กรุงเทพธุรกิจ

นักวิจัยมหิดลร่วมกับมหาวิทยาลัยในออสเตรีย ศึกษาการใช้งานกล้องจุลทรรศน์นาโน เพื่อประโยชน์ทางชีววิทยาดูการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ไวรัสในยาต้าน

ดร.ธีราพร พันธุ์ธีรานุรักษ์ หน่วยเสริมสร้างศักยภาพทางนาโนศาสตร์และนาโนเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า มหาวิทยาลัยร่วมกับสถาบันชีวฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยโยฮันเนส เคปเลอร์แห่งเมืองลินซ์ ประเทศออสเตรีย ศึกษาการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีกล้องจุลทรรศน์แรงอะตอมในงานด้านชีววิทยารวมถึงการออกแบบยาระดับโครงสร้างโมเลกุล

 กล้องจุลทรรศน์แรงอะตอม (Atomic Force Microscope : AFM) เป็นเครื่องมือที่ใช้เทคนิคปลายเข็มวัดแรงกระทำระหว่างพื้นผิว โดยปลายเข็มดังกล่าวมีขนาดเล็กเพียง 5-10 นาโนเมตร พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ดูคุณสมบัติเชิงวัสดุศาสตร์ วัดการเหนี่ยวนำของอิเล็กตรอนบนพื้นผิวที่มีขนาดเล็กในเชิงฟิสิกส์ รวมถึงประยุกต์ใช้ในการศึกษาด้านชีววิทยา โดยเป็นเทคโนโลยีนาโนกลุ่มเดียวกับที่สร้างตัวอักษรนาโนเป็น พระภรมาภิไทยย่อ ภ.ป.ร. และตัวอักษรภาษาอังกฤษ IBM โดยไอบีเอ็มร่วมกับศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค)

 เทคโนโลยีดังกล่าวพัฒนามากว่า 20 ปี ใช้แพร่หลายในงานด้านฟิสิกส์ วัสดุศาสตร์ ขณะที่ในช่วง 10 ปีที่ผ่านเริ่มประยุกต์ใช้กับงานด้านชีววิทยามากขึ้น เช่น ศึกษาพฤติกรรมและการทำงานของไวรัสขณะเข้าสู่เซลล์ โดยนักวิจัยจะใช้เทคนิคเอเอฟเอ็มในการดูรูปภาพ เช่น ไวรัส โปรตีนและเซลล์ที่ยังมีชีวิต ขณะที่เทคนิคอื่นไม่สามารถใช้งาน เนื่องจากมีข้อจำกัดที่ต้องดูได้ในสภาพสุญญากาศในของเหลวเท่านั้น

 "การพัฒนายาจำเป็นต้องเข้าใจพื้นฐานของโมเลกุล โดยอาศัยความรู้พื้นฐานในการวัดประสิทธิภาพ และความสามารถในการยับยั้งการทำงานของไวรัสบนพื้นผิวเซลล์ นักวิจัยจึงเริ่มพัฒนาเทคนิคนี้เพื่อใช้เลี้ยงเซลล์บนพื้นผิวที่มีคุณสมบัติต่างกัน ใช้ดูรูปร่างการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ แบคทีเรีย ขณะนำส่งยาหรือใส่สารเข้าไปได้ตลอดเวลา" นักวิจัย กล่าว

 อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่าเทคโนโลยีเอเอฟเอ็มค่อนข้างใหม่สำหรับวงการวิจัยในบ้านเรา จึงยังพัฒนาไม่มาก อีกทั้งเครื่องมือขาดแคลน (ราคา 3-10 ล้านบาท) มีใช้ในวงจำกัดเฉพาะมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่และสถาบันวิจัย ที่ทำงานเฉพาะด้านฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์เท่านั้น ขณะที่ในยุโรปและอเมริกา ประเทศที่เริ่มต้นพัฒนาเทคโนโลยีเอเอฟเอ็ม ตลอดจนศึกษาอย่างแพร่หลาย

ส่วนเอเชียต้องยกให้ญี่ปุ่น ที่ค่อนข้างเข้มแข็ง มีการพัฒนาเทคนิคดังกล่าวใช้ในการศึกษาโครโมโซมในระดับเซลล์ ขณะที่จีนเริ่มมีกลุ่มวิจัยที่ศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจัง

 "ถ้าเข้าใจพื้นฐานของโมเลกุล ก็สามารถพัฒนาให้เข้ากับงานด้านต่างๆ เช่น การแพทย์ การพัฒนาวัคซีน การสร้างแอนติบอดี้ ซึ่งเป็นอีกวิธีการหนึ่งที่ช่วยให้นักวิจัยได้เห็นถึงมุมมองใหม่ รวมถึงพยายามใช้หลายเทคนิคในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น"

Tags : ธีราพร พันธุ์ธีรานุรักษ์ • นาโน • ไวรัส