สทอภ.เปิดตัวหน่วยวิเคราะห์ภาพถ่ายธีออส เสริมรายได้ธุรกิจดาวเทียมครบวงจร เตรียมจับมือสวีเดนตั้งสถานีใกล้ขั้วโลกเหนือแก้ปัญหาเมฆบัง
ศูนย์ Imagineering Center เป็นธุรกิจบริการวิเคราะห์ข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมบริการให้คำปรึกษาแก่หน่วยงานต่างๆ นอกเหนือจากบริการขายภาพถ่ายดาวเทียมที่เปิดให้บริการตั้งแต่กลางปีที่แล้ว
“ภาพถ่ายดาวเทียมเพียงอย่างเดียวไม่ใช่คำตอบ สิ่งสำคัญคือเราต้องวิเคราะห์ภาพถ่ายเปรียบเทียบกับความต้องการ เช่น ถ้าหากต้องการกำหนดทิศทางการส่งออกข้าวของประเทศไทยในอนาคต เราสามารถวิเคราะห์ข้อมูลโดยอาศัยภาพถ่ายดาวเทียมมาคำนวณกำลังการผลิต ตลอดจนเปรียบเทียบกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาคเดียวกัน” รศ.สมเจตน์ ทิณพงษ์ ประธานกรรมการบริหารสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) กล่าว
ในต่างประเทศ ภาพถ่ายดาวเทียมถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือวิเคราะห์แนวโน้มสภาพตลาดสินค้าเกษตรกรรมล่วงหน้า โดยประเมินจากขนาดพื้นที่เพาะปลูกที่ขยายตัว หรือหดตัวจากภัยธรรมชาติทำให้สามารถคาดการณ์ภาวะล้นตลาด และภาวะขาดแคลนในแต่ละรอบฤดูกาล หรือตลอดทั้งปีได้
หากพิจารณาถึงมูลค่าดาวเทียมสำรวจทรัพยากร 6,440 ล้านบาท หลังส่งเข้าวงโคจรเมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2551 สทอภ.ยังมีภารกิจยิ่งใหญ่ที่ต้องพิสูจน์ให้เห็นถึงความคุ้มค่าจากการเป็นเจ้าของดาวเทียมทรัพยากรแห่งแรกของประเทศไทย
สทอภ. ประเมินรายได้จากการขายภาพถ่ายดาวเทียมธีออสไว้ประมาณ 100 ล้านบาทต่อปี จากการขายภาพให้หน่วยงานราชการไทยในอัตราภาพละ 5,000 บาท และ 1.35 แสนบาทสำหรับลูกค้าต่างประเทศ หากเป็นเช่นนั้นจริง สทอภ.ต้องใช้งานดาวเทียมไม่ต่ำกว่าครึ่งศตวรรษเพื่อให้คุ้มทุน แน่นอนว่าเวลาที่ผ่านไปแต่ละปีหมายถึงเทคโนโลยีที่ล้าสมัยลง และมีแนวโน้มต้องเผชิญกับการแข่งขันจากประเทศอื่น เช่น เวียดนามซึ่งมีแผนยิงดาวเทียมสำรวจทรัพยากรเช่นกันในปี 2555
ผู้บริหารระดับสูงของสทอภ. มองว่า การเปิดศูนย์ Imagineering Center แสดงให้เห็นถึงความพร้อมและศักยภาพของธุรกิจภาพถ่ายดาวเทียมในประเทศ แม้มีดาวเทียมคู่แข่งที่สามารถถ่ายภาพที่ให้รายละเอียดใกล้เคียงกับธีออส เช่น ดาวเทียมสปอร์ท อิโครนอส ควิกเบิร์ด และจีโออาย แต่เขาเชื่อว่าธีออสจะเป็นดาวเทียมทางเลือกที่บริการภาพถ่ายในราคาถูกกว่าดาวเทียมดวงอื่น
ปลายปีที่แล้ว สทอภ.ยังได้ลงนามบันทึกความเข้าใจร่วมกับ CEODE (Center of Earth Observation and Digital Earth) หน่วยงานของสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยแต่งตั้งให้ประเทศจีนเป็นผู้แทนจำหน่ายข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียม พร้อมติดตั้งสถานีรับสัญญาณธีออส มูลค่ากว่า 50 ล้านบาท ซึ่งถือเป็นความร่วมมือระหว่างประเทศซึ่งเกิดขึ้นเป็นประเทศแรก
นอกจากนี้ยังมีแผนขยายความร่วมมือในลักษณะเดียวกันไปยังประเทศอื่นๆ อาทิเช่น แคนาดา สวีเดนและเปรู ซึ่งอยู่ระหว่างเจรจาในรายละเอียดขอตั้งสถานีรับสัญญาณข้อมูลภาพจากดาวเทียมธีออส ขณะที่ฝรั่งเศส นอร์เวย์ อินโดนีเซีย ศรีลังกา ญี่ปุ่นและออสเตรเลีย เล็งขอเป็นตัวแทนจำหน่ายในภูมิภาคของตน
ในอนาคต สทอภ. อาจขยายสถานีรับสัญญาณดาวเทียมธีออสร่วมกับประเทศสวีเดน ซึ่งตั้งใกล้ขั้วโลกเหนือเอื้อต่อการถ่ายภาพมากกว่าสถานีในประเทศ เนื่องจากสภาพท้องฟ้าไม่เหมาะสม มีเมฆครึ้มตลอดหลายเดือน ขณะที่ดาวเทียมธีออสไม่สามารถถ่ายภาพผ่านเมฆจึงไม่สามารถให้บริการภาพถ่ายได้อย่างเต็มที่
