กรุงเทพธุรกิจ

บีเอสเอ แนะรัฐกำหนดนโยบายเป็นกลางต่อซอฟต์แวร์ ช่วยการเติบโตยั่งยืน ด้านเนคเทคโต้ รัฐยังให้โอกาสโอเพ่นซอร์ส น้อยไป

นางสาววารุณี รัชตพัฒนากุล ที่ปรึกษาของกลุ่มพันธมิตรธุรกิจซอฟต์แวร์ (บีเอสเอ) กล่าวที่งานสัมมนาของสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (ซิป้า) ที่งานคอมมาร์ต ว่า การเน้นกำหนดและดำเนินนโยบายที่เป็นกลางของภาครัฐ เป็นปัจจัยพื้นฐานหนึ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการเติบโตอย่างยั่งยืนของอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย

"การส่งเสริมซอฟต์แวร์ประเภทใดประเภทหนึ่งโดยเฉพาะของรัฐบาล ขัดต่อนโยบายในภาพรวมที่มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาให้อุตสาหกรรมซอฟต์แวร์โดยรวมเติบโตอย่างยั่งยืน น่าจะเป็นเรื่องที่ดีกว่าหรือเปล่า หากรัฐบาลกำหนดและดำเนินนโยบายที่สนับสนุนให้ผู้เชี่ยวชาญด้านไอที หรือผู้ใช้ซอฟต์แวร์ได้มีโอกาสตัดสินใจว่าจะเลือกใช้ซอฟต์แวร์ใดให้เหมาะกับการใช้งานของตัวเองมากที่สุด"

จากช่วงไม่กี่เดือนมานี้ มีข่าวออกมาอย่างต่อเนื่องว่า รัฐบาลมุ่งส่งเสริมการใช้ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส และยังได้ฝึกอบรมให้ข้าราชการเรียนรู้การใช้งานซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สด้วย ซึ่งในความเป็นจริง ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส และซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์สามารถทำงานร่วมกันบนพื้นที่ (Platform) เดียวกันได้ ในลักษณะส่งเสริมการทำงานซึ่งกันและกัน

ทั้งนี้ ผู้ใช้ต้องจ่ายค่าใช้ลิขสิทธิ์สำหรับการใช้ซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์ หรือถ้าเลือกใช้ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส จะต้องจ่ายค่าบริการและค่าบำรุงรักษา ที่สำคัญ ซอฟต์แวร์ทั้งสองประเภทมีเงื่อนไขการอนุญาตให้ใช้ที่ผู้ใช้จำเป็นต้องปฏิบัติตาม สิ่งสำคัญ คือ การจัดซื้อจัดหาซอฟต์แวร์ควรขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการใช้งาน คุณสมบัติประโยชน์ใช้สอยต่างๆ ของซอฟต์แวร์นั้นๆ เพื่อให้คุ้มค่าเงินที่เสียไป

เธอ กล่าวด้วยว่า การรณรงค์คุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างจริงจัง เพื่อลดอัตราการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ เป็นสิ่งควรทำมากกว่าการลดราคา หรือการแจกซอฟต์แวร์ฟรี เพราะทรัพย์สินทางปัญญาเป็นรากฐานของซอฟต์แวร์ทั้งเชิงพาณิชย์และโอเพ่นซอร์ส และยังไม่มีการพิสูจน์ ว่า การใช้ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส จะช่วยลดอัตราการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ได้อย่างไร

นายสมพร มณีรัตนะกูล กรรมการผู้จัดการบริษัท ไทยซอฟท์แวร์เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด และสมาชิกบีเอสเอ เห็นด้วยว่าการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างจริงจัง คือ สูตรสำเร็จในการพัฒนาอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย

"การส่งเสริมซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส จะไม่ได้ผลจนกว่าอัตราการละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ของไทยซึ่งปัจจุบันอยู่ที่ 76% จะลดลงสู่ระดับเดียวกับค่าเฉลี่ยของภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิกที่ 61% และการส่งเสริมซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สของภาครัฐไม่ได้ส่งผลดีต่อการส่งออกซอฟต์แวร์ไทยเลย ปัจจุบันตัวเลขการส่งออกซอฟต์แวร์ไทยอยู่ราว 500 ล้านบาทต่อปี"

เนคเทคลั่นเปิดทางเลือกใหม่

เนคเทคโต้ รัฐยังให้โอกาสโอเพ่นซอร์สน้อยไป ทั้งที่ช่วยเพิ่มทางเลือกผู้เริ่มธุรกิจ และเปิดทางพัฒนาซอฟต์แวร์ใหม่ๆ จากซอร์สโค้ดที่เปิดกว้าง ตอบโจทย์เชิงเศรษฐกิจได้ดีกว่า

นายวิรัช ศรเลิศล้ำวณิช ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) กล่าวว่า ความเห็นของบีเอสเอ เป็นความเห็นของฝ่ายธุรกิจ อาจมองประโยชน์จากธุรกิจมากกว่า ทั้งๆ ที่ทำหน้าที่เป็นองค์กรกลาง ไม่ได้ขายสินค้า แต่เรื่องโอเพ่นซอร์สหากมองมุมสังคม เป็นการเพิ่มทางเลือกแก่สังคม และซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สก็เป็นช่องทางการสร้างนักพัฒนาขึ้นมา ต่างจากซอฟต์แวร์ผู้ขาดที่มีเจ้าของลิขสิทธิ์ (proprietary) ซึ่งไม่เปิดเผยซอร์สโค้ด

ทั้งนี้ ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สเป็นทางเลือก หรือความเหมาะสมต่อกรณีที่มีธุรกิจมากพอ ไม่ต้องลำบากใจนักก็ซื้อซอฟต์แวร์ใช้ แต่จะซื้ออะไรเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ผู้ที่เริ่มต้นธุรกิจ หรือทุนน้อย ก็มีซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สเป็นทางเลือกที่ซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ไม่สามารถให้ได้ อย่างมากที่สุดจะเปิดทดลองให้ 2-3 เดือนเท่านั้น

ขณะเดียวกัน ในแง่การพัฒนา ก็เห็นว่า ซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ไม่ก่อให้เกิดการพัฒนา หรือนำมาลงทุนพัฒนาให้ดีขึ้นได้ แต่ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สมีซอร์สโค้ดให้ดู ให้ศึกษา จึงเป็นการเพิ่มโอกาสให้นักพัฒนาที่เข้าสู่วงการทีหลัง ซึ่งเชื่อว่าน่าจะตอบโจทย์สังคมเชิงเศรษฐกิจได้ดีกว่า

พร้อมกันนี้ นายวิรัช เห็นว่า รัฐควรให้โอกาสทั้งสองด้าน แล้วแต่สถานการณ์ ซึ่งที่เป็นอยู่ปัจจุบันไม่ใช่ว่า รัฐให้โอกาสซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สมากเกินไป แม้จะมีเซ็นเอ็มโอยูระหว่างกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) กับกระทรวงศึกษาธิการไปเมื่อเร็วๆ นี้ แต่ก่อนหน้านี้ กระทรวงศึกษาธิการก็ซื้อวินโดว์ส 7 และฮาร์ดแวร์อื่นๆ ไปมูลค่าไม่น้อย

"ผมยืนยัน ต้องให้โอกาสโอเพ่นซอร์สมากกว่านี้ด้วยซ้ำ การส่งเสริมของรัฐต้องครบถ้วน เปิดโอกาสให้ทั้งซอฟต์แวร์โพรไพรทารี และซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส แล้วให้ผู้ใช้และนักพัฒนามีทางเลือก" นายวิรัชกล่าว

ทั้งนี้ การลงนามความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงไอซีทีเมื่อเร็วๆ นี้ โดยมีสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (ซิป้า) เป็นผู้รับผิดชอบ เบื้องต้นเป็นการช่วยโรงเรียนเอกชนแก้ปัญหาผลกระทบรุนแรง จากการปราบปรามการใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์

ดังที่นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า ระยะเริ่มต้นจะมุ่งเน้นกลุ่มโรงเรียนเอกชนที่ได้ผลกระทบรุนแรง จากการปราบปรามการใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ โดยจัดอบรมครูคอมพิวเตอร์เป็นครูแกนนำโรงเรียนละ 1 คน ราว 600 คน กระจายการอบรม 5 ภูมิภาค รวม 5 รุ่น เน้นซอฟต์แวร์ชุดระบบปฏิบัติการโปรแกรมสำนักงาน และชุดจัดทำเว็บไซต์

Tags : บีเอสเอ • เนคเทค • โอเพ่นซอร์ส