กรุงเทพธุรกิจ

วันนี้จะไป "บ้านนอก" ไม่ยากหรอก แค่เก็บเสื้อผ้ายัดใส่เป้ เหน็บแว่นกันแดดเก๋ๆ ไว้ที่คอเสื้อ หมวกมีก็ติดไปด้วย รองเท้าสวยๆ งานนี้ไม่ต้อง

ไม่ยากหรอก แค่เก็บเสื้อผ้ายัดใส่เป้ เหน็บแว่นกันแดดเก๋ๆ ไว้ที่คอเสื้อ หมวกมีก็ติดไปด้วย รองเท้าสวยๆ งานนี้ไม่ต้อง ขอเป็นแตะฟองน้ำสักคู่ก็พอ อ้อ...บอกที่บ้านหน่อยละกันว่าวันนี้จะไป "บ้านนอก"
 

สมัยก่อน "บ้านนอก" ก็แค่ท้องถิ่นทุรกันดารที่อยู่ห่างไกลไร้ซึ่งความเจริญ คนเมือง(หลวง)จึงมักเรียกคนที่มาจากต่างจังหวัดว่า "คนบ้านนอก" ความหมายออกไปในเชิงดูหมิ่นเล็กๆ
 แต่แท้จริงแล้ว "บ้านนอก" คือความอบอุ่นคุ้นเคยที่ "คนบ้านนอก" มักกลับไปเสพสัมผัสทุกครั้งเมื่อมีโอกาส ถึงขนาดที่คนเมือง(หลวง)บางคนแอบอิจฉา และอยากมี "บ้านนอก" เป็นของตัวเองบ้าง
 .................................

 หลายปีมานี้วัฒนธรรมการท่องเที่ยวของคนไทยเปลี่ยนแปลงไปค่อนข้างมาก โดยเฉพาะ "การท่องเที่ยวชุมชน" หรือที่เรียกว่า "โฮมสเตย์" กลายเป็นรูปแบบการท่องเที่ยวยอดนิยมของคนเมืองหลวง และยิ่งดั้งเดิมมากเท่าไร ยิ่งน่าสนใจมากขึ้นเท่านั้น
 

บ้านหนองขาว ตำบลหนองขาว อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอีกหนึ่งชุมชนที่มีโอกาสต้อนรับคนเมืองอยู่เนืองๆ ด้วยเสน่ห์ที่ติดอยู่กับความธรรมดา ไม่ปรุงแต่งมากมาย ทำให้นักท่องเที่ยวเลือกใช้วันหยุดสุดสัปดาห์อยู่กับวิถีที่เรียบง่ายใน "บ้านนอก" แห่งนี้
 

เดิมทีบ้านหนองขาว มีชื่อว่า บ้านหนองหญ้าดอกขาว ก่อตั้งขึ้นหลังสงครามระหว่างไทยกับพม่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา ราวปี พ.ศ. 2310 ในครั้งนั้นหมู่บ้านดอนกระเดื่องและหมู่บ้านดงรังถูกพม่าเผาทำลาย ผู้คนในหมู่บ้านจึงพากันหนีภัยเข้าป่า และกลับมารวมตัวกันอีกครั้งเมื่อสงครามสงบลง

ชาวบ้านพยายามหาที่ตั้งหลักฐานบ้านเรือนใหม่ จนมาพบหนองน้ำขนาดใหญ่ที่มีต้นหญ้าดอกขาวขึ้นอยู่รอบๆ จึงตัดสินใจเลือกใช้ที่นี่เป็นสถานที่ตั้งบ้านเรือน แล้วเรียกหมู่บ้านใหม่นี้ว่า "บ้านหนองหญ้าดอกขาว" ตอนหลังกร่อนคำลงเหลือเพียงแค่ "บ้านหนองขาว" ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

หมู่บ้านวัฒนธรรมอายุยาวนานกว่า 200 ปีแห่งนี้ เป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ที่ "ไก่บินไม่ตก" นั่นหมายความว่า ทั้งหมู่บ้านเป็นวงศาคณาญาติที่ตั้งบ้านอยู่ชิดติดกันจนไม่มีช่องว่างให้ไก่ร่อนปีกลง และด้วยความเป็นพี่เป็นน้อง บ้านไม้ใต้ถุนสูงแต่ละหลังจึงไม่ต้องกั้นรั้วเหมือนบ้านในเมือง
"คนที่นี่ใจดี ถ้าเขาเรียก อีหนูกินข้าวก่อน ต้องตอบรับเขานะ ไม่อย่างนั้นเขาจะว่าเราเสียมารยาท" สินีนาฎ อำนวย จิตอาสาของหมู่บ้าน บอก และไม่ทันตั้งตัว
 "กินน้ำก่อนจ้า" สำเนียงเหน่อๆ น่าฟังลอยมาพร้อมกับขันน้ำใบเล็กที่วางตรงหน้า นึกถึงคำกล่าวไทยๆ ที่ว่า "มาถึงเรือนชานต้องต้อนรับ" ซึ่งดูเหมือนจะหายากในยุคปัจจุบัน แต่สัมผัสได้จริงในหมู่บ้านนี้ ไม่แปลกใจเลยว่าทำไมหมู่บ้านหนองขาวจึงได้รับเกียรติบัตรหมู่บ้านวัฒนธรรมดีเด่นมากมายจนแทบนับไม่ถ้วน
 

หลังเชื้อเชิญผู้มาเยือนให้ชื่นใจกับน้ำใสๆ เย็นๆ แล้ว ป้าวิเชียร บัวทอง เจ้าของบ้านก็กลับไปนั่งประจำที่ แล้วเริ่มต้นกระตุกกี่ทอผ้าอีกครั้ง
 การทอผ้าเป็นภูมิปัญญาของคนบ้านหนองขาว และ "ผ้าขาวม้าร้อยสี" ก็เป็นเอกลักษณ์ที่คนทั่วไปรู้จัก ป้าวิเชียร บอกว่า ผู้หญิงหนองขาวขยัน พอว่างจากทำไร่ไถนาก็จะมานั่งทอผ้าใช้เอง ทอเป็นผ้าถุงบ้าง ผ้าโจงกระเบนบ้าง แต่ที่รู้จักกันดีคือผ้าขาวม้า
 "เมื่อก่อนเขาก็เรียกผ้าขาวม้าธรรมดานี่แหละ เพิ่งจะมาเรียกผ้าขาวม้าร้อยสีเมื่อตอนที่มีกี่กระตุก"
 ถามว่าผืนหนึ่งมีถึงร้อยสีเลยหรือ เจ้าของบ้านตอบทันควัน
 "ไม่ถึงหรอกหนู เขาก็เรียกกันไปอย่างนั้น คงเห็นว่ามันมีสีเยอะ" ป้าบอกพร้อมกระตุกกี่อีก 1 ครั้ง
 

จริงๆ แล้ว "ผ้าขาวม้าร้อยสี" เป็นผ้าทอเนื้อละเอียดที่มีสีสันแปลกตา แต่ละผืนประกอบด้วยเส้นด้ายหลากสี ทั้งเส้นพุ่ง เส้นยืน ซึ่งถ้าจะมานั่งนับสีกันจริงๆ ก็คงนับไม่ถ้วน เลยเรียกรวมๆ ไปเลยว่า ผ้าขาวม้าร้อยสี
 

สำหรับลายเอกลักษณ์ของผ้าขาวม้า ป้าวิเชียรว่ามีหลักๆ อยู่ 3 ลาย คือ ผ้าขาวม้าตาจัก ผ้าขาวม้าตาหมากรุก และผ้าขาวม้าตาคู่ โดยดัดแปลงลายมาจากการจักสานไม้ไผ่ ปัจจุบันนอกจากผ้าผืนแล้ว ที่กลุ่มสตรีแปรรูปผ้าทอเทศบาลหนองขาว ยังมีการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ มากมาย เช่น เสื้อ กระโปรง กางเกง กระเป๋า รองเท้า ของที่ระลึก ฯลฯ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น แขกไปใครมาซื้อหาเป็นของฝากไม่มีใครปริปากว่าผิดหวังสักราย
 

เพราะเป็นหมู่บ้านใหญ่เราจึงต้องนั่งรถอีแต๋นชมรอบๆ หมู่บ้าน สินินาฎ บอกว่า ชาวบ้านหนองขาวเป็นชุมชนที่มีผู้คนหลายเชื้อชาติอยู่รวมกัน ทั้งไทยแท้ ไทยจีน ไทยมอญ แต่ปัจจุบันคละสายเลือดจนเรียกรวมๆ กันว่า ชาวหนองชาว และทุกๆ ปี จะมี "งานปี" ที่ชาวหนองขาวทุกคนให้ความสำคัญ ประมาณเดือน 6 ตั้งแต่แรม 1 ค่ำไปจนถึงแรม 5 ค่ำ ไม่ว่าลูกหลานชาวหนองขาวจะกระจายตัวกันไปอยู่ที่ไหน จะต้องกลับมาที่บ้านหนองขาว เพื่อร่วมกันตั้ง "ศาลยาย" เพื่อความเป็นสิริมงคลกับชีวิต
 

"คนที่นี่จะคุ้นเคยกับยายมากกว่า เพราะยายคือแม่ใหญ่ เลยเรียกศาลยาย แล้วอีกอันคือ หม้อยาย เป็นหม้อบรรพบุรุษที่ทุกบ้านจะต้องมี หม้อยายเป็นหม้อดินเผาธรรมดา ข้างในใส่หุ่นขี้ผึ้ง พันผ้าขาวบางที่ปากหม้อแล้ววางหมากพลูไว้ข้างบน เป็นการแสดงความกตัญญูกับบรรพบุรุษ นอกจากหม้อยายก็ยังมียายตะกร้า ยายชาม แล้วเวลาแต่งงานออกเรือนไป สมมติฝ่ายหญิงต้องย้ายไปอยู่บ้านฝ่ายชาย พ่อแม่ฝ่ายหญิงจะทำหม้อยายเท่าจำนวนที่บ้านมีให้ลูกสาวเอาไปไว้ที่บ้านใหม่ด้วยเพื่อความเป็นสิริมงคล แล้วส่วนใหญ่ก็จะแขวนไว้ในห้องนอน เวลามีคนมาที่บ้านต้องจุดธูปบอกยายให้รู้ด้วย" สินีนาฎ บอก
 

บ้านที่เราไปขออนุญาตขึ้นไปชมหม้อยาย เป็นบ้านขนมไทยของ ป้าประจวบ สุขศิริ ที่ประกอบอาชีพทำขนมตาลขายมานานหลายสิบปี รสชาติขนมตาลของป้าประจวบไม่เหมือนที่ไหนๆ เพราะจะหวานกลมกล่อม ส่วนเนื้อขนมก็นุ่มกำลังดี ป้าบอก มีเคล็ดลับ
 "ป้าก็ไม่รู้หรอก ทำกินไปเรื่อยๆ ใช้หัวตัวเองนี่แหละคิด ป้าจะใช้หางกะทิโม่แป้งแทนน้ำเปล่า คิดว่ายิ่งมัน ยิ่งนิ่ม ก็ทำกินแต่น้อยๆ ก่อน ตอนหลังก็ขายจนคนติดใจ"

ติดใจแค่ไหนไม่รู้ รู้แต่ขนมตาลที่ป้าประจวบทำสามารถส่งลูกเรียนจนจบปริญญามาได้ทุกคน ถึงวันนี้ป้าก็ยังไม่หยุดทำขนมตาลขาย และใน 1 ปี จะมีแค่เดือนกรกฎาคมเดือนเดียวเท่านั้นที่เก็บลูกตาลได้ ป้าประจวบจึงไปเก็บตาลมายีแล้วแช่แข็งไว้ เพื่อให้มีตาลทำขนมขายได้ตลอดปี
 "ไปเก็บตั้งแต่ตี 4 ตี 5 โน่นแหละ ไปสายกว่านั้นคนเขาเก็บกันหมด ตอนนี้ก็เริ่มๆ ปลูกบ้างแล้ว แต่ที่ทำๆ มา ป้าไม่มีสวนตาลของตัวเองหรอกนะ ไปเก็บตาลคนอื่นเขามาขายน่ะ" ป้าหัวเราะ เราก็พลอยยิ้มไปกับคำตอบง่ายๆ ที่ไม่มีปิดบังของป้าด้วย
 

เรานั่งรถอีแต๋นออกจากหมู่บ้านหนองขาวเพื่อมาดูจุดเกิดเหตุ นั่นก็คือ ดงตาล แดดร้อนระอุ ไม่มีลมพัดผ่าน ทว่า ใต้ต้นตาลสูงๆ กลับเย็นชื่นใจ เพราะมีน้ำตาลสดกับขนมตาลรสเยี่ยมฝีมือป้าประจวบเป็นเมนูคู่เคียงในการเดินทาง
 ต้นตาลเหล่านี้ไม่ได้ปลูกตามหลักสวนผลไม้ แต่ยืนต้นโตเองตามธรรมชาติอยู่บนคันนาของชาวบ้าน คนหนองขาวที่มีอาชีพ "คนทำตาล" จะเก็บน้ำตาลสดจากต้นมาเคี่ยวเป็นน้ำตาลปึกตามกรรมวิธีที่บรรพบุรุษได้ทำกันมา ซึ่งปัจจุบันหาชมยาก แต่ที่ยากว่านั้นคือ พิธีทำขวัญข้าว ที่ในอดีตจะต้องทำเมื่อต้นข้าวตั้งท้องจะออกรวง ถือเป็นการรับขวัญแม่โพสพ แต่เพราะยุคสมัยที่เปลี่ยนผ่าน ปัจจุบันจึงไม่ค่อยเห็นพิธีกรรมสำคัญนี้เท่าไรนัก
 

บ่ายคล้อยเต็มที เรานั่งรถอีแต๋นไปหลบแดดกันที่ บ้านกลางทุ่ง ออร์แกนิกโฮม บูทีคโฮมสเตย์ที่รายล้อมไปด้วยท้องนา และฟ้ากว้าง ป้าแอ๊ด - ทิพวัน ประเสริฐกุล เจ้าของบ้านต้อนรับเราด้วยอาหารกลางวันมื้อใหญ่ มีปลาราดพริก ผัดผักออร์แกนิก แกงป่าไก่ ไข่เจียวดอกอัญชัน และตบท้ายด้วยขนมถ้วยรสหวาน ชื่นใจจนบรรยายออกมาเป็นคำพูดไม่ถูก
 บ้านกลางทุ่ม ออร์แกนิกโฮม เป็นโฮมสเตย์สำหรับคนรักธรรมชาติและความสงบ ให้บริการบ้านพักโฮมสเตย์ที่ตกแต่งอย่างน่ารัก มีผักออร์แกนิกกินทุกมื้อ ว่างๆ ก็มานั่งสานปลาตะเพียนจากใบมะพร้าว หรือจะวาดภาพ เรียนศิลปะ ที่นี่ก็มีคนสอน

ป้าแอ๊ด เล่าถึงที่มาของบ้านหลังนี้ว่า เคยเป็นครูแต่เกษียณอายุก่อนราชการเพื่อมาทำสวนผักปลอดสารพิษในแบบที่เรียกว่า ออร์แกนิก เพราะตรวจพบว่าตัวเองเป็นมะเร็ง
 "ทุกวันนี้คนเป็นมะเร็งเยอะขึ้น ป้าบอกได้ ป้าไม่อาย ป้าอยากจะบอกว่า มะเร็งมันมาจากสารพิษที่เรากินอยู่ทุกวันนี่เอง ถ้าเราตัดตรงนี้ไปได้จะดีมาก สุขภาพจะดีขึ้น ป้าเลยมาปลูกผักกินเอง กินชีวจิต รำกระบี่กระบอง กินน้ำอาร์ซี แล้วก็กลับไปเช็คสุขภาพตลอด ปรากฏว่าตอนนี้ป้าไม่เป็นแล้ว"
 

หลายคนอาจจะเคยคุ้นกับบ้านหลังนี้ในมุมที่มีทั้งป้าแอ๊ดและลุงสาคร ทว่า วันนี้ลุงสาครคู่ทุกข์คู่ยากของป้าจากไปอย่างสงบแล้ว บรรยากาศที่บ้านกลางทุ่งจึงเงียบเหงากว่าปกติ
 "แรกๆ ป้าก็เหงานะ เมื่อก่อนไปไหนมาไหนด้วยกันตลอด เหมือนชีวิตมันขาดอะไร แต่ก็มีธรรมะเป็นที่พึ่ง เกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นเรื่องธรรมดา คิด positive ตลอด คิดว่าลุงอยู่กับเรา แค่นี้ก็มีความสุข ทุกวันนี้ป้ามีวันว่าง 5 วัน เสาร์-อาทิตย์ ป้าก็ดูแลพวกหนูๆ (แขกที่มาพักโฮมสเตย์) ป้ามีความสุขนะ ป้าอ่านหนังสือของคุณสุทธิชัย หยุ่น เรื่องปรัชญาความช้า มันทำให้ป้าอยากทำบ้านกลางทุ่งขึ้นมา"
 

เพราะเชื่อในความคิดที่ว่า slow down live longer ป้าแอ๊ดจึงพยายามปลุกปั้นบ้านกลางทุ่งให้เป็นโฮมสเตย์แห่งความเรียบช้า แล้วทุกคนที่มาก็มีความสุขกับการดำเนินชีวิตช้าๆ แต่ง่ายงาม ณ บ้านกลางทุ่งหลังนี้  
 ................................................
 

"บ้านนอก" คือความอบอุ่นที่คนเมือง(หลวง)บางคนอยากมี แต่ถ้ามีไม่ได้ ก็ไม่ยากหรอก แค่เก็บเสื้อผ้ายัดใส่เป้ เหน็บแว่นกันแดดเก๋ๆ ไว้ที่คอเสื้อ หมวกมีก็ติดไปด้วย รองเท้าสวยๆ งานนี้ไม่ต้อง ขอเป็นแตะฟองน้ำสักคู่ก็พอ
 อ้อ...บอกที่บ้านหน่อยละกันว่าวันนี้จะไป "บ้านนอก"

......................
การเดินทาง-ที่พัก

บ้านหนองขาวอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ เพียง 140 กิโลเมตร รถยนต์ให้ใช้ถนนเพชรเกษม หรือ ถนนบรมราชชนนี ผ่านอำเภอนครชัยศรี

จังหวัดนครปฐม อำเภอบ้านโป่ง อำเภอท่ามะกา อำเภอท่าม่วง จนถึงจังหวัดกาญจนบุรี จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 324 (กาญจนบุรี-สุพรรณบุรี) ตรงไปอีก 12 กิโลเมตร ก็จะถึงบ้านหนองขาว เส้นทางอื่นสอบถามที่ ททท. สำนักงานกาญจนบุรี โทร. 0-3451-2500 ส่วนที่พักแนะนำ บ้านกลางทุ่ง ออร์แกนิกโฮม ราคาคืนละ 800 บาท พร้อมอาหาร 3 มื้อ

สอบถาม โทร. 08-9919-9093 หรือ www.oknation.net/blog/banklangtung และ www.panoramatown.com/oganichome/ ส่วนข้อมูลหมู่บ้านหนองขาว ติดต่อที่  เทศบาลตำบลหนองขาว โทร. 0-3458-6208 วัดหนองขาว โทร. 0-3458-6003 และ พระครูถาวรกาญจนนิมิต วัดอินทาราม  โทร. 08-1824-6612 

Tags : รอยเท้านักเดินทาง • เสาร์สวัสดี • บ้านหนองขาว