กรุงเทพธุรกิจ

Creative Enterprise : Innovative Trends

วันที่ 12 เมษายน 2553 19:45

นวัตกรรมของผักผลไม้

TOOLS
  •   ขนาดตัวอักษร
  • พิมพ์ข่าวนี้
  • ส่งต่อให้เพื่อน
คอลัมน์อื่นๆ

กูรูด้านการปรับปรุงพันธุ์พืช นำเสนอนวัตกรรมที่เป็นผลพวงจากพืชผักสารพัดสี ตัวอย่างที่ชัดเจนคือแตงโมเหลี่ยมจนถึงผลิตภัณฑ์เสริมหลากชนิดในตลาด

 “ทำไมคนไทยคิดไม่ได้”  

ประโยคนี้ย้ำอยู่หลายครั้งจากปากของ รศ.กมล เลิศรัตน์ กูรูด้านการปรับปรุงพันธุ์และขยายพันธุ์พืชของประเทศไทย ในเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่จัดโดย สวทน. 

 อาจารย์กมลชี้ให้เห็นว่า ต่างประเทศเขามีนวัตกรรมเกี่ยวกับเรื่องผักผลไม้มากมายที่ได้รับรางวัลในระดับโลก หลายอย่างดูแล้วไม่น่าจะเป็นเรื่องยากเกินความสามารถของคนไทย เช่น เครื่องปอกผลไม้ การประดิษฐ์เครื่องครัว การทำน้ำผักผลไม้จากพืชท้องถิ่น การปลูกพืชด้วยเมล็ดจากอุปกรณ์ง่ายๆ การปรับเปลี่ยนรูปทรงของผลไม้ตามความต้องการของตลาด การผลิตอาหารสำเร็จรูปที่มีประโยชน์และรสชาติดี

 ทั้งหมดนี้คนไทยน่าจะคิดได้ แต่ทำไมเราไม่คิด

 ผมคิดว่าการที่จะเกิดนวัตกรรมอะไรขึ้นมา สิ่งที่สำคัญคือความต้องการให้มีนวัตกรรมนั้นๆ ในที่นี้คือ ตลาดนั่นเอง ความต้องการของตลาดเกิดจากความจำเป็นหรือเกิดจากปัญหาเป็นส่วนใหญ่

 ส่วนใหญ่นวัตกรรมที่เกี่ยวกับพืชในประเทศไทย จะเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการเกษตรเป็นหลัก เช่น เครื่องมือเก็บเกี่ยว เครื่องคัดเกรดผลไม้ เครื่องมือแปรรูปผลผลิต ซึ่งเน้นไปที่นวัตกรรมในขั้นตอนการผลิตและแปรรูป แต่นวัตกรรมในขั้นตอนที่ทำให้ผักและผลไม้เป็นอาหาร ที่ยังคงมีคุณประโยชน์และรสชาติดียังมีอยู่น้อยมาก

 นวัตกรรมในขั้นตอนการทำอาหารนั้น ปัจจัยที่ทำให้เกิดนวัตกรรมอย่างกระบวนการผลิตและแปรรูปอาจจะลดความสำคัญลงไป สิ่งที่ทำให้เกิดนวัตกรรมคือความรู้ของผู้บริโภค

 ตัวอย่างเช่น การสร้างเครื่องมือปอกผลทับทิม หรือเครื่องจักรแกะเมล็ดทับทิมเพื่อบรรจุถุงส่งออก ทำไมจึงทำเช่นนี้ได้ มีงานวิจัยที่พบว่าทับทิมเป็นผลไม้กลุ่ม super fruit มีประโยชน์ต่อร่างกายมาก สิ่งนี้จึงทำให้เกิดนวัตกรรมของเทคโนโลยีที่เกี่ยวกับทับทิม  

 งานวิจัยจากมหาวิทยาลัย Johns Hopkins พบว่า แม้จะรับประทานบร็อคโคลีงอก (Broccoli sprouts) ด้วยสัดส่วนน้ำหนักที่น้อยกว่าการรับประทานแบบปกติประมาณ 20 เท่า ก็ยังได้รับคุณค่าทางอาหารเท่ากัน และยังช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคบางชนิด เช่น มะเร็ง โรคหัวใจและหลอดเลือด ความดันโลหิตสูง สิ่งนี้ทำให้เกิดนวัตกรรมของเครื่องมือในการเพาะบร็อคโคลีงอกมากมาย

 งานวิจัยของนักศึกษาปริญญาเอกชาวเวียดนาม ที่มหาวิทยาลัย California at Davis พบว่า ฟักข้าว หรือ Gac fruit มีเบต้าแคโรทีนมากกว่าแครอท 10 เท่า และไลโคปีนมากกว่ามะเขือเทศ 70 เท่า งานวิจัยนี้ทำให้เกิดการแปรรูปฟักข้าวมากมาย

  สรุป ความรู้ว่าผักผลไม้ชนิดไหนมีประโยชน์อย่างไร ทำให้เกิดนวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการบริโภคผักผลไม้นั้นๆ

 อาจารย์กมล บอกว่า การที่จะทำให้สังคมทราบประโยชน์ของผักผลไม้นั้น ต้องการงานวิจัยจากหลายสาขาวิชาชีพ ไม่ใช่เฉพาะนักวิจัยด้านเกษตรเท่านั้น นอกจากนี้ยังต้องการนโยบายของรัฐสนับสนุนอีกด้วย และทิ้งท้ายไว้ว่า เพื่อให้เรามีสุขภาพที่ดี ควรกินผักผลไม้ให้ได้วันละครึ่งกิโลกรัม และควรกินให้ครบ 5 สี สีขาว ม่วงแดงน้ำเงิน เขียวเข้ม เหลืองส้มและแดง ที่กำลังเป็นที่นิยมในต่างประเทศเช่น โครงการ 5 A DAY 

 การใช้สีเป็นตัวบอกถึงความแตกต่างของประโยชน์ของผัก ผลไม้ เป็นวิธีการที่มีประโยชน์มาก แต่การใช้สีทำเกิดความแตกแยกในสังคมไทยขณะนี้ ไม่รู้ว่าเป็นสิ่งที่ดีหรือไม่

 “ทำไมคนไทยคิดไม่ได้” ประโยคนี้อาจารย์ไม่ได้ถาม

* ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ APEC Center for Technolody Foresight (APEC CTF) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ  

Tags : ผักผลไม้ สารสกัด อาหารเสริม นวัตกรรม