บีอาร์ทีรวมกลุ่มนักวิชาการประเมินเตรียมเพิ่มรายชื่อสัตว์และพืชกว่า 10 ชนิดรวมถึงหอยเชอร์รี่ ปลาเทศบาล เข้าข่ายเป็นภัยความหลากหลายทางชีวภาพ
ศ.สมศักดิ์ ปัญหา ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า จากศึกษาลงลึกถึงสิ่งมีชีวิตที่เริ่มก่อให้เกิดปัญหากับระบบนิเวศน์โดยรวมพบข้อมูลพอสมควรที่บ่งชี้ว่าสิ่งมีชีวิต 10 ชนิด ที่เข้าข่ายเอเลี่ยนสปีชีส์ และกำลังสร้างปัญหาสิ่งมีชีวิตในท้องถิ่น ได้แก่ หอยเชอร์รี่ หอยทากยักษ์แอฟริกา หอยกะพงเทศ หอยข้าวสาร กลุ่มเต่าแก้มแดง ตะพาบไต้หวัน ปลากดหลวง ปลาชัคเกอร์ แมงมุมแม่ม่ายสีน้ำตาล หนอนใยผัก นากหญ้า กบอเมริกา ไมยราบยักษ์
การรุกรานของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น หรือ เอเลี่ยนสปีชีส์ ถือเป็นหนึ่งในภัยคุกคามที่ร้ายแรงต่อความหลากหลายทางชีวภาพที่เกิดขึ้นทั่วโลก ทำให้ระบบนิเวศน์เปลี่ยนไป และยังมีผลกระทบต่อสุขภาพ และเศรษฐกิจ
ความพิเศษอย่างหนึ่งของเอเลี่ยนสปีชีส์คือสามารถเอาชีวิตรอดอยู่ได้ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่ปกติ ทำให้เกิดการครอบครองพื้นที่จากสิ่งมีชีวิตในท้องถิ่นได้โดยง่าย อีกทั้งสามารถขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว จากกลไกในการป้องกันตัวเองจากศัตรู
หอยเชอร์รี่ เป็นหนึ่งในกลุ่มสัตว์เอเลี่ยนสปีชีส์ และยังเป็นศัตรูพืชตัวฉกาจในนาข้าว ทำให้เกษตรกรต้องนำเข้าสารเคมีมากำจัดปีละ 1 หมื่นล้านบาท ผลจากการใช้สารเคมียังก่อให้เกิดสารพิษตกค้างในสิ่งแวดล้อม
“ถึงเวลาแล้วที่จะต้องแสวงหาเกณฑ์เพื่อจัดอันดับกลุ่มร้ายกาจ และมีผลกระทบกับสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สุขภาพ และสังคม ให้มีความชัดเจน” ศ.สมศักดิ์ กล่าว
ดร.รัฐชา ชัยชนะ ภาควิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หยิบยกผลการศึกษาปริมาณและการแพร่กระจายของพันธุ์ปลาต่างถิ่น ในเขตจังหวัดชลบุรี พบปลาซัคเกอร์ กว่า 1 หมื่นตัวในคลองหนองใหญ่กำลังสร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศน์อย่างหนัก
“ปลากดเกราะยังเป็นปลาที่มีขนาดใหญ่มีความสามารถแก่งแย่งอาหารและที่อยู่อาศัยจากปลาท้องถิ่นที่มีขนาดเล็กกว่า และกินไข่ปลาท้องถิ่นเป็นอาหาร ทำให้ปลาในท้องถิ่นอย่างปลาดุกด้านอยู่ในสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ ปัจจุบันยังไม่พบผู้ล่าปลาชนิดนี้ แม้แต่ตัวเงินตัวทอง นกกินปลา หรือแม้กระทั่งคน ส่งผลให้ปริมาณของปลาชนิดดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว"
ด้าน นส.โสมวรรณ สุขประเสริฐ เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน สำนักความหลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม แจงว่า ปัจจุบันได้รวบรวมข้อมูลชนิดพันธุ์ที่มีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่าเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นไว้ประมาณ 3,500 ชนิด
สำหรับชนิดพันธุ์ที่มีศักยภาพรุกรานในประเทศไทยไว้ 182 ชนิด ซึ่งกำลังอยู่ระหว่างการรวบรวมข้อมูลจากนักวิชาการเพื่อหาแนวทางในการดูแลชนิดพันธุ์ต่างถิ่นแต่ละชนิดต่อไป หากยังคงมีการนำเข้าเอเลี่ยนสปีชีส์ โดยไม่มีการควบคุมที่ดีพอ
Tags : เอเลี่ยนสปีชีส์ • สัตว์ต่างถิ่น • ระบบนิเวศน์
