กรุงเทพธุรกิจ

คณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี และชีววิทยา ด่านอรหันต์ที่ทำเอานักศึกษาขอถอยฉากจากวิทยาศาสตร์ แต่สำหรับ พิชญ์ ศุภผล วิทยาศาสตร์เป็นเรื่องสนุก

 เส้นทางสู่การเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านพอลิเมอร์ เริ่มต้นที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในชั่วโมงวิชาพอลิเมอร์เบื้องต้น และนั่นเป็นสิ่งที่กระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นให้นิสิตหนุ่มกลายมาเป็นนักวิจัยรุ่นใหม่ และมีผลงานวิจัยถึงขั้นเป็นศาสตราจารย์

เริ่มต้นด้วยความสนุก

 "ตอนนั้น พอลิเมอร์เบื้องต้นเป็นวิชาที่เรียนแล้วสนุกมาก อาจารย์สอนได้ดี ไม่ใช่แค่กางตำรา อ่านเนื้อหา แต่มีการจัดหาตัวอย่างจริงๆ มาให้เราได้เห็นภาพ และเข้าใจเนื้อหาง่ายขึ้น ทำให้เราสนุกกับการเรียน ตื่นเต้นที่จะค้นคว้าหาข้อมูลมาประกอบจนเรียนได้เกรด 4" ศ.พิชญ์ ศุภผล จากวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เท้าความบุกเบิก

 ความประทับใจจากชั้นเรียนพอลิเมอร์ ทำให้เขาเลือกเดินหน้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโท ตั้งเข็มทิศไปทางพอลิเมอร์ โดยเลือกไปเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยเทนเนสซี สหรัฐ

 แต่ความสนุกเหมือนที่เกิดขึ้นในระดับปริญญาตรีกลับหายไป ศ.พิชญ์ยอมรับว่า การเรียนเริ่มไม่สนุก ด้วยข้อจำกัดด้านภาษา และวัฒนธรรมการเรียนที่แตกต่างจากไทยมาก

 "ในไทย อาจารย์ผู้สอนจะป้อนข้อมูลเยอะ และจะมีเพื่อนๆ ในชั้นมาช่วยกันเรียน ช่วยกันทำงาน ปรึกษาหารือ แต่ในสหรัฐ อาจารย์ผู้สอนหรืออาจารย์ที่ปรึกษาจะแนะแนวเท่านั้น ชั่วโมงแรกที่เข้าชั้นเรียน อาจารย์ให้หนังสือและรายงานวิชาการอย่างละ 1 กองโตไปอ่าน และทำความเข้าใจเอง เพื่อที่จะได้มาพูดคุย อภิปรายกัน"

 การเรียนรู้ด้วยตนเองกลายเป็นงานหนักสำหรับคนที่ยังไม่คุ้นเคย โดยเฉพาะเด็กไทยที่เรียนมาอีกแบบหนึ่ง แต่นักศึกษาปริญญาโทต่างแดนวันนั้นไม่ท้อ เพราะยังมีความสนุกที่จะได้ค้นคว้าเป็นทุน จึงทุ่มเทเวลา 14-15 ชั่วโมงต่อวัน ให้กับการเรียนด้วยตนเอง

 ความสนุกกลับมาอีกครั้ง เมื่อได้เริ่มทำโครงงานวิจัยที่ต้องคิดหาหัวข้อ กรอบการทำงานวิจัยด้วยตนเอง แต่กว่าที่จะรู้ว่าตนเองชอบและอยากทำงานวิจัยแนวไหนก็ใช้เวลานานเป็นปี

ผิดเป็นครู

 "มันก็เหมือนกับเหรียญสองด้านนะ เพราะมันต้องทำด้วยตนเอง ทำให้เราต้องลองผิดลองถูกไปเรื่อย ผมใช้เวลาเรียนโทถึง 3 ปี ล้มลุกคลุกคลานกับงานวิจัยที่ทำแล้วต้องเริ่มใหม่อยู่หลายครั้ง เพราะเราทำเอง ผิดเอง ก็ต้องทำใหม่ เรียนรู้จากความผิดพลาด แต่ก็เป็นข้อดีสำหรับตัวผมเองที่ได้เรียนรู้ และมั่นใจที่จะทำด้วยตนเอง และยังเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการทำงานวิจัยเมื่อกลับมาที่ไทย ทำให้คิดงานวิจัยใหม่ ออกมาหลากหลาย"

 แม้ตัวรายงานจะถูกแก้จนแดงเถือกไปทั้งเล่ม แต่อาจารย์ที่ปรึกษากลับเห็นแววจากการคิด และการทำงานวิจัย รวมถึงการพัฒนาเครื่องมือสำหรับใช้ทำงานวิจัยขึ้นเองจึงให้ทุนการศึกษา พร้อมทั้งได้ทำหน้าที่ผู้ช่วยวิจัย การเรียนและทำงานวิจัยด้านพอลิเมอร์ จึงก้าวหน้าไปจนถึงระดับปริญญาเอก และคว้าปริญญาดุษฎีบัณฑิตกลับเมืองไทย

 สมัยนั้น งานวิจัยด้านพอลิเมอร์ในไทยยังเป็นช่วงเริ่มต้น ข้อมูลเกี่ยวกับงานวิจัย รวมถึงจำนวนผู้เรียนด้านนี้ยังมีน้อยนัก ต่างคนต่างสนใจทำงานในส่วนของตนเอง ดร.พิชญ์ก็เริ่มทำงานโดยต่อยอดจากงานวิจัยที่เคยทำเมื่อครั้งอยู่สหรัฐ ไม่ว่าจะเป็นการศึกษากระบวนการเกิดผลึกของพอลิเมอร์ พอลิเมอร์คอมพอสิต และพอลิเมอร์ผสม

 ขณะเดียวกัน ก็เริ่มจัดตั้งกลุ่มวิจัยด้านการขึ้นรูปเส้นใยด้วยกระบวนการทางไฟฟ้า ที่เรียกว่า กระบวนการปั่นเส้นใยด้วยไฟฟ้าสถิต (Electro Spinning) โดยศึกษาผลกระทบของปัจจัยในการขึ้นรูปต่อสัณฐานวิทยา รวมถึงสมบัติทางกลและทางกายภาพของเส้นใยที่ได้จากพอลิเมอร์ชนิดต่างๆ

 "กลุ่มวิจัยที่ตั้งขึ้นถือเป็นกลุ่มแรกของไทย แน่นอนว่าปัญหาที่ตามมา คือ เครื่องปั่นเส้นใยด้วยกระบวนการนี้ยังไม่มี แต่มีโอกาสได้ศึกษางานวิจัยของ ศ.เรเนเกอร์ ก็พบว่า มีความเป็นไปได้ที่จะพัฒนาขึ้นเองด้วยต้นทุนที่ต่ำ เราเลยพัฒนาขึ้นใช้กันเอง และเดินหน้าทำงานวิจัยการขึ้นรูปเส้นใยหลากหลายชนิด"

 เมื่อขึ้นรูปได้แล้ว ทีมวิจัยเริ่มมองถึงการประยุกต์ใช้งานวิจัย โดยมุ่งไปที่วัสดุสำหรับงานด้านการแพทย์ เช่น วัสดุปิดแผล วัสดุโครงสร้างกระดูกเทียมและวัสดุนำส่งสารสำคัญ 

 งานวิจัยที่ออกมา เช่น ผ้าปิดจมูกต้านวัณโรคจากสารสกัดเปลือกมังคุด เป็น 1 ใน 6 งานวิจัยเด่นด้านสิ่งทอที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมขั้นสูง ที่รับทุนวิจัยจากสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ

 ที่สำคัญ ศ.พิชญ์ เน้นการทำงานวิจัยเชิงบูรณาการ อาศัยความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านของนักวิจัยภาคส่วนต่างๆ มาร่วมมือกันทำงานวิจัย ตัวอย่างเช่น การพัฒนาไฮโดรเจลจากวัสดุธรรมชาติและวัสดุสังเคราะห์สำหรับปิดแผล ร่วมกับทันตแพทย์และแพทย์ด้านกระดูก ที่เป็นกลุ่มที่ต้องใช้ผลิตภัณฑ์จริง รวมถึงร่วมมือกับศูนย์ผู้ป่วยน้ำร้อนลวกและไฟไหม้ โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี กำหนดโจทย์วิจัยและพัฒนาวัสดุ ทดสอบสมบัติต่างๆ ทางกายภาพ กลและเคมี ทดสอบกับเซลล์ดูความเป็นพิษและความเข้ากันได้กับเซลล์เนื้อเยื่อ การทดสอบในสัตว์เล็กและใหญ่ ซึ่งทางคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ให้ความร่วมมือด้วย

 แม้จะมุ่งเน้นไปที่การวิจัยเพื่อประยุกต์ใช้งาน ด้วยความหวังสูงสุด ว่า อยากเห็นผลงานตัวเองอย่างน้อย 1 ชิ้น ได้นำไปใช้งานจริง

 "แค่นี้ก็มีความสุขแล้ว" ศ.พิชญ์กล่าว

ฝันที่ใกล้เป็นจริง

 เส้นทางความฝันใกล้จะเป็นจริง เมื่องานวิจัย "การพัฒนาวัสดุโครงร่างกระดูกเทียมสำหรับงานด้านทันตกรรมและสัตวภิบาล" ที่ร่วมกับบุคลากรจากคณะแพทยศาสตร์ คณะทันตแพทยศาสตร์ และคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ อยู่ในขั้นของการทดสอบในสัตว์ใหญ่ ผลที่ได้พบว่า มีสุนัขที่หายจากอาการกระดูกหักแล้ว 1 ราย เพิ่มความเป็นไปได้สำหรับการทดสอบใช้ในคน แต่ก็ต้องอาศัยเวลาในการศึกษาและพัฒนาเพิ่มเติม แต่ ศ.ดร.พิชญ์ยืนยัยว่า มีโอกาสที่จะเป็นผลิตภัณฑ์จริงมากกว่า 70%

 ความมุ่งมั่นและอุตสาหะ เป็นหลักสำคัญที่ ศ.ดร.พิชญ์ยึดถือในการทำงาน ทำให้เกิดงานวิจัยออกมาอย่างต่อเนื่อง มีบทความที่ตีพิมพ์หรือตอบรับให้ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติถึง 154 บทความ สิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรที่ได้ยื่นขอต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาอีก 19 เรื่อง รวมรางวัลต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น รางวัลนักวิจัยรุ่นใหม่จากมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ นักวิจัยดีเด่นของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมธีส่งเสริมนวัตกรรม (สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ) และนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์เคมีและเภสัช (สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ)

 "รางวัล เป็นความภาคภูมิใจ แต่ไม่ได้เป็นที่สุดของชีวิต เพราะแม้จะได้รางวัลต่างๆ มา ส่วนตัวแล้วยังคงคิดมองหาหัวข้องานวิจัยใหม่อยู่เสมอ" เขาบอกเล่าความรู้สึกที่สนุกกับการทำงาน

 สิ่งที่ ศ.ดร.พิชญ์มองเห็นและเป็นกังวล คือ เยาวชนของชาติใส่ใจศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองน้อยลง และไม่สนุกที่จะเรียนวิทยาศาสตร์

 เขากล่าวว่า หากเทียบว่า ทำไมเด็กไทยเก่งด้านอินเทอร์เน็ต ทำงาน เล่นเกม หรือแม้กระทั่งเจาะระบบ และหากทั้งหมดเกิดขึ้นเพราะความชอบ แต่พอเป็นเรื่องเรียนกลับไม่รู้เรื่อง เพราะไม่สนุกที่จะเรียน ทำให้ไม่อยากค้นคว้าด้วยตนเองไปด้วย

 "แต่สำหรับบุคลากรด้านวัสดุศาสตร์แล้ว ก็น่ายินดีที่มีคนเรียนด้านนี้เพิ่มขึ้น มีเด็กจบใหม่ที่กลับมาเป็นอาจารย์สอนมากขึ้น ที่สำคัญ ยังมีจำนวนเด็กที่สนุกกับการเรียนวัสดุศาสตร์เพิ่มมากขึ้นอีกด้วย ไม่ว่าจะอยากทำอาชีพไหนก็ตาม"

Tags : พิชญ์ ศุภผล • จุฬาฯ • วิทยาศาสตร์