กรุงเทพธุรกิจ

นักวิทยาศาสตร์ ม.ขอนแก่น วิจัยใช้ประโยชน์สาหร่ายสไปรูไลน่า พืชยุคดึกดำบรรพ์ บำบัดน้ำทิ้งจากโรงงานทำขนมจีน หวังลดน้ำเสียในชุมชน

รศ.ดร.สุมนทิพย์ บุนนาค อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า ในเขตพื้นที่ จ.ขอนแก่น มีโรงงานทำขนมจีน ส่งขายทั้งในและต่างจังหวัด โดยในกระบวนการทำเส้นขนมจีนต้องใช้น้ำในการล้างเป็นจำนวนมาก และมีการปล่อยน้ำทิ้งลงสู่แหล่งน้ำของชุมชนโดยไม่มีการบำบัด

 น้ำทิ้งเหล่านี้จะมีเชื้อแบคทีเรีย ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาน้ำเน่าเสีย ส่งกลิ่นเน่าเหม็นกระจายสู่ชุมชน โดยจากการลงพื้นที่สำรวจแหล่งผลิตเส้นขนมจีนที่บ้านหนองกุง ต.ศิลา อ.เมืองขอนแก่น ซึ่งถือเป็นแหล่งผลิตขนมจีนที่ขึ้นชื่อของจังหวัด ก็กำลังประสบปัญหาการปล่อยน้ำทิ้งลงสู่ชุมชน

 ด้วยเหตุนี้ รศ.ดร.สุมนทิพย์ จึงได้ร่วมกับนักศึกษาปริญญาโทในการศึกษาในการศึกษาวิจัยเรื่องการบำบัดมลพิษในชุมชน โดยใช้ระยะเวลา 1 ปี ก็พบว่าสาหร่ายสไปรูไลน่าสามารถบำบัดน้ำเสียจากโรงขนมจีนได้ มีประสิทธิ์ภาพในการลดค่าไนเตรท-ไนโตรเจนและฟอสอรัสรวม

 "สำหรับสาหร่ายสไปรูไลน่า หรือสาหร่ายเกลียวทอง เป็นสาหร่ายเซลล์เดียว มีสีเขียวแกมน้ำเงิน อยู่ในตระกูล Oscillatoriaceae เป็นสาหร่ายที่พบได้ในแหล่งน้ำทั่วไป และจากการศึกษายังพบว่าสาหร่ายประเภทนี้เป็นสิ่งมีชีวิตตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ สามารถปรับตัวและพัฒนาสายพันธุ์ให้อยู่รอดในสภาพแวดล้อมต่างๆ ได้ดี และที่น่าสนใจพบว่า สาหร่ายสไปรูไลน่าสามารถเจริญเติบโตได้ดีในน้ำเน่าเสีย" หรืออาจเรียกได้ว่า ธรรมชาติดูแลธรรมชาติ

 นักวิจัย ได้กล่าวถึงกระบวนการศึกษาวิจัยและการทดลองในห้องปฏัติการว่า ทีมนักวิจัยในได้ลงพื้นที่นำนำทิ้งจากโรงงานผลิตขนมจีนของ นางสุนทร พระลับรักษา ชาวบ้านหนองกุง เพื่อมาทำการตรวจวิเคราะห์หาค่า DO ออกซิเจนละลายน้ำ ค่าไนเตรท-ไนโตรเจน ฟอสฟอรัสรวม ph (ค่าความเป็นกรดด่าง) ความขุ่นและของแข็งที่ละบายในน้ำทิ้ง

 จากนั้นนำสาหร่ายมาเพาะเลี้ยงในอาหาร มีการให้อากาศตลอดเวลาที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 20 วัน พบว่าสาหร่ายสไปรูไลน่าที่เพาะเลี้ยงในตัวอย่างน้ำทิ้ง สามารถลดค่าไนไตรท-ไนโตรเจน และค่าฟอสฟอรัสรวม นอกจากนี้ยังสามารถเพิ่มออกซิเจนในน้ำอีกด้วย 

 ผลทดลองจากห้องแล็ปเสร็จสมบูรณ์แล้ว จากนั้นก็จะเป็นการต่อยอดขยายผลสู่โรงงานทำขนมจีนต้นแบบ ซึ่งขณะนี้เราอยู่ในระหว่างการประสานโรงงานต้นแบบในการทดลองและบำบัดน้ำทิ้ง โดยทาง มข.พร้อมที่จะแจกสาหร่ายสไปรูไลน่าให้โรงงานนำไปปล่อยหรือเพาะเลี้ยงในบ่อบัด

 อย่างไรก็ตาม เนื่องจากโรงงานทำขนมจีนในแต่ละวันจะมีน้ำทิ้งเป็นจำนวนมาก ดังนั้นผู้ประกอบการโรงงานเอสเอ็มอีควรจะมีบ่อสำรองไว้สัก 2-3 บ่อ โดยบ่อแรกใช้ในการเพาะเลี้ยงสาหร่าย ส่วนบ่อถัดไปก็จะเป็นบ่อพักหรือบ่อบำบัด

 วิธีการนี้เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ง่ายและมีต้นทุนต่ำในการบำบัดน้ำเสีย ก่อนที่จะปล่อยลงสู่แหล่งน้ำชุมชน ส่วนสาหร่ายที่เจริญเติบโตในบ่อบำบัด ยังสามารถนำไปเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์ประเภทปลาสวยงามได้
 

Tags : สาหร่าย • บ้ำเสีย • โรงงานขนมจีน • ขอนแก่น