มคุณค่าและมูลค่าให้กับผลงานนั้นๆ อีกด้วย คุณ ชัยพฤกษ์ ทองฉ่ำ และคุณ ปนัดดา มนูรัษฎา ผสมผสานแนวทางในการทำงานออกแบบอย่างลงตัวในนามของ สตูดิโอโบ (studiobo)
          "เรียนมาด้วยกัน.. ทำงานด้วยกันตั้งแต่สมัยเรียนครับ มีแนวทางตรงกัน ได้ไปฝึกงานที่เดียวกัน ต่างคนต่างค้นพบว่าชอบทำเฟอร์นิเจอร์ ของแต่งบ้าน คิดว่าไปในแนวทางนี้ดีกว่า ก็ช่วยๆ กันมา จริงๆ ต่างคนต่างแยกย้ายไปทำงานกัน นัด (ปนัดดา) ก็ทำแบรนด์ของแต่งบ้านอีกแบรนด์หนึ่ง ผมก็ไปทำอีกทางหนึ่ง ไปหาประสบการณ์ด้วยกันทั้งคู่ แล้วก็กลับมารวมกันเป็นตั้งแต่ปี 2005" คุณชัยพฤกษ์ เล่าให้ฟังถึงจุดเริ่มต้นของสตูดิโอโบ
          "พูดกันตรงๆ ไอดอลของเราสองคน หรือหลายๆ คน ตอนที่จบมาก็คือ Propaganda (พร็อพพาแกนดา) ถ้าเข้าไปดูในเว็บ จะเห็นว่างานของสตูดิโอโบมีการหยอกล้อ เสียดสี มีอารมณ์ขัน มีลูกเล่น คือต้องการสะท้อนให้คนเห็นงานแล้วมีปฏิสัมพันธ์ (interactive) กับงาน" คุณชัยพฤกษ์ บอก
          "ดูงานปุ๊บก็จะเข้าใจการใช้งานหรือแนวคิดที่จะเล่าได้โดยทันที เหมือนว่างานก็พูดเล่าเรื่องของตัวมันเองได้ เป็นความชอบตรงนั้นที่ชอบเหมือนกัน ก็ทำงานกันมาเรื่อยๆ โดยเริ่มจากของเล็ก ของแต่งบ้าน" คุณปนัดดา เสริม
          S.O.S. Collection เป็นหนึ่งผลงานที่ถ่ายทอดความเป็นสตูดิโอโบได้เป็นอย่างดี
          "ได้รางวัลจากอิตาลี เป็นชามซุปที่เป็นรูปเรือกับเครื่องบินจมอยู่ตรงกลาง โจทย์ตอนนั้นเป็น เซรามิคสำหรับอาหารเช้า (Ceramic for the breakfast) ผมก็ทำเป็นชามซุปเด็ก คืออารมณ์เล่นกับเรื่องไทยๆ เป็นกุศโลบาย เวลาเราใส่ซุปไปเต็มมันก็เหมือนเรือหรือเครื่องบินจม ไว้หลอกเด็กตอนเช้าให้ช่วยเครื่องบินกับเรือโดยการต้องกินให้หมด เป็นกุศโลบายที่หลอกให้เขาอยู่นิ่งและกินให้หมด พอดีมันไปเตะตากรรมการ เขาชอบ เลยมีโอกาสได้ร่วมงานกับเขา เอางานนี้ไปแสดงงานในหลายๆ ที่ แล้วก็เอาไปขาย ตอนนี้ก็อยู่ในร้านค้าออนไลน์ (Online shop) ของสตูดิโอโบ มีที่ TCDC Shop ที่ D&O Shop เกษรพลาซ่า และที่ Museum Siam ครับ"
           อีกหนึ่งผลงานสนุกๆ มีชื่อว่า Pixel Collection
           "เป็นงานที่สะท้อนแนวคิดค่อนข้างชัดเจนมาก ตัวนี้เหมือนกับไม่ได้คิดอะไรมาก มันเริ่มต้นจากตอนแรกก็นั่งมองคอมพิวเตอร์ วันๆ เราก็อยู่กับคอมพิวเตอร์ แล้วถ้าของพวกนี้มันใช้ได้ก็คงรู้สึกดี ลองแปลงจาก 2 มิติ เป็น 3 มิติ ผมว่ามันมีเป็น interface ของมัน คือตัวมันบอกการใช้งานของมันเอง นาฬิกาผมก็ทำให้เป็นสายข้อมือ พวกเอกสารผมก็เอาไว้เก็บนามบัตร กล้องก็เอาไว้เก็บกล้องเล็กๆ คือตัวมันเองบอกการใช้งานของมันด้วยความเป็นไอคอน (icon)" คุณชัยพฤกษ์ อธิบาย
           " ..ถ้าเข้าไปดูในร้านค้าออนไลน์ของสตูดิโอโบ ของส่วนใหญ่ที่เราทำเป็นของเล็ก มีตั้งแต่สายข้อมือ ชามซุป ขวดพริกไทย ขวดเกลือ ของใช้บนโต๊ะ มีหลากหลายเลย ..งานของสตูดิโอโบจะเป็นงานทดลอง (experiment) มากๆ ..แต่มันเป็นเหตุการณ์ที่สะท้อนสังคม อย่างผมนั่งดูคอมพิวเตอร์ทั้งวันอย่างนี้ เห็นแต่ pixel pixel pixel แล้วรู้สึกว่าชีวิตคนไม่ควรจะเป็นอย่างนั้น อย่างระเบิดก็เหมือนกัน ตื่นมาผมเห็นรถถังในโทรทัศน์ คืออะไรที่มันสะเทือนใจอย่างรุนแรง"
           "มันจะวูบๆ  เหมือนเราไปเจออะไรประทับใจ หรือเจออะไรแล้วรู้สึกขึ้นมาว่าอยากทำ" คุณปนัดดา บอก
           สตูดิโอโบยังเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ 'แฮท' (hat) กลุ่มนักออกแบบที่ลุกขึ้นมาสวมหมวกนักธุรกิจด้วยตัวเอง
           "รายละเอียดต่างกันเยอะ พอเรามาทำเรื่องของเฟอร์นิเจอร์มันค่อนข้างที่จะต้องแก้ปัญหาเรื่องการผลิตค่อนข้างสูง เนื่องจากเฟอร์นิเจอร์มันเป็นอะไรที่ต้องจับต้อง ต้องใช้งานจริง แต่วิธีคิดผมว่าเหมือนกัน โดยรวมของสตูดิโอโบ งานบ้าๆ บอๆ หน่อย สนุกครับ" คุณชัยพฤกษ์ บอก
           ผลงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ที่สตูดิโอโบออกแบบเพื่อร่วมงานกับ 'แฮท' ยังคงความเป็น 'สตูดิโอโบ' ไว้เช่นเคย
           "เรามาทำงานเฟอร์นิเจอร์แต่ว่าความสนใจตรงนั้นมันก็ยังอยู่เป็นคาแรคเตอร์ แต่จะชิ้นใหญ่ขึ้น มีการปรับให้เรียบง่ายขึ้นเมื่อเป็นเฟอร์นิเจอร์ อย่างที่แขวนก็คือเล่นกับลูกเล่นที่เป็นนกหัวขวาน ที่พับได้  คือเล่นกับการพับด้วย และก็เป็นพฤติกรรมของนกที่สร้างแรงบันดาลใจมา...
           เราสองคนเริ่มมาจากทำของเล็กก่อน เลยจะเห็นว่ามีวิธีคิดของการทำของเล็กบางอย่างที่ใส่เข้ามาในศาสตร์ของการทำเฟอร์นิเจอร์"
           แม้จะเป็นคนรุ่นใหม่แต่ทั้งสองคนก็นำความเป็นไทยมาใช้ในการออกแบบผลงาน เช่น Kare stool and bench ซึ่งมีลักษณะเหมือน 'แคร่' ขนาดย่อม
           "ผมมีความรู้สึกว่าเราดูหนังอย่าง 'แฟนฉัน' รู้สึกว่าความเป็นไทยเชยๆ ทำไมมันดูดีได้ในสายตาคนอื่น ลิเกอะไรอย่างนี้ ผมก็รู้สึกว่ามันมีมุม อย่าง 'มนต์รักทรานซิสเตอร์' รู้สึกมันมีมุมที่เล่นความเชย อะไรที่เป็นแนวคิดดั้งเดิมของไทย แต่ทำให้ทันสมัยขึ้น เลยมีความรู้สึกว่า 'แคร่' มันมีความเป็นเครื่องใช้ที่ใครก็รู้สึกว่ามันเป็นชนบท แต่ผมคิดว่ามันเท่ได้ เลยอยากปรับให้มาใช้งานในคอนโดมิเนียมได้ ให้ดูทันสมัยขึ้น เปลี่ยนวัสดุให้เหมาะกับความเป็นเมือง"
           อีกหนึ่งบทบาทหนึ่งของทั้งสองคนคือการเป็น 'ที่ปรึกษา' ซึ่งมากกว่าการให้คำแนะนำด้านการออกแบบ
           "เป็นที่ปรึกษาให้กับบริษัทที่ทำพวกของแต่งบ้านและเฟอร์นิเจอร์ เขาอาจจะเห็นตัวอย่างจากแฮทหรือจากผลงานที่เราทำมาแล้วก็รู้สึกชอบใจแนวทางอยากให้เราไปพัฒนาแบรนด์ก็เข้าไปทำ คือทำตามโจทย์ครับ แล้วแต่ว่าลูกค้ามาแบบไหนก็ทำตามความเหมาะสม.. ต้องดูว่าเขามีความสามารถอะไร ต้องไม่ให้ขัดกับสิ่งที่เขาเป็น ..เหมือนกับเริ่มต้นแบรนด์มาพร้อมกับเขาเลย"
           คุณชัยพฤกษ์ อธิบายการทำงานในฐานะที่ปรึกษาให้ฟังว่า
           "ตอนแรกๆ เริ่มต้นก็ช่วยออกไอเดีย แล้วก็ค้นพบว่า ผลิตภัณฑ์จะสำเร็จได้ไม่ใช่แค่การออกแบบ มันต้องเข้าไปลงลึก คือพยายามจะไปช่วยกันตั้งแต่ต้น ทั้งการตลาด (Marketing) การผลิต (Production) และการออกแบบ (Design) ช่วยกันออกโจทย์ช่วยกันแก้ปัญหาตั้งแต่ต้นเพราะผมรู้สึกว่ามาแก้ปัญหาทีหลังมันยากกว่า การที่เรากำหนดมาตั้งแต่ต้นแล้วมันจะง่ายในแง่ทิศทาง ลูกค้าที่มีเลยเป็นลักษณะที่เราได้ไปมีส่วนร่วมในการทำงานค่อนข้างเยอะ.. คุมเรื่องเกี่ยวกับบริษัทด้วย ถ้าเขาต้องการทำแบรนด์หรูหรา เจาะกลุ่ม metro sexual ก็ควรต้องมีภาพลักษณ์ (image) ออกมาอย่างไร ต้องเข้าไปดูทั้งหมดเพราะจริงๆ แล้ว การทำทั้งหมดมันก็ได้รับผลตอบแทนทั้งสองฝ่าย เราก็อยากให้งานเขาขายได้ซึ่งมันก็ตามมาด้วยรายได้ของเรา และเขาก็รู้สึกดีด้วยว่าเราเข้าไปช่วยทั้งกระบวนการไม่ได้ทอดทิ้งเขาแค่ออกแบบเสร็จ ซื้องาน แล้วก็ไป  คือชอบทำงานแบบระยะยาวมากกว่า...
           ถึงแม้ดีไซน์จะเป็นทางออกของการแก้ปัญหาก็จริง แต่ผมว่าดีไซน์มันควรเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่ว่ามีปัญหาแล้วเอาดีไซน์ไปแก้"
           "อย่างลูกค้าเขาทำงานทองเหลืองแนวโรมัน พอรุ่นลูกเขาก็อยากจะปรับ อยากให้ทันสมัย ใช้ได้ง่ายขึ้น เป็นเฟอร์นิเจอร์มากขึ้น แรกๆ ก็เข้าไปคุย ดูว่าจะกำหนดทิศทางของแบรนด์อย่างไร ..อีกแบรนด์โจทย์ก็แตกต่างกันเป็นโรงงานอะครีลิคแต่เดิมเขาทำโล่รางวัล ก็เข้าไปพัฒนา ..เราค่อนข้างสนุกกับการเข้าไปทำอะไรต้นทาง มันท้าทาย" คุณปนัดดา บอก
           แต่ลำพังความสามารถของนักออกแบบไม่เพียงพอสำหรับการเปลี่ยนแปลง สิ่งสำคัญคือความพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงของเจ้าของกิจการเอง คุณชัยพฤกษ์ บอกว่า
           "เขามีความอยากที่จะเปลี่ยนอยู่แล้ว แปลกดีที่เราจะได้ลูกค้าที่เปลี่ยนรุ่น อย่างโล่รางวัลทำมา 30 ปี แล้วลูกสาวเป็นคนรุ่นใหม่ต้องการการเปลี่ยนแปลง ไม่อยากทำรับสั่งผลิตแต่อยากจะทำแบรนด์ของตัวเอง อย่างงานทองเหลืองก็เหมือนกัน เปลี่ยนจากรุ่นพ่อแม่ที่ทำรูปปั้นมาก่อน เกิดอยากจะเปลี่ยนแปลงหาตลาดช่องทางใหม่ๆ"
           "ถ้าทำให้แบรนด์เขามีคาแรคเตอร์ที่ชัดเจน แนวคิด ลูกค้า ชัดเจน  สุดท้ายมันก็ขายง่ายด้วยตัวมันเอง นัดว่ามันเป็นจุดแข็งของเราก็ได้นะ ไม่ใช่ทุกคนที่จะดีไซน์ด้วยแล้วก็ศึกษาในตัวแบรนด์ด้วย ..เราอยากทำให้เขาประสบความสำเร็จ อยู่ได้นาน ไม่ใช่แค่ออกแบบเสร็จก็ทิ้งภาระว่าขายได้หรือเปล่า แบรนด์จะอยู่ต่อไปหรือเปล่า" คุณปนัดดา บอก
           "จริงๆ ไม่ได้อยากจะทำเยอะขนาดนี้หรอกครับ มันจำเป็นครับ เหนื่อยครับ จริงๆ ทำถึงขั้นวางระบบภายใน อย่างผมวางรูปแบบแผนกดีไซน์ขึ้นมาให้เขาเลยอะไรอย่างนี้ ผมไม่ได้มองว่าทำงานหนัก แต่ผมมองว่าสิ่งที่เราทำไปมันไม่เสียหายหรอก"
            บทสรุปในวันนี้และเส้นทางข้างหน้าของสตูดิโอโบ คุณชัยพฤกษ์ และคุณปนัดดา บอกว่า
           "เราแยกกันชัดเจนกับสตูดิโอโบ, แฮท กับงานที่ปรึกษา ที่เราทำให้แบรนด์ของลูกค้าก็จะเป็นคาแรคเตอร์หนึ่ง แต่ของส่วนตัวที่มาทำเป็นแบรนด์กันเองก็จะเป็นอีกคาแรคเตอร์หนึ่ง อาจเป็นงานทดลองที่เราอยากทำ หรือแนวคิดที่ต่างไปที่อยากนำเสนอ อารมณ์แบบว่าไม่ต้องทำตามโจทย์ลูกค้า ได้ทำอะไรอย่างที่อย่างทำ...
           สตูดิโอโบเป็นมุมหนึ่งของเราสองคน อยากให้เป็นอย่างนี้เรื่อยๆ มันก็มีการเติบโตของมัน ได้เป็นที่ปล่อยของของเราเอง เราไม่ได้ทำโจทย์ที่เราไปทำให้ลูกค้า เรามาทำแฮทโจทย์คือต้องขายให้ได้ สตูดิโอโบเป็นที่ปลดปล่อยความรู้สึกทั้งหมด มันมีความสุขที่ได้ทำ"

หมายเหตุ : ชมภาพ studiobo มากกว่านี้ได้ที่ fan page เซ็คชั่น 'กรุงเทพวันอาทิตย์ กรุงเทพธุรกิจ' คลิก http://www.facebook.com/sundaybkk

Tags : สตูดิโอโบ • studiobo