กรุงเทพธุรกิจ

จากความร่วมมือร่วมใจ ของศิลปินรุ่นน้องและลูกศิษย์ กลายเป็นนิทรรศการ 'เชิดชูเกียรติอาจารย์ไพโรจน์ สโมสร'

 เพื่อประกาศคุณูปการของปูชนียบุคคล แห่งวงการศิลปวาดเส้นดินสอบนกระดาษ

 อาจารย์ไพโรจน์ สโมสร เกิดเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2482 ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช จบการศึกษาศิลปบัณฑิต (จิตรกรรม) จากมหาวิทยาลัยศิลปากร จากนั้นจึงเข้าสอนที่โรงเรียนเพาะช่าง ก่อนจะย้ายมาสอนที่คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และมีส่วนร่วมก่อตั้งคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กระทั่งเกษียณอายุราชการในปี 2542

 แม้ว่าอาจารย์ไพโรจน์จะถือถิ่นกำเนิดจากแดนด้ามขวาน แต่ด้วยความรักในศิลปวัฒนธรรม เมื่อมาใช้ชีวิตในอีสานจึงได้ศึกษาเรียนรู้ในศิลปวัฒนธรรมอีสาน จนกระทั่งกลายเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของชาวอีสานอย่างแข็งขัน โดยเฉพาะการวิจัยจิตรกรรมฝาผนังที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ รวมถึงการผลิตข้อเขียน บทความ บทวิจารณ์ทางศิลปะอีกมากมาย

 อาจารย์ไพโรจน์ ได้สร้างผลงานศิลปะมากมาย โดยเฉพาะการเขียนลายเส้นสีน้ำ ภาพวิวทิวทัศน์ และภาพที่สื่อถึงคุณค่าความงามทางอารยะธรรมอีสาน จนกระทั่งได้รับเชิญให้นำผลงานไปจัดแสดงทั้งในและต่างประเทศหลายครั้ง

 แม้หลังจากเกษียณอายุราชการอาจารย์ไพโรจน์ ยังคงอุทิศตนเพื่อการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะและสังคมมาโดยตลอด ผลงานในระยะหลังของอาจารย์ไพโรจน์จะเน้นการนำเสนออัตลักษณ์ความเป็นอีสานผ่าน 'รอยสัก' การทำงานเพื่อส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมอีสานทำให้อาจารย์ไพโรจน์ได้รับรางวัล 'มรดกอีสาน' ประจำปี 2550  

 อาจารย์ไพโรจน์ ป่วยด้วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองตั้งแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2550 ก่อนจะเสียชีวิตอย่างสงบเมื่อเวลา 22.37 น. ของคืนวันที่ 18 สิงหาคม 2551

 "ผลงานที่ท่านได้สร้างสรรค์ไว้ระหว่างที่ท่านมีชีวิตอยู่มีจำนวนมากกว่า 400 ผลงานที่ไม่เคยจัดแสดงที่ไหนมาก่อน เราคัดเลือกผลงานที่ดีเยี่ยมจำนวน 190 ชิ้นนำมาจัดแสดงเพื่อให้ประชาชนคนไทยได้ชื่นชมอย่างเต็มอิ่ม" อาจารย์นนทิวรรธน์ จันทนผะลิน ศิลปินแห่งชาติ กล่าวในฐานะผู้มีส่วนร่วมในการจัดนิทรรศการครั้งนี้

 อาจารย์นนทิวรรธน์ ให้ความเห็นว่า งานวาดเส้นของอาจารย์ไพโรจน์นั้น ไม่ได้มีจุดหมายใดนอกจากความอยากเขียน อยากจะทำงานศิลปะ จุดมุ่งหมายที่การสร้างงานศิลปะอย่างเดียว

จึงเรียกได้ว่าเป็นงานศิลปะที่บริสุทธิ์

 ขณะที่ในแง่ของเทคนิควิธีการวาดเส้นของอาจารย์ไพโรจน์ก็มีความหลากหลาย สร้างสรรค์ผลงานได้ทั้งด้วยปากกา ดินสอ ดินสอถ่าน หรือพู่กัน แสดงถึงความสามารถในการใช้เทคนิคที่หลากหลายในการสร้างผลงานได้อย่างมีชีวิตชีวา

 "ผลงานของพี่ไพโรจน์ที่เขียนภาพวิวทิวทัศน์อีสาน สะท้อนถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอีสานได้อย่างชัดเจน นอกจากความงามของภาพหรือความแตกฉานในเทคนิควิธีการวาดเส้น เราได้ยังซึมซับบรรยากาศความเป็นอีสานได้ชัดเจนมาก บางรูปสื่อถึงความรู้สึกสันโดษ ความพอเพียง ความสุขในความเรียบง่าย บางรูปก็สื่อถึงความเชื่อของคนอีสานที่มีต่อศาสนาพุทธอย่างชัดเจนมาก ขณะที่บางรูปนำเสนอเรื่องปรัชญาชีวิต ถ้าค่อยๆ พิจารณาจะรู้สึกได้ว่าผลงานวาดเส้นของพี่ไพโรจน์มีค่าทั้งในเรื่องการเรียนรู้เทคนิค เรื่องรสชาติของผลงานและเรื่องราวที่ปรากฎในภาพ" อาจารย์นนทิวรรธน์  สรุป 

 ร่วมชื่นชมผลงานวาดเส้นระดับครูได้ในนิทรรศการ 'เชิดชูเกียรติอาจารย์ไพโรจน์ สโมสร' จัดแสดง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า ตั้งแต่วันนี้ - 28 ตุลาคม โทร.0-2281-2224, 0-2282-0637 และ 0-2282-2639-40

Tags : ไพโรจน์ สโมสร • ลมหายใจในลายเส้น • นิทรรศการ 'เชิดชูเกียรติอาจารย์ไพโรจน์ สโมสร'