มีเดียมอนิเตอร์ เผยผลศึกษาโฆษณาฟรีทีวี ชี้ใช้เวลาเกินกฎหมายกำหนด รายการซิทคอมนำโด่ง ทุกช่องอัดโฆษณาแฝงล้นจอ ชง 5 แนวทางแก้ปัญหา
นายธาม เชื้อสถาปนศิริ ผู้จัดการกลุ่มงานวิชาการ โครงการศึกษาเฝ้าระวังสื่อและพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อสุขภาวะของสังคม (Media Monitor) รายงานผลการศึกษา "โฆษณาตรงและแฝงในฟรีทีวี" ว่า ผลการศึกษาโฆษณาตรง (Loose Spot) ทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 3, 5 ,7 ,9 และ 11 ระหว่าง 25-27 ก.ย. 2552 ตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่ง พ.ร.บ.การประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจโทรทัศน์ ปี 2551 ตามมาตรา 23 กำหนดสัดส่วนโฆษณาธุรกิจเฉลี่ยทั้งหมดต้องไม่เกิน 10 นาที/ชั่วโมง พบว่ามี 4 ช่อง โฆษณาตรงเกินกฎหมายกำหนด คือ ช่อง 9 รวม 3 วัน 192 นาที ช่อง 3 รวม 149 นาที ช่อง 7 รวม 111 นาที และช่อง 5 รวม 106 นาที
รายการที่โฆษณาตรงเกินสูงสุด 10 อันดับแรก คือ ซิทคอมบางรักซอย 9 จำนวน 5.52 นาที ซิทคอมบ้านนี้มีรัก 5.50 นาที รถโรงเรียน 4.40 นาที ตีสิบ 4.06 นาที ซิทคอมนัดกับนัด 3.50 นาที ละครเซน สื่อรักสื่อวิญญาณ 3.35 นาที ข่าวค่ำช่อง 9 จำนวน 3.04 นาที ละครรุกฆาต 2.57 นาที วีไอพี 2.38 นาที และละครชิงชัง 2.20 นาที
ส่วนผลการศึกษาโฆษณาแฝงในฟรีทีวีทั้ง 5 ช่อง พบมี 5 วิธีการ คือ
โฆษณาแฝงสปอตสั้น หรือวีทีอาร์ โดยใช้ภาพโฆษณาสินค้า 4-7 วินาที ในช่วงเข้าเนื้อหารายการ
โฆษณาแฝงวัตถุ โดยตั้งใจจัดฉากให้เห็นสินค้าชัดเจน อาทิเช่น ฉากร้านขายสินค้าในละครซิทคอม การวางแก้วกาแฟ และโน้ตบุ๊ค ในรายการเล่าข่าว
โฆษณาแฝงกับตัวบุคคล การโฆษณาแฝงภาพกราฟฟิก และโฆษณาแฝงกับเนื้อหารายการ
โฆษณาแฝงพบมากที่สุด คือ ช่อง 5 จำนวน 85.8% ช่อง 9 จำนวน 83.3% ช่อง 7 จำนวน 74.8% ช่อง 3 จำนวน 68.7% และช่อง 11 จำนวน 48.1%
"หลายช่องมีโฆษณาแฝงทุกรูปแบบและแทบทุกรายการ ยกเว้นการถ่ายทอดสดการประชุมรัฐสภา และข่าวพระราชสำนัก ยังพบว่ารายการเด็กและเยาวชนมีการใช้กลยุทธ์โฆษณาแฝงที่แนบเนียน" นายธามกล่าว
ที่ประชุมกรรมการวิชาการ
มีเดีย มอนิเตอร์ เห็นว่าร่างประกาศโฆษณาแฝงที่กำลังพิจารณา โดยสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) จะไม่ทำให้โฆษณาแฝงลดลง และไม่ปรากฏบทลงโทษ หรือเอาผิดกับผู้ฝ่าฝืน รวมทั้งอาจขัดต่อกฎหมายบางฉบับ
ดังนั้น
มีเดีย มอนิเตอร์ จึงเสนอแนวทางการแก้ไข 5 ข้อ คือ 1.
โฆษณาแฝงไม่ควรมีในรายการข่าว เด็ก และเยาวชน 2. รายการที่มีโฆษณาแฝงมาก อาทิเช่น ละคร ภาพยนตร์ ซิทคอม เกมโชว์ วาไรตี้ ควรกำกับดูแลไม่ให้เอาเปรียบผู้บริโภค 3. ควรมีบทลงโทษปรับ หากพบว่ามีโฆษณาแฝงในรายการที่ห้าม หรือเกินกำหนด 4. การโฆษณาแฝง หากมีในเนื้อหารายการ ควรส่งสัญญาณเพื่อแสดงให้ผู้ชมรับทราบด้วยสัญลักษณ์ว่าเป็น "โฆษณา" และถูกนับรวมเป็นเวลาโฆษณา และ 5. การโฆษณาแฝงผ่านสื่อควรแจ้งข้อมูลทางการเงิน หรือผลตอบแทนเพื่อความโปร่งใส
เครือข่ายครอบครัวและองค์กรที่ทำงานด้านสื่อและเด็ก จะนำข้อมูลข้อเสนอดังกล่าวเสนอต่อนายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และประธาน สคบ. เพื่อประกอบการพิจารณาประกาศบังคับใช้ร่างต่อไป
ด้านนายนพปฎล เมฆเมฆา รองเลขาธิการ สคบ. กล่าวว่า เมื่อวันที่ 15 ธ.ค.ที่ผ่านมา ได้นำเสนอร่างประกาศโฆษณาแฝงต่อนายสาทิตย์ คาดว่าภายในสัปดาห์หน้าจะรวบรวมข้อมูลจากต่างประเทศและแนวทางที่ทุกฝ่ายเสนอ เพื่อสรุปแนวทางปฏิบัติ ซึ่งอาจเป็นรูปแบบการกำหนดข้อตกลง เพื่อขอความร่วมมือในการปฏิบัติ โดยไม่ได้ประกาศใช้เป็นกฎหมาย
Tags :
มีเดีย มอนิเตอร์ •
โฆษณาแฝง