กรุงเทพธุรกิจ

คนรุ่นใหม่สายงานศิลปะ รวมกลุ่มสร้างภาพยนตร์สารคดี "เมืองสวรรค์" สะท้อนชีวิตคนจนเมือง หวังจุดประกายไอเดียสร้างสื่อใหม่ ไม่พึ่งทุน

Urban Media Society เป็นการรวมกลุ่มของคนทำงานด้านศิลปะ ทั้งสถาปนิก กราฟฟิกดีไซเนอร์ ฯลฯ เพื่อร่วมกันทำโปรเจคต์ 'เมืองสวรรค์' Urban Paradise ในรูปแบบหนังสั้นและหนังสือ

อภิวัฒน์ แสงพัทธสีมา หนึ่งในสมาชิกกลุ่มเล่าถึงจุดเริ่มต้นความสนใจทำภาพยนตร์สารคดีเรื่องชีวิตชุมชนเมืองในพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ว่า

"เราทำงานด้านออกแบบ พอมาเห็นแผนพัฒนาเมืองชั้นใน ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเน้นการอพยพชุมชนออกไป เพื่อปรับภูมิทัศน์ให้ดูสวยงาม หรือสร้างพื้นที่สีเขียว ทำให้สงสัยว่าขนาดเราออกแบบบ้านยังต้องนึกถึงผู้อยู่อาศัยและมีสิ่งที่ต้องนำมาพิจารณาหลายอย่าง แต่นี่เป็นระดับนโยบาย ทำไมถึงดูเหมือนไม่ค่อยคิด ไม่ดูรายละเอียด มันมีทางเลือกอื่นอีกหรือเปล่า นอกจากเอาคนออกไปแล้วทำสนามหญ้า"

เมื่อปี 2546 ในช่วงที่การไล่รื้อชุมชนป้อมมหากาฬ ใกล้แยกผ่านฟ้า เป็นประเด็นร้อน 'อภิวัฒน์' ถือกล้องวิดีโอเพื่อเก็บภาพและนำมาร้อยเรียงจนเป็นหนังสั้นเชิงสารคดีเรื่อง 'Behind the Wall' สะท้อนภาพชีวิตและความคิดของผู้คนในชุมชน ที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายการพัฒนาเมือง โดยภาพยนตร์สารคดีเรื่องดังกล่าวถือเป็นการนำร่อง ก่อนที่เขาจะชักชวนเพื่อนๆ ที่มีความสนใจร่วมกัน มาสานต่อให้เกิดโครงการใหญ่ Urban Paradise วิถีชุมชนคนเมืองระดับ 'ไตรภาค'

ในกระบวนการสร้างภาพยนตร์สารคดีรวมทั้งการเผยแพร่ อภิวัฒน์ มองว่างานของพวกเขาเป็นงานกึ่งศิลปะ ดังนั้น ต้องหาวิธีทำงานในเงื่อนไขของการไม่มีใครให้การสนับสนุนด้านเงินทุน วิธีการก็คือการแลกด้วย 'เวลา' กับการ 'ลงแรง' ของเขาและเพื่อน ที่แต่ละคนต่างมีงานประจำเป็นของตัวเอง

"ไม่ได้ใช้ทุนเยอะ เพราะถ่ายเอง ตัดต่อเอง ไม่ต้องจ่ายค่าโปรดักชั่น อาศัยรายได้จากงานฟรีแลนซ์อื่นๆ เพื่อมาเป็นค่าใช้จ่ายที่จำเป็น โดยเฉพาะค่าเดินทาง"

ขณะที่ ภาณุ บุญพิพัฒนาพงศ์ รับบทหนักในส่วนของการผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ บอกว่า 

"รูปแบบเป็น Art Book ที่รูปเล่มดูดี มีกราฟฟิกดึงดูดคนอ่าน ถึงจะเน้นเนื้อหาสาระของการอ่าน แต่ใช้การออกแบบให้ดูเซ็กซี่" บรรณาธิการศิลปกรรมเผยแนวคิดในการจัดทำหนังสือที่เป็นเสมือนคู่มือสำหรับภาพยนตร์ Urban Paradise

ภาณุ มองการกระจายสื่อโดยช่องทางการจัดจำหน่ายว่า จะใช้หนังสือเป็นสื่อหลัก โดยมีแผ่นซีดีภาพยนตร์เป็นของแถม ซึ่งเป็นการเลือกพื้นที่เพื่อนำเสนอเนื้อหาบนแผงหนังสือ แทนที่จะเป็นในโรงภาพยนตร์หรือโทรทัศน์ ซึ่งเป็นไปได้ยากด้วยข้อจำกัดด้านเงินทุน

และอีกช่องทางการเผยแพร่ที่ตรงกลุ่มเป้าหมายซึ่ง Urban Paradise ต้องการเผยแพร่มากที่สุด ได้แก่การอาศัยเครือข่ายนักวิชาการตามมหาวิทยาลัยที่มีความสนใจร่วมในเรื่องเมือง ได้แก่คณะด้านสื่อสารมวลชน สถาปัตยกรรมศาสตร์ และรัฐศาสตร์ ซึ่งที่ผ่านมา Behind the Wall ถูกอาจารย์หลายท่านนำไปฉายให้กับนิสิตนักศึกษาดู เพื่อเป็นการนำเข้าสู่บทเรียนในแต่ละสาขาวิชา

หลังจากโครงการแล้วเสร็จ กิจกรรมต่อไปที่เตรียมไว้ได้แก่การขยายเครือข่าย โดยการจัด 'โรดโชว์' ไปตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ที่มีคณะวิชาเหล่านี้

"สิ่งที่เราต้องการจะสื่อ นอกจากเนื้อหาเรื่องชุมชนเมืองแล้ว สำคัญกว่านั้นคือต้องการจุดประกายให้กับคนอื่นๆ ที่คิดอยากจะทำภาพยนตร์สารคดีหรือทำสื่อ เพื่อให้เห็นว่าสิ่งเหล่านี้เป็นไปได้ โดยไม่จำเป็นต้องมีเงินเป็นตัวตั้ง แต่อาศัยความตั้งใจ การคิดหาช่องทาง และสร้างเครือข่ายของคนที่มีความสนใจร่วมกัน เราสามารถสร้างสรรค์ผลงานขึ้นมาได้" อภิวัฒน์ แสงพัทธสีมา กล่าวถึงความตั้งใจ

โดยรายได้จากการจำหน่ายหนังสือคู่ซีดี จะนำมาเป็นทุนก้อนแรกสำหรับ Urban Media Society ที่หวังจะเป็นทั้งแรงบันดาลใจและให้การสนับสนุนแก่คนรุ่นใหม่ที่มีไฟและมีฝัน เพื่อสร้างสรรค์สื่อดีๆ ในลำดับต่อๆ ไป

Tags : Urban Media Society • อภิวัฒน์ แสงพัทธสีมา