ถ้ารู้จักมองสุขให้ได้นั่นคือ ปราชญ์เดินดิน ไม่ว่าแขก ฝรั่ง ไทย จีน จามมอญครับ
เมื่อใดได้ฟัง “Bridge over Troubled Water” คีตาเสนาะจากคู่หูไซมอน-กาฟุงเกลทีไรในหัวให้ผุดภาพ “หนุมานจองถนน” ขึ้นมาทุกที เพราะต่างก็เป็นเรื่องของการคิดบวกมีความสุขบนความทุกข์ของตัวเองได้
ถ้ารู้จักมองสุขให้ได้นั่นคือ ปราชญ์เดินดินไม่ว่าแขกฝรั่งไทยจีนจามมอญครับ
เรื่องนี้ทำให้นึกถึงอาหารไทยหลายอย่างที่มาจากอาหารเทศหัวนอกแต่อยู่กับวิถีไทยกลมกลืนจนลืมถิ่นกำเนิด ตัวอย่างเช่นขนมต้มแดงต้มขาวงานตั้งศาลพระภูมิก็มาจากขนมของแขกพราหมณ์ ขนมแบบองค์พระพิฆเนศทรงถือไว้ในพระหัตถ์ หรือน้ำพริกที่มีตำรับนับร้อยพันดังที่อาจารย์หม่อมคึกฤทธิ์เขียนไว้ก็มาจากพริกเทศที่ฝรั่งพุทธเกศเอามาแต่ครั้งอยุธยายศยิ่งฟ้าฯ ยังมีอาหารไทยชวนให้ “สนุกคิด” อีกมากเวลากิน มาชิมไปด้วยกันครับ
อาหารไทยหัวนอก
คงคล้ายนิตยสารหัวนอกที่มีเกลื่อนแผง หน้าปกสวยเฉี่ยวตามกรอบบังคับแห่งสัญญา ภายในก็จัดเนื้อหาให้จัดจ้านเข้ากับสัมผัสของคนไทย ตามวังเจ้านายไทยสมัยก่อนหลายแห่งก็โปรดอาหารฝรั่ง ลางท่านก็ถึงแก่ทำไส้กรอกเองก็มี
- สุกี้ยากี้แบบญี่ปุ่นในสมัยยอดขุนพลยามาดะยุคพระเจ้าทรงธรรมก็แปลงร่างเป็น “แกงร้อน” แบบไทยที่ใส่ผักกาดขาว,เต้าหู้,วุ้นเส้น,โรยพริกไทยให้รสจัดและตอกไข่ดิบใส่ลงไปลูกหนึ่ง
- แกงกะหรี่แขกใส่นมสมัยอยุธยาที่พราหมณ์พาเข้ามา แต่นมเนยไม่ถูกลิ้นสยามเลยเปลี่ยนเป็นใส่ “นมพืช” คือกะทิแทน บรรดาแกงกะทิทั้งหลายนี่แหละครับสัญชาติแขกเสียส่วนใหญ่
- ข้าวทิพย์ ข้าวมงคลนี้มาจากถั่ว,งาและข้าวที่หุงน้ำนมโคสดแบบแขกเคี่ยวเสียให้เหนียวหนืดด้วยแรงแขนของสาวพรหมจรรย์หนึ่งกองแล้วก็แปลงหน่อยคือใส่เนยแต่น้อยแค่เท่าเมล็ดถั่วเมล็ดงาพอให้รู้ว่ามาจากแขกนะจ๊ะ
- ข้าวหมกและข้าวบุหรี่ มาจากข้าวบิรฺยานีแบบเปอเซียร์มีของดีคือ “หญ้าฝรั่น” และบางทีมีขมิ้นช่วยล้างตะกรันอัลไซเมอร์ในสมอง
- ขนมทองทั้งหลาย ทองหยิบมาจากโอวอสโมเลส ส่วนฝอยทองมาจากฟิออสโอวอส ซึ่งก็ล้วนเป็นไข่แดงมีของดีคือ “ธาตุบำรุงผม (ไบโอติน)” และ “จารบีสมอง (โคลีน,เลซิทิน)”
- ทองพลุมาจากเอแคลร์ ชาวสยามไม่มีเตาอบเลยปั้นเป็นก้อนทอดน้ำมันร้อนกินกับน้ำจิ้มหวานราดเอากินร้อนอร่อยดี แถวเทเวศร์มีมาก
- บ้าบิ่น มาจากชื่อขนมที่เหมือนเมือง “โกอิมบรา(Coimbra)” แต่เราเอามาแต่พยางค์สุดท้าย หาใช่ว่าเป็นขนมของป้าบิ่นแถวกุฏีจีนไม่
- หม้อแกง มาจากพวกคัสตาร์ด,สังขยา,แครมบรูเล เทือกนั้นแต่เราใช้เตาถ่านอบแทนเตาฝรั่งแถมโรยด้วยหอมเจียวเลยไม่เหลือเค้าเดิมซึ่งก็อร่อยไปอีกแบบ
- ขนมจีน ของโปรดคนไทยเราราดแกงไก่ให้ชุ่มหน่อยอร่อยเหาะไป ถ้าเป็นผมนะครับได้น้ำปลาดีมาสักขวดป่นกุ้งแห้งลงหน่อยซอยหอมใส่พริกบีบมะนาวแล้วคลุกกินแค่นี้ก็อร่อยลืม
“อาหารพ้อง” ต้องกินให้หลากหลาย
ไม่ใช่อาหารไทยอย่างเดียวนะครับที่มีกลิ่นอายของเทศมาเจือปน แม้ประเทศชาตินิยมอย่างญี่ปุ่นก็ยังมี อย่างถ้วยตะไลใหญ่ของญี่ปุ่นที่เรียกขานว่า “ดงบุริ (Donburi)” ที่แท้ก็ลากมาจากคำว่า “ธนบุรี” ที่สยามเราเผาเครื่องถ้วยชามอย่างดีส่งไปถวายพระเจ้าจักรพรรดิจนได้รับความนิยมว่าเป็นของชั้นเลิศ
หรืออาหารทอดร้อนจิ้มน้ำจิ้มไชเท้าขูดอร่อยดีอย่าง “เท็มปุระ(Tempura)” ก็มาจากคำว่า “เต็มปอร่า(Tempora)” ของโปรตุเกสที่แปลว่าไข่ ด้วยนักบวชคณะเยซูอิตเป็นคณะแรกที่เข้าเหยียบเกาะญี่ปุ่นเมื่อห้าร้อยกว่าปีมาเอาจารีตการกินของทอดอร่อยติดมาด้วย คนญี่ปุ่นยุคโชกุนชื่นชอบกันหนักหนาว่าอร่อยได้ใจ เลยกลายเป็นพะยี่ห้อยุ่นปี่แต่นั้นมา
เหตุที่ยกเรื่อง “อาหารพ้อง” ขึ้นมาก็ด้วยอยากให้เห็นว่าอาหารเทศก็ไม่ใช่แย่หนักหวานหนักมันไปเสียหมด แต่หัวใจหลักคือให้กินทั้งไทยเทศให้หลากหลาย สุขภาพจะดีได้ต้องใช้คำว่า “ซินเนอยี่ (Synergy)” คือสอดรับผสานกันอย่างกลมกล่อม จะรู้ได้ก็ต่อเมื่อเราทำแล้วมีความสุขและคนรอบข้างก็สุขไปด้วย