กรุงเทพธุรกิจ

ริดสีดวงทวารหนักไม่ถึงขั้นว่าต้องท้องแล้วถึงเป็น ผู้หญิงผู้ชายต่างมีความเท่าเทียมกันทุกประการกับปัญหาริดสีดวง

          กว่าจะให้กำเนิดอีกหนึ่งชีวิตน้อยๆ มาเติมเต็มครอบครัวแสนสุข ผู้หญิงต้องระวังรักษาตัวตลอดเวลาทุกอริยบท ให้ความสำคัญกับอาหารหลักอาหารเสริมมากขึ้น และการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับหญิงตั้งครรภ์
 อะไรก็สู้รบตบมือได้หมดติดขัดอยู่อย่างเดียว และเป็นเรื่องโจษจันจนเป็นตำนานสำหรับสตรีมีครรภ์คือ ปัญหาริดสีดวงทวาร

          ริดสีดวงทวารหนักไม่ถึงขั้นว่าต้องท้องแล้วถึงเป็น ผู้หญิงผู้ชายต่างมีความเท่าเทียมกันทุกประการกับปัญหาริดสีดวง พฤติกรรมที่ทำให้เกิดโรคริดสีดวงทวารหนักที่พบบ่อยที่สุดคือ พฤติกรรมการขับถ่าย และการกินอาหาร ผลจากการไม่ทานอาหารที่มีกากใย เช่น ผักผลไม้ ก่อให้เกิดอาการท้องผูก ถ่ายลำบาก หลายวันถ่ายครั้ง หรือความรีบเร่งทำให้ต้องกลั้นเอาไว้ ส่งผลให้อุจจาระแข็ง ต้องเบ่ง

         ผมตามมาคือเกิดแรงดันภายในช่องท้อง เส้นเลือดดำบริเวณทวารหนักถ่ายเทไม่สะดวกและโป่งพองขึ้น ริดสีดวงทวารหนักแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ ริดสีดวงภายในที่เกิดในเส้นเลือดดำที่อยู่ลึกเข้าไปในทวารหนัก และริดสีดวงภายนอกที่เกิดกับเส้นเลือดดำบริเวณใต้ผิวหนังตรงปากทวารหนัก
 

         กลุ่มเสี่ยงต่อการเป็นโคริดสีดวงทวารหนักเป็นกลุ่มคนที่มีพฤติกรรมเสี่ยงไม่ว่าจะเป็น กินอาหารไม่เป็นเวลา นิยมกินอาหารฟาสต์ฟู้ด ทำงานเร่งรีบ ดื่มน้ำน้อย พักผ่อนไม่เพียงพอ เครียด พฤติกรรมการขับถ่าย เช่น นั่งถ่ายนาน ๆ ชอบเบ่ง ชอบใช้ยาสวน ยาระบาย
 

         "สาเหตุที่หญิงมีครรภ์เป็นกลุ่มเสี่ยง เนื่องจากหญิงตั้งครรภ์มักมีแรงดันในช่องท้องเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ก้อนริดสีดวงทวารหนักมีขนาดใหญ่ขึ้น ทั้งกิจวัตรประจำวันที่น้อยกว่าปกติ ไม่ค่อยได้ขยับแข้งขยับขา บวกกับยาบำรุงครรภ์สารพัด ไม่ว่าจะเป็นวิตามิน แคลเซียม ทำให้ท้องผูก ถ่ายยากกว่าปกติ" นพ.ธีรสันติ์ ตันติเตมิท แพทย์ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มงานศัลยกรรมลำไส้ใหญ่และทวารหนัก โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ให้ข้อมูล
         

          หลายคนอาจตั้งข้อสงสัยว่า คุณแม่ทั้งหลายมักจะเตรียมตัวเป็นอย่างดี โดยเฉพาะอาหารการกินที่เน้นผักผลไม้ นอกจากดีกับแม่และลูกในท้องแล้ว ยังจะช่วยระบบขับถ่ายทำงานดีขึ้น ไม่น่าจะท้องผูกได้ง่าย ๆ นพ.ธีรสันติ์ไม่เห็นแย้งแต่แย็บกลับว่า "หญิงมีครรภ์จะกินผักผลไม้มากกว่าปกติก็จริง แต่อาหารอื่นมากตามเช่นกัน"

         "ถ้ามองกันจริงๆ คนท้องมักกินเหมือนเดิม แต่เพิ่มปริมาณขึ้นทุกอย่างไม่เฉพาะแต่ผักผลไม้ คนท้องจึงมักมีน้ำหนักตัวเพิ่มมากขึ้นจากปกติ พฤติกรรมการกินของพวกเขายังคงความเสี่ยงต่อการเกิดโรคริดสีดวงทวารหนักอยู่ดี"
 การตรวจวินิจฉัยอาการริดสีดวงทวาร แพทย์จะเริ่มจากการตรวจร่างกายเบื้องต้น จากนั้นจะใช้กล้องส่องดูในทวารหนัก ซึ่งหากเป็นคนท้องก็อาจจะต้องหลีกเลี่ยงวิธีนี้เพราะอาจมีผลกระทบกระเทือนต่อทารกในครรภ์
 

           ริดสีดวงทวารหนักจะแบ่งออกเป็น 4 ระดับ ได้แก่ ระดับ 1 จะมีเลือดออก ระดับ 2 มีก้อนยื่นออกมาแต่จะหดกลับเข้าไปเอง ระดับ 3 มีก้อนยื่นออกมา แต่ต้องใช้นิ้วดันให้หดเข้าไป และระดับ 4 คือมีก้อนยื่นออกมาแล้วไม่สามารถดันเข้าไปได้หรือดันเข้าไปแล้วก็ยังยื่นออกมาอีก

           สำหรับการรักษาขึ้นอยู่กับระดับของโรค หากเป็นริดสีดวงทวารหนักในระดับ 3-4 การรักษามีอยู่ 3 วิธี ได้แก่ เริ่มจากเบสิกสุดคือการรัดยางที่ก้อนริดสีดวง การผ่าตัด และการฉีดยา แต่หากเป็นริดสีดวงระดับ 1-2 เน้นการดูแลระบบขับถ่าย พร้อมกับการใช้ยากิน ยาเหน็บ และยาทาเฉพาะที่
 

           หากเป็นหญิงมีครรภ์ การรักษาจะแตกต่างจากผู้ป่วยทั่วไปอยู่บ้าง ไม่ว่าจะเป็นการให้ยาที่น้อยกว่าปกติ ทั้งยังต้องหลีกเลี่ยงการผ่าตัด เนื่องจากผ่าตัดลำบาก อาจส่งผลกระทบต่อเด็กในท้อง ที่สำคัญ ริดสีดวงทวารหนักในหญิงมีครรภ์ส่วนมาก มักจะหายไปเองหลังคลอด

            "อย่างไรก็ดี จำเป็นต้องดูแลตนเอง ทานผักผลไม้ให้มากขึ้น หรือราว 50% ของอาหารในแต่ละมื้อ ทานน้ำประมาณ 2 ลิตรต่อวัน ลดอาหารจำพวกแป้งและไขมันลง" นพ.ธีรสันติ์แนะนำก่อนย้ำว่า จริงๆ ริดสีดวงทวารเป็นปัญหาที่ 50% ของคนทั่วโลกต้องเคยเป็นครั้งหนึ่งในชีวิต และมักจะหายเองโดยไม่ต้องรักษา แต่หากรู้สึกว่า มีปัญหาเกี่ยวกับระบบขับถ่ายอาจจะต้องมาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยให้ชัดเจน
 

             "เป็นริดสีดวงทวารแล้วไม่ได้รับการรักษา อาจจะทำให้อาการรุนแรงมากขึ้น จนอาจรบกวนชีวิตประจำวัน แต่ขอแจงให้ทราบก่อนว่า ริดสีดวงทวารหนักไม่ได้ก่อให้เกิดมะเร็ง ตรงกันข้าม มะเร็งอาจส่งผลให้เกิดริดสีดวงก็เป็นได้"
 

              แพทย์หนุ่มย้ำว่า เพราะเหตุนี้ การตรวจวินิจฉัยจากแพทย์จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อจะบอกให้รู้แน่ชัดว่าเป็นริดสีดวงทวารหนักหรือเป็นโรคที่ร้ายแรง และแนะวิธีสังเกตความแตกต่างระหว่างมะเร็งและริดสีดวงทวารหนักว่า มะเร็งจะทำให้ถ่ายเป็นมูกเลือด อุจจาระสีคล้ำ เป็นลิ่มเลือด มีอาการปวดท้อง เบื่ออาหาร และน้ำหนักลด

            ส่วนริดสีดวงทวารหนักจะทำให้มีเลือดสีแดงสดหยดมาหลังการขับถ่าย แต่ไม่มีอาการปวดท้อง
 ชิว ชิว กว่ามะเร็งเยอะ

Tags : ริดสีดวง • ครรภ์ • มารดา