กรุงเทพธุรกิจ

เยือนตลาดเก่าของชาวเมืองระยองในยามค่ำ ดื่มด่ำอาหาร เครื่องดื่ม และบรรยากาศเก่าๆ สัมผัสความสุขเรียบง่าย ในราคาประหยัด

พระอาทิตย์ตกแล้ว แต่ถนนยมจินดายังคึกคัก แสงไฟสีส้มของหลอดเกลียว ส่องสว่างสะท้อนเรือนแถวไม้โบราณสองฝั่งถนน บรรยากาศราวกับกำลังเดินย้อนเวลากลับเข้าไปในอดีต เสียงฝีเท้าของผู้คนสลับกับเสียงหัวเราะแว่วๆ มาตลอดทาง สภากาแฟยามเย็นเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง ได้เวลาสังสรรค์ของคนระยองกันแล้ว

ราย็อง-ระยอง

ร้านกาแฟราย็อง ยามค่ำดูครึกครื้นไปด้วยผู้คนต่างวัย ที่นั่งในร้านได้รับการจับจองจนต้องจัดโต๊ะเก้าอี้ออกมานั่งรับลมบริเวณด้านข้างร้านเป็นแถวยาวขนานไปกับ ตึกกี่พง หรือ ตึกสิงห์กราย (ตึกแรกของเมืองระยอง สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2456) ซึ่งอยู่ฝั่งตรงกันข้าม

พ่อ แม่ พาลูกๆ ชวนลุง ป้า น้า อา และคนรุ่นปู่ย่าตายาย มานั่งเล่น กินขนม ดื่มชา กาแฟ และน้ำหวาน เป็นความบันเทิงอย่างเรียบง่ายที่เกิดขึ้นในร้านกาแฟราย็องของ บุญอนันต์ หมัดเชี่ยว หัวแรงใหญ่ของกลุ่มอนุรักษ์ ฟื้นฟู เมืองเก่าระยอง

ร้านราย็องเปิดมา 6 ปีกว่าแล้ว เขียนชื่อร้านว่า ราย็อง เพราะอยากให้คนถาม และอยากให้คนไม่ลืมที่มาของชื่อเมืองระยองที่มีสมมติฐาน 3 ประการด้วยกันคือ ระยอง เป็นภาษาพูดคำหนึ่งของเผ่าซอง เดิมเรียก ราย็อง แปลว่า เขตแดน พอพูดเร็วๆทำให้เพี้ยนกลายเป็น ระยอง ในที่สุด

ข้อต่อมา ระยอง หมายถึงไม่ประดู่ เพราะบริเวณที่พวกซองมาตั้งรกรากนี้เต็มไปด้วยไม้ประดู่ สุดท้ายกล่าวกันว่ามีหญิงชราชื่อ ยายยอง เป็นคนแรกที่เข้ามาตั้งรกรากก่อนใคร ต่อมาจึงมาคนเรียกขานบริเวณนี้ว่าไร่ยายยอง จนกลายมาเป็น ระยองในเวลาต่อมา

บุญอนันต์ เป็นคนระยองรุ่นแรกๆที่ลาออกจากงานประจำหันมาบุกเบิกถนนสายสำคัญในอดีตให้กลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งหนึ่ง " เมื่อก่อนผมทำงานที่โรงกลั่นน้ำมันอยู่สิบปี แล้วมาเปิดร้านขายกาแฟตั้งแต่ยังไม่มีคน ค่อยๆฟื้นฟูจนหลายเป็นแหล่งพักผ่อนของคนเมือง กินกันเสร็จ 3 - 4 ทุ่มก็กลับ ถือว่ามาพักผ่อนกันจ่ายค่าอาหารคนละ 30 - 40 บาท "

เจ้าของร้านราย็อง บอกกับเราว่าราคาอาหารภายในร้านเป็นราคาแบบกันเอง เนื่องจากลูกค้าหลักๆโดยเฉพาะช่วงเปิดเทอมเป็นนักเรียนเสียส่วนมาก หลังเลิกเรียน เด็กๆจะพากันมาหาเครื่องดื่มและของว่างรับประทานกันก่อนกลับบ้าน ประกอบกับอาหารส่วนใหญ่ที่ร้านทำเองทำให้มีต้นทุนไม่สูงนัก เมนูชวนชิมในวันนี้มี ขนมจีบไก่ โรตีจิ้มนมข้น สลัดแขก ลูกชิ่นปลาอินทรีย์ลวกจิ้ม เต้าหู้ทอด สนนราคาอยู่ที่ 25 - 35 บาท เมนูขนมปังที่เห็นแล้วชวนคิดถึงความหลัง เช่น ขนมปังคลุกฝุ่น (ขนมปังทานมข้นโรยหน้าด้วยโอวัลติน) นอกจากนี้ยังมีน้ำเขียว น้ำแดง ชาเย็นสูตรโบราณ อีกทั้งน้ำผึ้งผสมมะนาวใส่โซดา แก้วละ 20 บาทให้เลือกดื่มอีก

บ้านเก่าเล่าเรื่อง 

ถนนยมจินดา เป็นถนนเก่าแก่ที่ทอดตัวยาวขนานไปกับแม่น้ำระยอง เดิมเป็นทั้งท่าเรือและย่านการค้า โดยมี บ้านยมจินดา ของพระศรีสมุทรโภคไชยโชคชิตสงคราม (อิ่ม ยมจินดา) เป็นศูนย์กลาง แวดล้อมไปด้วยบ้านพ่อค้า คหบดี และเป็นที่อยู่ของผู้คนหลายอาชีพ ปัจจุบันบ้านยมจินดาหลังเก่าได้รับการอนุรักษ์ไว้ โดยมีทายาทคือ ครูหมู เปิดระเบียงบ้านริมน้ำเป็นร้านอาหารขายเฉพาะมื้อเย็น เมนูเด่นเป็นอาหารพื้นบ้านจานเด็ดของคนระยอง

ใกล้กันเป็นที่ตั้งของ บ้านบุญศิริ เจ้าของบ้านท่านแรกคือ นายพูน บุญศิริ บุตรเจ้าเมืองแกลง ฝั่งตรงข้ามข้ามเป็นที่ตั้งของร้านระย็อง ถัดมาเป็นตึกกี่พง ซึ่งบุญอนันต์เช่าส่วนหนึ่งของอาคารเปิดเป็นแกลเลอรี่ เปิดสอนวาดรูปให้กับเด็กๆ จัดแสดงผลงานศิลปะของจิตรกรเมืองระยอง มีมุมขายของที่ระลึก เช่น โปสการ์ด และงานศิลปะเล็กๆน้อยๆ

"เรือนไม้ห้องแถวส่วนใหญ่เป็นของตระกูลยมจินดา และบุญศิริ เปิดให้เช่าเป็นกิจการร้านค้า ก่อนหน้านี้ค่อนข้างเงียบเหงาเพราะมีแต่คนแก่เฝ้าบ้าน ลูกหลานไปเรียนหนังสือในกรุงเทพฯเป็นส่วนใหญ่ สัก 4 - 5 ปีที่ผ่านมาเริ่มมีลูกหลานชาวระยองกลับมาอยู่ที่บ้านแล้วหันมาร่วมกันฟื้นฟูถนนสายนี้ขึ้นด้วยกัน"

บุญอนันต์ เล่าถึงที่มาของชมรมอนุรักษ์ ฟื้นฟูเมืองเก่าระยอง ที่ปัจจุบันได้ร่วมมือกับเทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด และชาวระยอง ร่วมกันผลักดันให้ถนนยมจินดาเป็นคนคนเดิน โดยวางแผนว่าใน 3 ปีข้างหน้า จะปิดถนนทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เปิดเป็นถนนคนเดิน โดยจัดที่จอดรถให้บริเวณริมฝั่งแม่น้ำระยองแล้วข้ามสะพานไม้มาร่วมชมดนตรี ชมสินค้าพื้นเมืองที่มีคุณค่า และมาเที่ยวชมศิลปะวัฒนธรรมของเมืองเก่า ในพิพิธภัณฑ์เมืองเก่าระยองที่ตั้งอยู่ใน บ้านสัตย์อุดม บ้านเดิมของขุนศรีอุทัยเขตร์ (โป๊ง สัตย์อุดม) เจ้าของโรงสี โรงหนัง และอู่ต่อเรือ

รวมร้านเก๋าในเมืองเก่า

แม้ยังไม่เปิดเป็นถนนคนเดินได้ตามแผนงาน แต่ในวันนี้เราสามารถเที่ยวชมชีวิตผู้คน บ้านเรือน รวมทั้งหาของอร่อยรับประทานบนถนนยมจินดาได้ตั้งแต่เช้า หากจะหาร้านกาแฟแบบโบราณจริงๆแวะไปได้ที่ ร้านกาแฟโบราณป้ากลม ป้ากลมชงกาแฟมานานร่วมสามสิบปีแล้วเรียกได้ว่าอยู่คู่ถนนยมจินดามานาน แม้ว่าจะมีร้านกาแฟเปิดใหม่อย่างร้านราย็องก็ยังเลือกเปิดเวลาสายๆร่วมสิบโมง แต่เอาของเก่าเก็บสะสมมาแต่งสู้เพิ่มอายุ ล่าสุดมีร้านกาแฟ 122 ของพี่น้องชาวระยองกลับบ้านเกิดมาเปิดร้านกาแฟและอินเตอร์เนทเพิ่มสีสัน

หากจะหาของกินอิ่มอร่อยมี ร้านก๋วยเตี๋ยวหลอดเจ้จุ๋ม ประสบการณ์ยาวนานกับการทำก๋วยเตี๋ยวหลอดไส้ต่างๆทั้งไส้กุ้ยช่าย ถั่วงอก วุ้นเส้น หน่อไม้ คนระยองว่าอร่อยแท้ ร้านข้าวแกงเจ้สมบัติ  ข้าวแกงหลากหลายชนิด ก๋วยจั๊บ ขนมจีน รสเยี่ยมขายมาสามสิบกว่าปีแล้ว ร้านก๋วยเตี๋ยวเจ้หมวย-เจ้าเก่าขายมาห้าสิบปีตั้งแต่สมัยคุณพ่อ กล่าวขานกันว่าอร่อยสุดๆ มีทั้งก๋วยเตี๋ยวไก่ เย็นตาโฟ

ร้านส้มตำเจ้แต๋ว ขายส้มตำ ไก่ย่าง ปลาดุก ยำต่างๆ ต้มแซ่บ ลาบน้ำตก ประสบการณ์ขายมากกว่า 20 ปี ร้านส้มตำอนามัย ของ พี่น้อย ธีรพันธุ์ เปี่ยมพงษ์สานต์ เดิมรับราชการอยู่ต่างเมือง ตัดสินใจกลับบ้านมาเมื่อสิบกว่าปีก่อน

"ทีแรกคิดว่าจะขายได้มั้ย แรกๆทำเป็นร้านเล็กๆ ต่อมาค่อยๆขยายเพิ่ม ส้มตำอนามัย เราเน้นของคุณภาพ มะนาวแท้ พริกป่นคั่วเอง ข้าวคั่วทำเอง จานเด็ดของเราเป็น ส้มตำปลาร้า ส้มตำผลไม้ ยำปูม้า ปูเราเอง" ร้านนี้เปิด 9 โมงเช้า-4 โมงเย็น สนนราคาเป็นกันเอง นอกจากนี้ยังมี ร้านโรงสี อดีตเป็นโรงสีวันนี้เป็นร้านอาหารและเครื่องดื่มตกแต่งเก๋

ส่วนของหวาน มีขนมหวานเจ้าสุภาพ (สะพานไม้) กว่า 15 ปีกับการทำขนมหวานไม่ว่าจะเป็นขนมน้ำแข็ง รวมมิตร หรือ บัวลอยไข่หวาน ไม่ใส่สารกันบูด ร้านขนมหวานเจ้ตุ่ม  อร่อยกับข้าวเหนียวมะม่วง ทุเรียน สังขยา ข้าวเหนียวเหลือง ถั่วดำ

ร้านค้าน่าชมมีมากหลาย ได้แก่ ร้านจอห์นกรอบไม้ รับทำกรอบรูปทุกชนิด รับถ่ายรูป ถ่ายวิดีโอทั้งภายใน - นอกสถานที่ ร้านช่างตัดผมโบราณ - บริเวณใกล้สะพานเทศบาล 2 นี้มีให้เลือกหลายร้าน ตัดแล้วหล่อเท่ทุกราย ด้วยประสบการณ์มากว่า 30 ปี บุณณ์ภัสสรนวดแผนไทย

ร้านกล่องเงิน  ร้านขายของเก่าที่บอกเล่าเรื่องความเก่าแก่ และความเป็นเอกลักษณ์ ของเก่าๆที่นี่บ่งบอกได้เป็นอย่างดี ร้านมาลีวณิชย์ (คุณยายมาลี สวัสดิพานิช) -จำหน่ายที่นอน หมอน หมอนบวชนาค เย็บด้วยมือ คุณภาพสวยงามทนทาน ใช้นานเกินคุ้มจากประสบการณ์กว่าสี่สิบปีปี ร้านดาวินชี สตูดิโอ - สตูดิโอของคุณนิวัตร เปาอินทร์ ศูนย์รวมข้อมูลเกี่ยวกับงานศิลปะภาพถ่าย หนังสือ ของสะสม ร้านเซ่งฮั่วเฮง (เจ้ลัง) - รับทำที่นอน หมอน หมอนข้าง ที่รองนั่ง ยัดนุ่นและเย็บด้วยมือ คุณภาพดี ขายมา 30 ปีแล้ว

มาถึงถิ่นเมืองเก่าทั้งที อย่าลืมแวะกราบ ศาลเจ้าแม่ทับทิม (ศาลเจ้าจุ้ยบุยเหนียว) เป็นศาลเจ้าเก่าแก่ที่ชาวระยองให้ความเคารพนับถือมานานมีการจัดงานไหว้เจ้าฉลองศาลประจำทุกปี ก่อสร้างมาตั้งแต่พ.ศ.2421 และ ศาลเจ้าโจวซือกง  ที่ชาวระยองนับถือกันมายาวนานมาก สามารถแวะเข้าไปเคารพสักการะได้

เดินเที่ยวตลาดเก่าเมืองระยองยามค่ำ ดื่มด่ำอาหาร เครื่องดื่ม และบรรยากาศเก่าๆ ที่แฝงไปด้วยเสน่ห์น่าค้นหา เป็นความสุขแบบเรียบง่ายที่หาซื้อของกินรับประทานได้ในราคาประหยัด น่าภูมิใจไปกับชาวเมืองระยองเหลือเกินที่ร่วมแรงร่วมใจกันปัดฝุ่นเพชรให้ส่องประกายแสดงคุณค่าขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง

Tags : ตลาดเก่าเมืองระยอง