ว่ากันว่าอีบุ๊กจะมาแทนที่หนังสือ แม้จะเท่ ทันสมัย แต่ถ้าให้เลือกที่จะควักเงินหลักหมื่นเพื่อซื้ออีบุ๊ก หรือจ่ายมากสุดหลักพันซื้อหนังสือ
ไล่เลี่ยกับช่วงที่สตีฟ จอบส์ ซีอีโอของแอ๊ปเปิ้ล อิงค์ เปิดตัวไอแพด แท็บเล็ตตัวแรงออกมาเขย่าวงการอีบุ๊กและคอมพิวเตอร์พกพา ยังมีข่าววิวาทะกันระหว่างอะเมซอน เว็บไซต์จำหน่ายหนังสือออนไลน์กับคู่กรณีสำนักพิมพ์รายใหญ่แมคมิลแลน
อะเมซอน (www.amazon.com) มีนโยบายหลักให้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หรืออีบุ๊กที่จำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์ของอะเมซอน ราคาต้องไม่เกิน 9.99 ดอลลาร์ ห้ามใครหืออือ แต่แมคมิลแลน (www.macmillan.com) ไม่ยอม และตั้งราคาใหม่ว่า ถ้าจะเอาหนังสือฉบับดิจิทัลของสำนักพิมพ์ในค่ายไปขายต้องสูงกว่านั้น หรือประมาณ 13 - 15 ดอลลาร์ แมคมิลแลนเป็นฝ่ายชนะ
สื่อสิ่งพิมพ์ที่มีกลยุทธ์ยังเดินเกมต่อไปอีกว่า "ฉันจะวางตลาดหนังสือปกแข็งก่อนสักพักแล้วค่อยส่งเวอร์ชั่นอีบุ๊กให้นายนะ" สำนักพิมพ์ที่ประกาศนโยบายออกไปแล้วคือ ไซมอน&ชูสเตอร์, ฮาร์เชต บุ๊ก กรุ๊ป รวมถึงแมคมิลแลนด้วย แต่ละค่ายล้วนมีนักเขียนมือทองอยู่ในมือทั้งนั้น
เหตุผลไม่มีอะไรมากไปกว่า "อีบุ๊กไปแย่งส่วนแบ่งรายได้หนังสือปกแข็ง" หรือกินเนื้อพวกเดียวกันเองในความหมายเชิงเปรียบเปรย
มันก็เหมือนกับคนใจแข็งไม่ซื้อ The Lost Symbol ของแดน บราวน์ ฉบับปกแข็งที่วางจำหน่ายตอนแรกราคา 850 บาท รอจนกว่าฉบับ paperback ที่ถูกกว่าวางตลาด ถ้าฉบับปกอ่อนกระดาษเลวเกววางขายพร้อมกับปกแข็ง คนก็จะแห่ไปซื้อปกอ่อนกันชัวร์ๆ อยู่แล้ว เว้นแต่นักสะสมตัวยง
ลองคิดดูง่ายๆ ถ้าคุณควักเงินเฉียดหมื่นซื้อคินเดิล หรือเกินหมื่นซื้อไอแพด ยังอยากเสียเงินอีกเกือบพันซื้อหนังสือเป็นเล่มมาอ่านอีกหรือ ถ้าฉบับดิจิทัลราคาถูกกว่าครึ่งหนึ่ง
กรณีหนังสือนิยาย และพอคเก็ตบุ๊กต่างไปจากสิ่งพิมพ์จำพวกข่าวและนิตยสารที่ต้องออกรายวัน ประจำสัปดาห์ หรือรายเดือน สำนักพิมพ์จะมาประกาศขอออกฉบับดิจิทัลอีกวันถัดไป หรือสัปดาห์ถัดไปคงไม่ได้
อีบุ๊ก รีดเดอร์ อย่างคินเดิลของอะเมซอน, นุ๊กของบาร์นแอนด์โนเบิล และไอแพดของแอ๊ปเปิ้ล จึงเป็นอีกช่องทางหนึ่งสำหรับสมาชิกหนังสือพิมพ์ และนิตยสาร และเป็นอีกช่องทางรายได้ของสำนักพิมพ์ด้วย แม้ค่าสมาชิกฉบับอีบุ๊กจะถูกกว่าฉบับกระดาษหลายเท่าตัวก็ตาม
ข้อสังเกตประการหนึ่งคือ อีบุ๊กของหนังสือพิมพ์ และนิตยสารอาจต้องจัดรูปเล่มใหม่ให้ "ฟิต" กับขนาดหน้าจอและการแสดงผลของอุปกรณ์ และน่าติดตามดูว่า ประกาศโฆษณาตามหน้าหนังสือพิมพ์ซึ่งเป็นรายได้สำคัญยังคงปรากฏอยู่ในเวอร์ชั่นดิจิทัลหรือไม่ อีบุ๊กจะเป็นอีกแหล่งรายได้ด้านโฆษณาของสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับออนไลน์หรือเปล่า
กรณีของไอแพดอาจเป็นประเด็น เนื่องจากการแสดงผลในรูปแบบภาพเคลื่อนไหว และวิดีโอผ่านเว็บส่วนใหญ่อาศัย "ปลั๊กอิน" ที่เรียกว่า Flash ขณะที่ไอแพดไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาให้รองรับ Flash
พอจะเข้าใจได้ว่าทำไมไอแพดไม่เอา Flash สำหรับแอ๊ปเปิ้ล นอกจากมันไม่ได้เป็นระบบเปิดเหมือนจาวาแล้วยังใช้งานซีพียูเยี่ยงทาส ซึ่งทำให้แบตเตอรี่หมดเร็วขึ้น
แต่ไม่ได้หมายความว่า ไม่มี Flash แล้วจะดูคลิปวิดีโอไม่ได้เลย อย่างน้อยสองรายใหญ่ ได้แก่ Youtube และ Vimeo เปลี่ยนไปใช้ฟอร์แมตใหม่ที่เรียกว่า H.264 แทนไฟล์ FLV สำหรับบีบอัดไฟล์วิดีโอ และเป็นฟอร์แมตเดียวที่ใช้กับบลูเรย์ ด้านบราวเซอร์ที่รองรับไฟล์บีบอัดวิดีโอ H.264 แล้วก็คือ Chrome ของกูเกิล และ Safari ของแอ๊ปเปิ้ล
หากคิดจะทำสื่อออนไลน์ที่ใช้งาน Flash และมองรายได้จากแบนเนอร์โฆษณาคงเข้าไม่ถึงกลุ่มผู้ใช้ไอแพดแน่
การใช้งานอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พกพาอย่างไอแพด เพื่อสนองชีวิตออนไลน์เป็นเรื่องสอดคล้องกับวิถีชีวิตใหม่ แต่ประเด็นใช้งานไอแพดหรืออีบุ๊ก รีดเดอร์เพื่ออ่านหนังสือดิจิทัล ผมยังไม่แน่ใจว่าควรจะเสียเงินมากมาย เพื่ออ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์หรือไม่
ไอแพด หน่วยความจำ 16 กิกะไบต์ ราคาประมาณ 15,000 บาท บรรจุหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ได้มหาศาล มีไอแพดคุณเผาห้องสมุดในบ้านทิ้งทำโฮมเธียเตอร์ได้เลย
แน่ใจแล้วหรือว่าคุณพร้อมใช้ไอแพด คินเดิล นุ๊ก โซนี่ ไอเร็กซ์ หรืออะไรก็แล้วแต่ที่กำลังทยอยออกมาตามกระแสเพื่ออ่านอีบุ๊ก
ประการหนึ่ง จอแสดงผลของคอมพิวเตอร์เป็นอุปสรรคต่อการใช้งานกลางแจ้งมาตลอด นับตั้งแต่ริเริ่มใช้จอภาพแบบ CSTN LCD กับอุปกรณ์พกพา แม้พัฒนามาเป็น OLED ที่ให้ความคมชัด และกินไฟน้อยลงก็ตาม การแสดงผลของจอภาพยังสู้แสงสว่างกลางแจ้งไม่ได้ เท่ากับว่า อุปกรณ์อ่านอีบุ๊กเหมาะใช้อ่านในอาคารมากกว่านอนอาบแดดอ่านหนังสือริมชายหาด หรือนั่งอ่านที่ระเบียงคอนโด
อีกประการคือ ผู้ให้บริการอีบุ๊กอย่างอะเมซอนจำกัดให้อ่านได้บนเครื่องที่ดาวน์โหลดมาเท่านั้น ส่วนค่ายบาร์นแอนด์โนเบิลมีแนวทางที่ต่างออกไป อนุญาตให้ "ส่งต่อ" หนังสือแลกเปลี่ยนกันอ่านได้ในช่วงเวลาหนึ่ง
สมมุติคุณเป็นเจ้าของไอแพด หรืออีบุ๊ก และเป็นสมาชิกหนังสือพิมพ์ฉบับดิจิทัล แน่นอนว่าระหว่างอ่านติดพันอยู่ คุณจะแยกส่วนให้เพื่อนหรือคนในครอบครัวอ่านไม่ได้ ต้องรอให้คุณอ่านจบก่อน
เช่นเดียวกัน หากคุณดาวน์โหลด New Moon ฉบับดิจิทัลมาอ่าน พออ่านจบคุณคงไม่อยากนำเครื่องไอแพด หรืออีบุ๊กรีดเดอร์ไปให้คนอื่นอ่านต่อ ไม่ต้องพูดถึงเรื่องเอาไปบริจาคตามห้องสมุด หรือโรงเรียนห่างไกล
สิ่งที่ผู้ให้บริการกลัวจนหัวหดคือ การละเมิดลิขสิทธิ์ พวกเขาถึงพยายามหาวิธีตีกรอบการอ่านของคุณมากที่สุด ยิ่งเป็นสื่ออิเล็กทรอนิกส์โอกาสถูก "ก๊อปปี้" มีความเสี่ยงสูงกว่าหนังสือกระดาษมหาศาลมากนัก
หนังสือรูปแบบกระดาษจึงส่งต่อ เก็บสะสม และมอบให้เป็นของขวัญได้คล่องตัวกว่า และยังรีไซเคิลได้ง่ายกว่าขยะอิเล็กทรอนิกส์
เข้าใจแล้วว่า ทำไมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ของแอ๊ปเปิ้ลถึงขึ้นต้นด้วยตัวอักษร " i " ไม่ว่าจะเป็น iBook, iMac, IPod, iTune และ iPhone
เพราะอุปกรณ์ทุกอย่างถูกใช้งาน และจำกัดเฉพาะ "ตัวกู ของกู" นั่นแล
