กรุงเทพธุรกิจ

หนึ่งในความล้มเหลวของกิจการเอสเอ็มอี คือ ขาดความพร้อมในการเตรียมทายาทธุรกิจ ที่จะสืบทอดกิจการ นักวิชาการจากรั้วจุฬาฯมีคำแนะนำให้เอสเอ็มอี

 มีกิจการเอสเอ็มอีส่วนน้อยเท่านั้น ที่ยังอยู่รอดและส่งต่อกิจการไปยังลูกหลานอีกรุ่นหนึ่งได้เป็นอย่างดี

 ผู้ประกอบการรุ่นลูกที่จะสวมบทบาทแทนรุ่นพ่อรุ่นแม่นั้น อาจไม่สามารถทดแทนต่อยอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงต้องอาศัยเทคนิคกันพอสมควร ที่จะปลูกฝังแนวคิดผู้ประกอบการต่อคนรุ่นใหม่ดังกล่าว โดยต้องให้มีทั้งความรู้ ความเชี่ยวชาญในธุรกิจนั้น รวมถึงความรัก ความผูกพันที่จะนำมาสู่ความเสียสละทุ่มเทในการประกอบธุรกิจดังกล่าว

 หัวใจสำคัญ คือ ต้องเตรียมความพร้อมพัฒนาทักษะและประสบการณ์ รวมถึงความคุ้นเคยผูกพันในการทำธุรกิจดังกล่าวให้กับลูกหลานผู้ที่จะสืบทอดต่อไป โดยต้องมีเทคนิคในการถ่ายทอดความรู้

 การถ่ายทอดนั้นอาจเป็นการฝึกอบรมถ่ายทอดความรู้กัน โดยกำหนดเป็นตารางเวลาเอาไว้คร่าวๆ อาทิเช่น หาเวลาช่วงหนึ่งของแต่ละวัน มาพูดคุยถึงสิ่งที่เกิดขึ้น และลองพิจารณาหาแนวทางรับมือกับสถานการณ์ ถือเป็นการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์สู่ทายาทโดยตรง ทั้งยังช่วยให้ผู้ประกอบการประเมินทักษะความสามารถของทายาทด้วยว่า มีความพร้อมที่จะดำเนินกิจการต่อหรือไม่ เพียงใด

 หรือการให้ทายาทติดตามไปติดต่อธุรกิจด้วยกัน เข้าหาลูกค้า เจรจาต่อรองกับซัพพลายเออร์ หรือเข้าประชุมสำคัญๆ เพื่อให้ซึมซับประสบการณ์และเทคนิคดำเนินธุรกิจทีละน้อยอย่างอัตโนมัติ

 นอกจากการถ่ายทอดแล้ว ควรให้ทายาทเรียนรู้ด้วยตนเองเพื่อเป็นประสบการณ์ตรง โดยเปิดโอกาสให้ทายาททำโครงการหนึ่งๆ ได้ลองดำเนินงาน ตัดสินใจและลองผิดลองถูกด้วยความคิดทักษะของตนเอง ซึ่งแน่นอนว่า อาจจะประสบความสำเร็จในเชิงธุรกิจหรือไม่ก็ได้ แต่สิ่งหนึ่งที่จะได้อย่างแน่นอน คือ บทเรียนที่นำไปสู่การพัฒนาต่อไปในอนาคต และสร้างความมั่นใจเพิ่มขึ้นอีกด้วย

  นอกจากนี้  ยังอาจให้ตัวเก็งทายาทธุรกิจ ทำงานหาประสบการณ์จากบริษัทภายนอก เพื่อทราบถึงชีวิตและพฤติกรรมการทำงานจริงๆ ในองค์กรว่าเป็นเช่นไร ได้เรียนรู้ชีวิตการทำงานอย่างแท้จริง เพื่อก้าวสู่การเป็นผู้นำต่อไป

 อีกทั้ง การสร้างความคุ้นเคย ความรักผูกพันต่อกิจการที่จะสืบทอดนั้น วิธีการที่ได้ผลมาก คือ การให้ทายาทคลุกคลีกับธุรกิจของครอบครัวตั้งแต่เล็ก เพื่อให้ซึมซับการดำเนินธุรกิจ เสมือนหนึ่งเป็นกิจวัตรประจำวันที่จะละทิ้งไปไม่ได้ รวมถึงต้องสร้างทัศนคติที่ดีต่อกิจการนั้นๆ ด้วย

 ในแง่นี้พ่อแม่หรือครอบครัวเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญสุด เริ่มตั้งแต่การปลูกฝังให้ทายาทมีความเข้าใจที่ดีต่อธุรกิจที่ดำเนินการ โดยพูดถึงแง่ดีของกิจการที่มีต่อครอบครัว ให้เกิดการรับรู้ไปเรื่อยๆ ทีละน้อย เมื่อเริ่มเติบโตขึ้นก็จะมีความรู้สึกใกล้ชิดกับธุรกิจ จนกระทั่งกลายเป็นความผูกพันและยอมรับในภาระหน้าที่

 ซึ่งประเด็นนี้จำเป็นต่อความสำเร็จในระยะยาวของการสืบต่อกิจการอย่างมาก เนื่องจากหากถูกบังคับให้ทำการสืบทอดโดยที่ไม่เต็มใจแล้ว ก็ยากที่จะทุ่มเทบริหารกิจการอย่างจริงจัง โอกาสแห่งความสำเร็จก็น้อยลงตามลำดับ

* ดร.ธีรยุส วัฒนาศุภโชค รองคณบดี ฝ่ายวางแผนและพัฒนา คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Tags : เอสเอ็มอี • ทายาทธุรกิจ • กิจการ