กรุงเทพธุรกิจ

เคยได้ยินเรื่องหอคอยแห่งบาเบลหรือเปล่า อาคารสูงมหึมาตั้งตระหง่านกลางเมืองบาเบล หรือในอีกชื่อหนึ่งว่า นครบาบีลอน ถ้าเคยแล้วมาอ่านกันอีกรอบ

หอคอยแห่งบาเบลเป็นเรื่องที่ปรากฏอยู่ในบทที่ 11 ของ Book of Genesis ของพระคริสตธรรมภาคพันธสัญญาเดิมหรือ The Old Testament ที่เริ่มกล่าวตั้งแต่การสร้างโลก เรื่องราวที่รู้จักกันดีได้แก่ อดัมกับอีฟ เรือโนอาห์ และหอคอยแห่งบาเบล เป็นต้น

 มนุษย์โลกยุคนั้นมีใจกลมเกลียวกัน และมีเพียงภาษาเดียวสำหรับสื่อสารเจรจา พร้อมใจกันอพยพจากตะวันออกมาร่วมกันสร้างเมืองหลังจากเหตุการณ์น้ำท่วมโลกครั้งใหญ่ บาเบลยังถูกเรียกอีกอย่างว่าเป็น "จุดเริ่มต้น" แห่งอาณาจักรนิมรอด ต่อมาประชาชนเห็นพ้องกันว่า นครบาเบลหรือบาบีลอนควรมีหอคอยขนาดใหญ่ "สูงเทียมสวรรค์"

 ที่สำคัญ พวกเขาไม่ได้สร้างหอคอยบาเบลเพื่อสักการะและบูชาพระเจ้า แต่กลับสร้างอุทิศให้กับความสง่างามของมนุษย์ พร้อมกับแรงปราถนาจารึกนามของผู้สร้างให้เป็นเกียรติยศแก่ตัวเอง พวกเขาบอกแก่กันว่า

 "มาเถอะ ขอพวกเราจงมาร่วมใจกันสร้างเมืองของเรา เราจะมีหอคอยสูงเทียมสวรรค์ และเราจะจารึกชื่อของเราไว้ หาไม่แล้ว พวกเราอาจแตกกระสานซ่านเซ็นไปทั่วโลก"

 ครั้นพระเจ้าเห็นการกระทำของมนุษย์ ทรงเสด็จลงมาบันดาลให้มนุษย์สับสนในภาษา และส่งไปอยู่กันตามดินแดนต่างๆ ทั่วโลก ซึ่งเป็นพระราชประสงค์ดั้งเดิมของพระเจ้าที่ต้องการให้มนุษย์เพาะปลูก และอาศัยอยู่ทั่วพิภพ

 "ดูเถอะ พอมนุษย์เป็นหนึ่งเดียวกัน และพูดกันภาษาเดียว พวกเขาก็เริ่มทำสิ่งนี้ จากนี้ไปคงไม่มีอะไรมาหยุดยั้งพวกเขามิให้ทำตามจินตนาการ เอาละ เราจะลงไปข้างล่าง และทำให้ภาษาของพวกเขาสับสน ให้พวกเขาพูดกันไม่เข้าใจ" (Genesis 11.1-9)

 กูเกิล, ยาฮู, ไมโครซอฟท์, บาบีลอน และอีกหลายเว็บไซต์ รวมถึง ดิก ลองดู (dict.longdo.com) ของไทยพยายามสร้างหอคอยแห่งบาบีลอนขึ้นมาอีกครั้งด้วยเครื่องมือแปลภาษาที่ยังมีจุดบกพร่องอีกมากมายให้ตามแก้ บางทีอาจเป็นคำสาปของพระเจ้าก็ได้

 โปรแกรมแปลภาษาบนเว็บมีมาพักหนึ่งแล้ว ประเภทลากเมาส์มาชี้ที่คำภาษาหนึ่งเพื่อให้แปลเป็นอีกภาษาหนึ่ง รวมถึงภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย  คนไทยจำนวนไม่น้อยต้องการติดตามข่าวสาร ความเคลื่อนไหว จากเว็บบล็อกและเว็บไซต์ภาษาอังกฤษที่มีอยู่มากมายมหาศาล

 เครื่องมือแปลภาษาออนไลน์จึงเปรียบเสมือน Killer Application ตัวหนึ่ง ลองนึกดูว่า หากมีบริษัทซอฟต์แวร์สักรายสามารถเปลี่ยนหน้าเว็บเพจ www.time.com หรือ www.cnn.com ให้เป็นภาษาไทย หรือภาษาท้องถิ่นได้อย่างถูกต้องราวกับอ่านไทยรัฐ แอพพลิเคชั่นดังกล่าวจะได้รับความนิยมสักขนาดไหน

 นี่คือสิ่งที่กูเกิล และนักพัฒนาซอฟต์แวร์ค่ายต่างๆ เพียรพยายามสร้าง "เครื่องจักร" แปลภาษาออกมาลดช่องว่างทางภาษา เปิดโลกวัฒนธรรม และเรียนรู้สังคมประเทศอื่น

 ไม่นานมานี้ กูเกิลส่ง Google Translation เครื่องมือแปลภาษาออนไลน์เป็นเครื่องมืออีกตัวหนึ่งในอาณาจักรของกูเกิล สามารถเรียกใช้งานได้จากหน้าแรกของเว็บสืบค้นข้อมูล

 เช่นเดียวกับ Bing ได้ซ่อนเครื่องมือสืบค้นไว้ในส่วนของ Extrs บนขวามือสุดของเว็บเพจข้อมูลที่ลิงค์ต่อไปยัง www.microsofttranslator.com

 ในการทดสอบแปลภาษาฝรั่งเศสเป็นอังกฤษกับเว็บรถยนต์ค่ายฝรั่งเศสมีข้อความกล่าวถึงการแก้ปัญหาควันท่อไอเสียดำคลุ้งโดยการปรับแต่งวาล์ว หลังจากตั้งวาล์วแล้วปัญหาควันดำไม่เกิดขึ้นอีกต่อไป ประโยคดังกล่าว Google Translation แปลคำฝรั่งเศสที่หมายถึง no longer ได้ถูกต้องมากกว่า Microsoft Translator ที่ดันแปลว่า more ทำให้ความผิดไปราวฟ้ากับดิน หากไม่เฉลียวใจอาจเข้าใจผิดว่า หลังจากปรับตั้งวาล์วแล้ว ปัญหาควันดำเพิ่มมากขึ้น แทนที่จะเป็นปัญหาความดำไม่เกิดอีกต่อไป

 เอาเข้าจริงผมเองไม่รู้ด้วยซ้ำว่า Google Translation แปลถูกหรือเปล่า แต่เมื่อดู "บริบท" และ "ภาพรวม" ของประโยคที่แปลออกมาแล้ว น่าเชื่อได้ว่า Google แปลได้ถูกแล้ว

 กรณีแปลจากภาษาอังกฤษเป็นฝรั่งเศส และเยอรมนี ซึ่งเป็นภาษาที่มีโครงสร้างแน่นอน แม้จะมีปัญหาเกี่ยวกับ "เพศ" ของคำฝรั่งเศส และเยอรมันก็ตาม แต่โดยรวมแล้ว เครื่องมือแปลภาษาทั้งของ Google และ Microsoft Translator ถือว่า "ใช้ได้" แต่วางใจมากไม่ได้

 ต่างจากการแปลอังกฤษเป็นไทย หากพัฒนาจนสมบูรณ์แบบจะช่วยให้คนไทยที่ไม่สัดทัดภาษาสามารถสื่อสารกับประชากรโลกที่เขียนภาษาอังกฤษได้มากมายมหาศาล แต่ความสามารถของเครื่องจักรแปลภาษาประดามีบนโลกออนไลน์ยังเป็นเพียงแค่ทารกหัดพูด และห่างไกลจากความถูกต้องชนิดหน้ามือเป็นหลังมือ ยกตัวอย่าง ข่าวจาก CNN เมื่อวานรายงานข่าวปลาฉลามเสียชีวิตหลังเกยตื้นไม่กี่ชั่วโมง

 ต้นฉบับภาษาอังกฤษเขียนว่า ..."A 26-foot-long dying shark washed ashore Tuesday on a Long Island beach, the New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation said."

 Google Translation แปลว่า ... " ที่ 26-เท้า-ยาวเฮือกสุดท้ายโกงล้างขึ้นฝั่งวันอังคารที่ยาวเกาะชายหาดที่นิวยอร์ครัฐสำนักงานสวนสาธารณะ, สันทนาการและโรงเก็บรักษา กล่าว"

 ให้สังเกตว่า เครื่องแปลของกูเกิลไม่ได้กล่าวถึงปลามฉลามสักตัว กูเกิลทำปลาฉลามหายไปไหน?  พอจับทางได้ว่า กูเกิลแปล shark ว่า โกง ซึ่งเป็นคำสแลง ไม่ได้แปลว่า ฉลาม และแปลคำว่า washed ว่า ล้าง แทนที่จะแปลว่า ถูกซัดมาเกยตื้น

 แย่กว่านั้นคือ ปัญญาประดิษฐ์ของกูเกิลแยกไม่ออกระหว่าง "Foot" ที่เป็นหน่วยวัด กับ Foot ที่แปลว่า เท้า

 เห็นได้ชัดว่า เครื่องมือแปลอังกฤษเป็นไทยของกูเกิลยังต้องปรับปรุงอีกเยอะ เนื่องจากโครงสร้างภาษาไทยแตกต่างจากภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน ที่มีเว้นวรรคแบ่งคำชัดเจน แต่ประโยคของไทยเขียนต่อเป็นพรืด และไม่มีเครื่องหมายจบประโยค หรือแยกให้เห็นว่าเป็นเอกัตถประโยค, เอเนกัตถประโยค หรือ อนุประโยค (คนไทยฟังเองยังงงเลยครับ)

 ภาษาอังกฤษมีคำประเภทที่เรียกว่า Two words verb อย่างคำว่า rule out ซึ่งแปลว่า ปฏิเสธ แต่เครื่องแปลกูเกิลเองไม่ยักรู้ และแปลว่า ปกครองออก ดูมันทำ

 หรือว่า พระเจ้าองค์ไหนก็ไม่สามารถทำให้มนุษย์กลับมาพูดจาภาษาเดียวกันได้ และไม่สามารถสมานฉันท์กันได้เหมือนก่อน

Tags : หอคอย • บาเบล • กูเกิล • ภาษา • แปล