กรุงเทพธุรกิจ

สวทน.ขยายขอบการคาดการณ์เทคโนโลยีสู่บริบทสังคมเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม เปรียบอนาคต 10 ปีเป็น3 เมนู เกาเหลาไม่งอก น้ำพริกปลาทู ต้มยำกุ้งน้ำโขง

ดร.พิเชษฐ ดุรงคเวโรจน์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) กล่าวภายในงานสัมมนาวิชาการเรื่อง “ภาพอนาคตประเทศไทย 2562” ว่า เป็นความร่วมมือระหว่างสถาบันคลังสมองของไทย ภายใต้มูลนิธิส่งเสริมทบวงมหาวิทยาลัย ทีวีไทย และศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค สวทน. เพื่อคาดการณ์ภาพอนาคตของประเทศไทย

 “ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปคทำงานทางดก้านการคาดการณ์เทคโนโลยีต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นนาโนเทคโนโลยี เทคโนโลยีชีวภาพ พลังงาน เป็นต้น ซึ่งเราก็ทำงานและมีวิวัฒนาการมาเรื่อย ๆ จนถึงจุดที่เรามองเห็นว่า การคาดการณ์เทคโนโลยีนั้นมีความำจเป็นที่ต้องเข้าไปแตะเรื่องอื่นที่เกี่ยวข้อง ทางศูนย์ฯ จึงเริ่มมองเกินเทคโนโลยีออกไปสู่สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม เป็นต้น” ดร.พิเชษฐกล่าว

 เมื่อกรอบการทำงานกว้างขึ้น บวกกับความชำนาญด้านการคาดการณ์ เลขาธิการ สวทน.เผยว่า หลายหน่วยงานให้ความสนใจทำงานร่วมกันในด้านการคาดการณ์อนาคต ไม่ว่าจะเป็นกระทรวงสาธารณสุข หรือกระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ทั้งยังได้ร่วมงานกับกลุ่มประเทศในอาเซียนด้วย

 ดร.พิเชษฐกล่าวว่า เทคโนโลยีในการคาดการณ์นั้น เป็นโมเดลการทำนายอนาคตที่ใช้กันทั่วโลก ขึ้นอยู่กับหัวข้อที่ประเทศหรือองค์การนั้น ๆ ให้ความสนใจหรือเข้ากับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ณ เวลานั้น

 สำหรับภาพอนาคตประเทศไทย 2562 นี้ เกิดขึ้นเมื่อ 2 ปีก่อน โดยเริ่มจากเป้าประสงค์เล็ก ๆ เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาเป็นฐานในการกำหนดกรอบการทำงานของสถาบันคลังสมองของชาติ แต่ข้อมูลที่ได้ทำให้ผู้รับฟังเห็นประโยชน์และนำไปต่อยอดใช้ในสังคมหรือองค์กรของตนเอง จนเกิดการทำงานนี้ต่อเนื่อง จนกระทั่งมีความเกี่ยวพันกับสถานการณ์ที่ไทยกำลังเผชิญอยู่ตอนนี้ ทำให้ได้รับความสนใจอย่างมาก

 “ในช่วงที่เราเริ่มต้นเมื่อ 2 ปีก่อน คือช่วงที่เริ่มมีวิกฤตเศรษฐกิจ และไม่มีการพูดถึงปัญหาความขัดแย้งที่รุนแรงเช่นนี้ นอกจากปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่พบเจอเป็นปกติ” ดร.พิเชษฐกล่าว

 การคาดการณ์อนาคตประเทศไทยในปี 2562 มีแนวโน้มเป็น 3 ภาพคือ เกาเหลาไม่งอก น้ำพริกปลาทู และต้มยำกุ้งน้ำโขง เกาเหลาไม่งอก เป็นภาพของความขัดแย้งและความรุนแรงของคนในสังคม เหมือนกับการรับประทานเกาเหลาไม่งอกที่ต่างคนต่างสนใจอาหารของตนเอง รีบเร่งจนไม่มีเวลาหันหน้าคุยกัน

 น้ำพริกปลาทู เป็นวิถีไทยในแบบเอเชีย ที่เกิดจากการเรียนรู้อดีตและนำไปสุ่การเปลี่ยนแปลงในเชิงสร้างสรรค์ ยอมรับและอยู่ร่วมกันบนความแตกต่างของทั้งความคิด เชื้อชาติ วัฒนธรรม เศรษฐกิจ เหมือนกับการล้อมวงกินน้ำพริกปลาทู อาหารที่ไม่สวยหรู แต่ก็เป็นวัตถุดิบในประเทศ ในบรรยากาศที่ผ่อนคลาย สงบและมีความสุข

 ขณะที่ต้มยำกุ้งน้ำโขงเป็นภาพอนาคตที่ชี้เห็นการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมที่เป็นผลจากการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจในระดับอาเซียน รวมไปถึงการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของพม่า ที่ทำให้พม่ามีการปรับตัวบนฐานความร่วมมือกับประเทศสมาชิกอาเซียน กลายเป็นพันธมิตรทางการค้ากลุ่มใหม่ เหมือนโต๊ะอาหารขนาดใหญ่ ที่มีอาหารหลากหลายและเป็นสากลมากขึ้น

 “ภาพทั้งสามจาน ต่างมีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นได้ในอนาคต ซึ่งการคาดการณ์นี้ เราหวังที่จะเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความคิด จุดประกายให้คนเห็นอนาคตมากขึ้น ไม่มองแต่ปัญหา ในขณะเดียวกันก็มองออกจากตนเอง พวกพ้องสู่จุดร่วมของชาติมากขึ้น”

 ดร.พิเชษฐ ยังแสดงมุมมองอีกว่า การคาดการณ์อนาคตประเทศในเวทีนี้ จะมีประโยชน์มาก หากทำให้เกิดการเหยียบเบรกกันบ้าง ฉุกคิดกันบ้างว่าจะมีหนทางอื่นในการเจรจาเพื่อหาทางออกที่ดีกว่า ในขณะเดียวกันก็ควรเข้าใจว่า มีประเด็นเรื่องความยั่งยืนที่ต้องคำนึงถึงมากกว่าการแก้ปัญหาระยะสั้น

Tags : ศูนย์คาดการณ์เทคโนโลยีเอเปค • เศรษฐกิจ • การเมือง