หลังจากนายกรัฐมนตรีประกาศเล็งปรับ "องค์กรมหาชน" ที่ภารกิจไม่สำเร็จตามเป้า 3 องค์การมหาชนสังกัดกระทรวงวิทย์ฯ มั่นใจไม่ถูกยุบ
กระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ มีหน่วยงานในสังกัดรวม 16 หน่วยงาน ได้รับการปรับโครงสร้างเป็นองค์การมหาชนแล้ว 3 หน่วยงานคือ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ และ สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน
ส่วนอีก 4 หน่วยงานอยู่ระหว่างยกฐานะเป็นองค์การมหาชน คือ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร และสถาบันปฏิบัติการวิทยาศาสตร์แห่งชาติ
ธีออสกู้ชีวิตสทอภ.
เริ่มจากสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (สทอภ.) ที่ปรับโครงสร้างเป็นองค์กรมหาชนมาตั้งแต่ปี 2542 ดร.ธงชัย จารุพพัฒน์ อดีตผู้อำนวยการ สทอภ. บอกว่า ไม่รู้สึกกังวล เพราะองค์กรนี้มีผลงานชัดเจนกับการบริหารดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติดวงแรกของไทย (ธีออส) ตลอดจนพัฒนากำลังคนด้านเทคโนโลยีอวกาศอย่างต่อเนื่องในช่วงเวลา 8-9 ปีที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม อดีตผู้อำนวยการสทอภ.เห็นพ้องกับแนวคิดของนายกรัฐมนตรี หากจะปรับหน่วยงานที่มีความซ้ำซ้อน ยุบ หรือรวมองค์กร และยังเสนอให้ปรับระบบการบริหารงานใหม่ เนื่องจากแม้หน่วยงานปรับเปลี่ยนรูปแบบดำเนินการเป็นองค์การมหาชนแล้ว แต่การปฏิบัติงานไม่ได้คล่องตัวมากขึ้นอย่างที่หลายคนเข้าใจ และยังติดระบบระเบียบทางราชการหลายอย่างที่ขัดแย้งกันเอง
“ระเบียบข้อบังคับบางเรื่องมีความขัดแย้ง และไม่เดินไปในทิศทางเดียวกัน เช่น ระเบียบห้ามองค์การมหาชนแสวงหารายได้ แต่เมื่อมีการตรวจสอบงบประมาณกลับมองถึงศักยภาพในการหารายได้เลี้ยงองค์กร เพื่อลดการสนับสนุนจากภาครัฐ"
สดร.ปั้นไทย "ฮับ-ดาราศาสตร์"
รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กล่าวว่า สดร. ได้เป็นองค์การมหาชนเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2552 ข้อดีคือ สามารถคัดคนที่มีฝีมือเข้ามาร่วมงานได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะนักเรียนทุนเก่งๆ ที่มีจำนวนมาก โดยไม่ติดระบบราชการอย่างที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม สดร.ตระหนักดีถึงการทำงานตอบสนองภารกิจของรัฐบาล จึง เดินหน้ายุทธศาสตร์พัฒนางานวิจัยสู่ความเป็นเลิศ และเป็นศูนย์กลางด้านดาราศาสตร์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จัดทำหลักสูตรการเรียนการสอนดาราศาสตร์ ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงอุดมศึกษาของประเทศ ตลอดจนการสร้างเครือข่ายการวิจัยกับหน่วยงานทั้งในและนอกประเทศ ในส่วนโครงสร้างพื้นฐานที่กำลังดำเนินการคือ หอดูดาวแห่งชาติ ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ และหอดูดาวภูมิภาค
สนช.ขับเคลื่อนนวัตกรรมชาติ
นอกจากนี้ยังมีบางหน่วยงาน ที่รอแต่งตั้งเป็นองค์การมหาชนคือ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (สนช.) ดร.วันทนีย์ จองคำ ผู้อำนวยการฝ่ายบริหารโครงการนวัตกรรม สนช. กล่าวว่า 5 ปีที่ผ่านมา สนช.ได้นำร่องให้เห็นว่า การทำนวัตกรรมสามารถเกิดขึ้นได้จริง โดยมีเอกชนมากมายสนใจร่วมลงทุน และ ยืนยันว่า บทบาท สนช. ไม่ซ้ำซ้อนกับหน่วยงานอื่น เนื่องจากเป็นหน่วยงานรัฐที่สนับสนุนให้ทุนเอกชน เพื่อแบกรับความเสี่ยงจากการลงทุนในธุรกิจนวัตกรรม
ที่ผ่านมา สำนักงานนวัตกรรมฯ ยังขับเคลื่อนให้เกิดกลไกต่อยอดงานวิจัย จากมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยไปยังภาคอุตสาหกรรม นำไปสู่การจดสิทธิบัตรนวัตกรรม ที่สร้างความแข็งแกร่งให้กับประเทศได้อีกทางหนึ่ง
Tags : องค์การมหาชน • องค์กรมหาชน • วิทยาศาสตร์
