กรุงเทพธุรกิจ

วิทยาการทางการแพทย์ ทำให้ความฝันที่จะสังเคราะห์กระจกตาเทียมขึ้นมาจากพลาสติก ใกล้ความเป็นจริงมากขึ้นสำหรับผู้ที่สูญเสียกระจกตา

 การมองเห็นนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์เราเป็นอย่างยิ่ง  หากสูญเสียการมองเห็นตั้งแต่กำเนิด เช่น เกิดจากอุบัติเหตุหรือการติดเชื้อที่ดวงตา จะต้องปรับตัวอย่างยิ่งที่จะมีชีวิตอยู่ได้อย่างปกติ

 การกลับมามองเห็นได้อีกครั้งของผู้สูญเสียการมองเห็น สามารถทำได้ด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา (cornea) ซึ่งจะต้องรอรับการบริจาค จากผู้ใจบุญ แต่ยังไม่เพียงพอต่อความต้องการที่จะผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตาในปัจจุบัน

 การใช้กระจกตาเทียมจากพลาสติกมีมากว่า 10 ปีแล้ว แต่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงมากมาย เช่น การติดเชื้อที่ตา หรือก่อให้เกิดต้อหินที่ดวงตา จึงมักจะเป็นทางเลือกสุดท้ายในการรักษาการมองเห็น ถ้าการรักษาด้วยการผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตาเทียมจากผู้บริจาคไม่ได้ผล

 ปัจจุบันด้วยความก้าวหน้าด้านวิทยาการทางการแพทย์ ทำให้ความฝันที่จะสังเคราะห์กระจกตาเทียมขึ้นมาจากพลาสติก ใกล้ความเป็นจริงมากขึ้น นักวิจัยกำลังพยายามสังเคราะห์วัสดุ ที่เซลล์มนุษย์สามารถเจริญเติบโตได้ และไม่ถูกต่อต้านจากภูมิคุ้มกันของร่างกายเรา เพื่อนำมาสร้างเป็นอวัยวะเทียมต่างๆ รวมทั้งกระจกตาเทียม

 ทีมวิจัยจาก Link?ping University ประเทศสวีเดน ร่วมกับโรงพยาบาลใน Ottawa Hospital Research Institute วิจัยเพื่อพัฒนากระจกตาเทียมแก่ผู้ป่วยที่กระจกตาได้รับความเสียหายบริเวณผิวหน้าเท่านั้น โดยใช้เซลล์โปรตีนคอลลาเจน และทำปฏิกิริยาทางโพลีเมอร์ ทำให้แข็งตัวภายในแม่แบบ ซึ่งมีรูปร่างเหมือนกระจกตา

 ถึงแม้ว่ากระจกตาสังเคราะห์จะไม่มีเซลล์ที่มีชีวิต แต่มันทำตัวเป็นโครงสร้างที่ซับซ้อนและยืดหยุ่นได้ คล้ายกับเนื้อเยื่อชั้น stroma ซึ่งเป็นชั้นเนื้อเยื่อที่หนาที่สุดของกระจกตา และมีส่วนประกอบของคอลลาเจนตามธรรมชาติ

 ทีมวิจัยทดลองปลูกถ่ายกระจกตาเทียมให้แก่ผู้สมัครใจ ที่อาสาร่วมโครงการจำนวน 10 คน ผลการปลูกถ่ายเป็นที่น่ายินดี โดยเมื่อปลูกถ่ายกระจกตาเทียมแล้วพบว่า เซลล์รอบกระจกตาเทียมเพิ่มจำนวนขึ้นเอง และสามารถปกป้องดวงตาจากการติดเชื้อได้ดี ที่สำคัญ สายตาในการมองเห็นดีเทียบเท่ากระจกตาที่ได้รับจากการบริจาคเลยทีเดียว เหลือแต่ยังต้องแก้ปัญหาการเย็บติดกระจกตาเข้ากับเนื้อเยื่อเดิม ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการใช้กาวพิเศษ เพื่อติดเนื้อเยื่อโดยเฉพาะ

 ทีมนักวิจัยค้นพบว่า ผู้ป่วย 9 ใน 10 คนที่ปลูกถ่ายกระจกตาเทียมสังเคราะห์ สามารถทำให้เซลล์เส้นใยประสาท ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกล้ามเนื้อตา เจริญเติบโตได้ดี และเป็นส่วนที่สำคัญอย่างยิ่งที่จะทำให้กระจกตามีสุขภาพดี จากปกติก็ไม่ได้เกิดขึ้นในทุกกรณีของการปลูกถ่ายกระจกตาเทียม จากการบริจาค

 ทีมวิจัยคาดหวังว่า กระจกตาเทียมที่สังเคราะห์ขึ้นมาและปลูกถ่ายไปจะค่อยๆ เสื่อมสลาย และแทนที่ด้วยเซลล์ที่สร้างขึ้นเองใหม่อีกครั้งจากกระจกตาเดิม และหวังเป็นอย่างยิ่ง ว่า กระจกตาเทียมจะสามารถนำมาใช้เพื่อช่วยผู้ป่วยที่มีปัญหาการมองเห็นได้ใน 5 ปีข้างหน้านี้

 อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุด คือ รักษาสุขภาพตาเพื่อมองเห็นด้วยตาของเรานั้นดีที่สุด เพราะไม่ว่าจะมีเทคโนโลยีอะไรเข้ามาช่วยได้นั้น สิ่งสำคัญบางอย่างก็ยังไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาอยู่ดี แต่เห็นด้วยใจ

* ดร.อดิสร เตือนตรานนท์ ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการนาโนอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องกลจุลภาค  ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค)

Tags : อดิสร เตือนตรานนท์ • กระจกตา • การแพทย์