กรุงเทพธุรกิจ

แม้ว่าเซลล์ต้นกำเนิดจะเป็นที่ยอมรับ ที่รักษามะเร็งเม็ดเลือดอย่างแพร่หลาย แต่นักวิจัยก็ยังมุ่งมั่นพัฒนาเพื่อให้รักษาโรคอื่นๆ ใด้มากขึ้น

  นึกย้อนกลับไปเมื่อ 4-5 ปีก่อน ภรรยาผมกำลังจะคลอดบุตร เราก็ปรึกษาแพทย์ถึงการเก็บเซลล์ต้นกำเนิดเหมือนกัน วิธีเก็บนั้นไม่ได้ยุ่งยากหรือเจ็บปวด แต่ราคาในการเก็บนั้นสูงมากพอสมควร และไม่แน่ใจว่าจะมีวันได้เอาออกมาใช้หรือไม่ หรือเมื่อต้องการใช้จริงๆ จะยังใช้ได้อยู่หรือไม่

 ถึงแม้ว่า เซลล์ต้นกำเนิดจะเป็นที่ยอมรับในการรักษามะเร็งเม็ดเลือดอย่างแพร่หลาย แต่นักวิจัยก็ยังมุ่งมั่นพัฒนา เพื่อให้มันสามารถรักษาโรคอื่นๆ ให้ได้มากขึ้น

 ด้วยวิวัฒนาการทางการแพทย์ที่ไม่หยุดยั้ง ทำให้เราพยายามที่จะยืดอายุของมนุษย์ออกไปให้อยู่ในโลกนี้ตราบนานเท่านาน หรือตราบที่มนุษย์ยังมีความหวังในชีวิต ดังนั้น โรคร้ายต่างๆ ที่คร่าชีวิตผู้คนอย่างมากมายนี้ กำลังเป็นสิ่งท้าทายทีมแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ เพื่อค้นคว้าหาวิธีที่จะเอาชนะมันโดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคมะเร็ง

 อย่างที่ท่านทราบกันแล้วว่า โรคมะเร็งเม็ดเลือดสามารถรักษาให้หายได้จากเซลล์ต้นกำเนิด โรคหัวใจได้เข้ามาเป็นโจทย์ใหม่ให้วงการเซลล์ต้นกำเนิด

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐวิสคอนซิล สหรัฐอเมริกา ประสบความสำเร็จในการแยกเซลล์ต้นกำเนิดของมนุษย์จากตัวอ่อน (human embryonic stem cells) ในปี 2551 ซึ่งนับว่าเป็นก้าวสำคัญที่สุด ที่จะนำเซลล์ต้นกำเนิดมาใช้สร้างอวัยวะต่างๆ ของมนุษย์ แต่ก็เป็นที่ถกเถียงและต่อต้านจากสังคมอย่างมาก เพราะมันต้องทำลายตัวอ่อน

 ทีมวิจัยจึงได้คิดค้นหาวิธีการผลิตเซลล์ต้นกำเนิดด้วยวิธีใหม่ คราวนี้สามารถผลิตมาจากเซลล์ปกติของมนุษย์ โดยการเพิ่มยีนจำนวน 4 ชนิด ซึ่งปกติแล้วจะทำงานในสภาวะยังเป็นตัวอ่อน นับว่าเป็นการวิศวกรรมและเปลี่ยนให้เซลล์ต้นกำเนิดแบบใหม่นี้ มีคุณสมบัติเหมือนเซลล์ต้นกำเนิดจากตัวอ่อน เรียกว่า Dubbed induced pluripotent stem cells หรือเรียกย่อว่า iPS cells

 iPS cells มีคุณสมบัติ 2 ประการที่เหมือนกับเซลล์ต้นกำเนิดจากตัวอ่อน คือ สามารถเพิ่มจำนวนตัวเองได้มากมายหลายเท่าตัว และสามารถพัฒนาไปเป็นเซลล์ต่างๆ หลากหลายชนิดในมนุษย์ ทำให้สามารถนำไปปลูกถ่ายเป็นอวัยวะต่างๆ ได้

 ที่สำคัญที่สุด คือ ไม่ต้องทำลายตัวอ่อนเพื่อผลิตมันขึ้นมา สิ่งสำคัญของงานวิจัยนี้คือการสร้างเซลล์ต้นกำเนิดจากเซลล์ธรรมดา ซึ่งนับว่าเป็นการแก้ปัญหาใหญ่ในการหาเซลล์ต้นกำเนิดจากตัวอ่อน และไม่ต้องกังวลจากเสียงต่อต้านว่าผิดศีลธรรม นับว่าเป็นอีกก้าวที่สำคัญของมนุษยชาติและวงการวิทยาศาสตร์ทางการแพทย์

 นอกจากการผลิตอวัยวะทดแทน เซลล์ต้นกำเนิดที่สร้างขึ้นมาได้นี้ ยังสามารถใช้ตรวจสอบผลของยาที่มีต่อเซลล์ของมนุษย์ โดยไม่ต้องทดลองจริงกับมนุษย์ เช่น ใช้ศึกษายาเพื่อรักษาโรคหัวใจต่อเซลล์หัวใจ และเบาหวานต่อเซลล์ตับ

 ถ้าผลงานวิจัยนี้เสร็จสมบูรณ์ จนสามารถนำมาใช้รักษาโรคของมนุษย์ได้จริง จะนับว่าผลงานนี้เปลี่ยนแปลงวิธีการรักษาโรคร้ายแรง และโรคทางพันธุกรรมได้อย่างสิ้นเชิง มนุษย์จะมีชีวิตที่ยืนยาวขึ้นอีกนานแสนนาน เพราะอวัยวะใดเสื่อมก็เปลี่ยน ส่วนไหนในร่างกายทำงานไม่เต็มประสิทธิภาพก็แก้ไขได้ แล้วความฝันอันสูงสุดของมนุษย์ที่จะอยู่บนโลกนี้ ตราบนานเท่านานก็จะเป็นจริง แต่อาจจะเป็นจริงสำหรับเศรษฐีเท่านั้น

*ดร. อดิสร เตือนตรานนท์ ผู้อำนวยการหน่วยปฏิบัติการนาโนอิเล็กทรอนิกส์และเครื่องกลจุลภาค ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ

Tags : เซลล์ต้นกำเนิด • สุขภาพ • โรค