กรุงเทพธุรกิจ

แพทย์โรคข้อจับปากกาถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับโรคข้อเข่า ลงในหนังสือ 50 สาระ ชนะข้อเข่าเสื่อม ตามคำเชื้อเชิญของสำนักพิมพ์ซีเอ็ด

ลุงสมศักดิ์ ในวัย 74 ปี ยืนยิ่มกริ่ม หลังจากที่พบว่าตัวเองกลับมายืนและเดินเหินได้อย่างคล่องแคล่วอีกครั้ง หลายเดือนก่อน เข่าทั้ง 2 ข้างของคุณลุงพยศ เดินไปไหนมาไหนต้องใช้ไม้เท้า และยืนอยู่นานไม่ได้ จากเป็นคนที่ชอบเคลื่อนไหวกลายเป็นต้องจับเจ่าอยู่กับบ้าน

 คุณลุงเป็นคนที่ชอบออกกำลังกาย ทุกเช้าประมาณตี 5 จะลุกขึ้นกายบริหารและออกเดินรอบบ้านเป็นประจำวันละประมาณ 2 ชั่วโมง จนกระทั่งวันหนึ่งไม่รู้อะไรดลใจ นึกย้อนถึงตอนกลับเป็นหนุ่มอีกครั้ง จึงลองจ๊อกกิ้งดู ขยับขาวิ่งเหยาะๆ ได้ไม่ถึง 2 กิโลเมตร ถึงกับทรุด ลุกเดินไม่ไหวแล้ว

 จากนั้นมาชีวิตเหมือนจบสิ้น คุณลุงไม่สามารถเดินได้ด้วยขาทั้งสองข้างของตัวเอง และต้องพึ่งพาไม้ค้ำยันมานานกว่า 10 ปี จนเพื่อนล้อว่าเป็น เดชไอ้เดี้ยง

 ปกติลุงเป็นคนที่กลัวคุณหมอมาก ตอนมาหาหมอก็ท่องคาถาอย่างเดียว "ไม่ผ่า ไม่ผ่า ยังไงไม่ฉันก็จะไม่ผ่า" และยอมกินยามานานกว่า 10 ปี ทั้งที่รู้ว่ากินยาต่อเนื่องเป็นเวลานานจะมีผลต่อกระเพาะและตับตามมา

 "ตอนแรกอาการปวดก็มีบ้าง แต่เป็นๆ หายๆ ปวดก็กินยา มาระยะหลังปวดถี่ขึ้น นั่งก็ปวด นอนก็ยังปวด กินยาก็ไม่ได้ช่วยให้ดีขึ้น จึงตัดสินใจมาหาหมอ ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าใหม่" ลุงสมศักดิ์ ยอมจำนน

 นพ.สาธิต เที่ยงวิทยาพร แพทย์จากหน่วยข้อเทียม ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล บอกว่า การรักษาโรคข้อเสื่อมมีอยู่หลายเทคนิค แพทย์จะเน้นรักษาตามอาการเป็นหลัก

 กรณีของลุงสมศักดิ์ มาพบแพทย์ด้วยอาการข้อเสื่อมรุนแรงและเป็นทั้ง 2 ข้าง อาการภายนอกที่เห็นชัดเจน คือขาโก่งงอมากผิดปกติ เนื่องจากปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่รักษา หากทิ้งไว้ต่อไปอาจรุนแรงถึงขั้นเดินไม่ได้ และเป็นอัมพาตได้ในที่สุด

 "ปกติเรามักพบผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมในวัย 40-50 ปี โดยเฉพาะเพศหญิงมากกว่าเพศชาย เนื่องจากฮอร์โมนเพศมีส่วน อาการที่พบจะรุนแรงเมื่ออายุมากขึ้น รวมถึงโรคบางโรคอย่างรูมาตอย และโรคเก้าท์ ก็มีส่วนที่ทำให้ข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้นเช่นกัน"

 เข่าของคนเราเสื่อมอยู่ตลอดเวลา จากลักษณะการใช้งาน ตอนยืนหรือเดินเข่าจะรับน้ำหนักตัวมากกว่าปกติ 5 เท่า แต่หากนั่งยองๆ เข่าจะต้องแบกรับน้ำหนักมากกว่าปกติถึง 10 เท่า อายุที่มากขึ้นอาการแสดงออกของโรคข้อเข่าเสื่อมก็ยิ่งมากขึ้น เริ่มจากอาการปวดเล็กน้อย ไปจนถึงปวดขั้นรุนแรง แรกๆ อาจได้ยิ่งเสียงดังในเข่า ข้อเริ่มยืด การงอเหยียดของเข่าทำได้ไม่เต็มที่

 หลังจากที่อธิบายให้ลุงสมศักดิ์เข้าใจ ไม่นานลุงก็ตัดสินใจผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าคู่ใหม่ เขาหวังที่จะมีชีวิตใหม่ ไม่ต้องพึ่งไม่เท้าอีกต่อไป โดยเลือกที่จะผ่าทีละข้างใช้เวลารักษาตัวประมาณ 4 เดือน จนปัจจุบันกลับมาเดินได้ตามปกติ

 "เมื่อก่อนไปเดินห้างซื้อของกับแฟน ลุงไปไหนไม่ได้เลย ต้องนั่งรออย่างเดียว พอซื้อของเสร็จก็มารับกลับบ้านพร้อมกัน แต่เดี๋ยวนี้เดินได้สบาย ไปไหนไปกัน" ลุงพูดเสร็จยิ้มแปร้

 ป้านงลักษณ์ ข้าราชการบำนาญวัย 64 ปี อยู่ในสภาพข้อเสื่อมมานานหลายปีเช่นกัน แต่เธอไม่กลัวหมอ และพร้อมที่จะรักษาทันทีโดยหวังเพียงแค่หาย และกลับมาเดินได้อย่างคล่องแคล่วอีกครั้ง เสียแต่เพื่อนที่เคยผ่ามาก่อนทักว่าผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมฟื้นตัวช้า ผ่าแล้วอาจต้องผ่าซ้ำ ไม่หาย

 "ป้ายอมทานยา หาหมอจัดกระดูก หมดเงินไปหลายพัน แต่ก็ไม่หาย จึงตัดสินใจมาเอ็กซ์เรย์ คุณหมอบอกว่าเปลี่ยนข้อเข่าแล้วจะหาย เราก็มีความหวัง พอผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าใหม่วันเดียว หมอบอกให้งอขาได้ ตอนแรกก็ไม่กล้า มันอัศจรรย์มาก คิดว่าจะเดินไม่ได้ แต่ก็กลับมาเดินได้ปกติ"

 คุณหมอบอกว่า การรักษา ต้องดูไปตามอาการ ข้อเข่ามีหลายประเภท เปลี่ยนให้เหมาะสมกับคนไข้เพราะข้อเข่าที่เปลี่ยนใหม่จะต้องอยู่กับผู้ป่วยไปนาน 15-20 ปี อายุของคนไข้ก็มีส่วนสำคัญ พฤติกรรมในการใช้ชีวิตก็ด้วย ตลอดจนรูปแบบข้อเข่าเทียมที่ต้องเลือกให้เหมาะสมกับแต่ละคน

 นพ.สาธิตถ่ายทอดเรื่องราว น่ารู้เกี่ยวกับโรคข้อเข่า รวมถึงเทคนิคการรักษา ลงในหนังสือ 50 สาระ ชนะข้อเข่าเสื่อม ตามคำเชื้อเชิญของ บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำกัด เพื่อขจัดข้อสงสัยของผู้สูงวัยที่เริ่มมีอาการข้อเสื่อมแต่ได้ยินได้ฟังเรื่องราวมาไม่ถูกต้องจะได้เข้าใจถ่องแท้ขึ้น

 “เวลาตรวจผมมีโอกาสอธิบายให้คนไข้ฟังได้ช่วงสั้นๆ เนื่องจากมีคนไข้เป็นจำนวนมาก ผมเชื่อว่าหากคนไข้มีความเข้าใจที่ถูกต้องจะช่วยป้องกันและดูแลตัวเองให้ปลอดจากโรค และอยู่กับโรคที่อย่างมีความสุขได้” คุณหมอ นักเขียนอีกรายในบรรณพิภพกล่าว

Tags : สาธิต เที่ยงวิทยาพร • ข้อเทียม • กระดูก • ผู้สูงอายุ