หนังสือเล่มนี้ผมทยอยเขียนขึ้นในช่วง พ.ศ.2548 ซึ่งเป็น “ปีแห่งหุ้นพลังงาน” เนื่องจากหุ้นที่มีผลงานโดดเด่นมาก และเป็นหุ้นที่นำตลาด หรือน่าจะเรียกว่า “พยุงตลาด” ไม่ให้ตกลงไป แต่กลับทำให้ตลาดปรับตัวขึ้นมาประมาณ 6.8 เปอร์เซ็นต์ ก็คือหุ้นปตท. และ ปตท.สผ. ซึ่งเป็นหุ้นที่ขายก๊าซและน้ำมันที่มีราคาปรับตัวขึ้นมามากมาย 

ถ้ามองเจาะลึกในบริษัทที่มีขนาดเล็กลงไปบางตัว ที่เป็น “หุ้น Value” ก็จะพบว่า มีหุ้นหลายตัวที่ให้ผลตอบแทนโดดเด่นยิ่งกว่าหุ้นพลังงาน โดยหลายตัวอยู่ในกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับ  “พฤติกรรมของคนรุ่นใหม่” เช่น กลุ่มค้าปลีกสมัยใหม่ หรือ Modern Trade หรือกลุ่มที่ขายอาหารจานด่วนหรือ Fast Food  แต่บริษัทเหล่านี้ ค่าที่ว่ามีขนาดเล็กและไม่ใช่หุ้นยอดนิยมของนักเก็งกำไรในตลาด จึงได้รับการกล่าวขวัญน้อยมาก

ความจริงที่ว่า ในแต่ละปีหรือแต่ละช่วง มีหุ้นบางตัวหรือบางกลุ่มสามารถสร้างผลตอบแทนได้ดีเยี่ยม ในขณะที่หุ้นทั่วไปเงียบเหงาและไม่ขยับไปไหน เปิดโอกาสให้ Value Investor หรือ “นักลงทุนแบบเน้นมูลค่า” ผู้มุ่งมั่นสามารถสร้างผลกำไรได้เป็นกอบเป็นกำ แม้ว่าภาวะตลาดโดยทั่วไปจะไม่เอื้ออำนวย 

ภารกิจสำคัญประการเดียวของ Value Investor ก็คือ การหาหุ้นที่ดีเหล่านั้นและถือเก็บไว้ยาวนาน โดยไม่ต้องสนใจภาวะตลาดเลย ยกเว้นแต่ว่าเศรษฐกิจจะเลวร้ายเข้าขั้นวิกฤติที่เราจะต้องคิดว่าผลกระทบจะมาถึงกิจการที่เราถือไหม

“การลงทุนระยะยาว” เป็นสิ่งที่ Value Investor เน้นมากมายว่า เป็นหัวใจสำคัญอีกข้อหนึ่งในการที่จะประสบความสำเร็จในการลงทุน แต่การลงทุนระยะยาวโดยตัวมันเอง อาจจะ “ไม่มีความหมาย” เลย ถ้าเป็นการลงทุนระยะยาวโดยไม่ได้ใช้หลักการเลือกหุ้น Value เช่น การลงทุนโดยถือหน่วยลงทุนของกองทุนรวมหุ้น หรือการลงทุนแบบเดาสุ่ม ด้วยความเชื่อว่าในระยะยาวจะให้ผลตอบแทนที่ดีกว่าการลงทุนในตราสารการเงินอื่นนั้น  อาจจะให้ผลที่ “น่าผิดหวัง” มากก็ได้

 ดูจากสถิติย้อนหลังไป 9 ปี ที่ผมรวบรวมไว้ เทียบระหว่าง “ผลตอบแทนของตลาด” กับ  “ผลตอบแทนการลงทุนส่วนตัว” ของผม

ตาราง1
แสดงผลการลงทุนของผมที่ผ่านมา เปรียบเทียบกับผลตอบแทนของตลาด (%)

ดูง่ายๆ เมื่อสิ้น พ.ศ.2539 ที่ผมเริ่มเก็บสถิติ ดัชนีตลาดหุ้นอยู่ที่ 832 จุด พอถึงสิ้น พ.ศ. 2548 ดัชนีเหลือ 714 จุด  

อธิบายอย่างง่ายก็คือ ถ้าคุณถือหุ้นระยะยาวแบบที่ไม่ได้เลือกหุ้นอย่างถูกต้อง หรือคล้ายๆ  กัน คุณมีพอร์ตซื้อขายหุ้น 1 ล้านบาท ลงทุนซื้อๆ ขายๆ หุ้นโดยไม่มีกลยุทธ์หรือการเลือกหุ้นที่ถูกต้องตลอดเวลา 9 ปีที่ผ่านมา คุณไม่ได้อะไรตอบแทนเลย และเงินต้นอาจจะเหลือเพียงประมาณ 860,000 บาท

ดังนั้น การสรุปว่า ในระยะยาวหุ้นจะให้ผลตอบแทนสูงกว่าตราสารการเงินอย่างอื่นจึงอาจจะไม่จริงนัก อย่างน้อยก็ใน 9 ปีที่ผ่านมา .. ยาวพอไหมครับ?   

พอร์ตส่วนตัวของผมในช่วงต้น พ.ศ.2548 ค่อนข้างจะ “ล้าหลังตลาด” พอสมควร เนื่องจากในช่วงนั้นหุ้นขนาดใหญ่ มีการปรับตัวขึ้นสูง และทำให้ดัชนีตลาดปรับตัวขึ้นไปมาก  อย่างไรก็ตาม เมื่อจบ พ.ศ.2548 หุ้นในพอร์ตผม ซึ่งประกอบด้วย หุ้นขนาดเล็กที่ทำธุรกิจ  Modern Trade หลายตัวได้ปรับขึ้นไปมาก ส่งผลให้พอร์ตโดยรวมปรับตัวขึ้นไปสูงกว่าตลาดอีกปีหนึ่ง 

แต่ในความคิดของผม  การที่จะสร้างผลตอบแทน “เหนือกว่าตลาด” ปีละมากๆ สำหรับพอร์ตผมน่าจะยากขึ้นเรื่อยๆ  และการคาดการณ์ก็ยากขึ้น มองจากเม็ดเงินต่างประเทศสุทธิที่  “ถาโถม” เข้ามาลงทุนในตลาดหุ้นไทย เฉพาะ พ.ศ.2548 ปีเดียวกว่า 100,000 ล้านบาท ซึ่งขับเคลื่อนหุ้นขนาดใหญ่ให้วิ่งขึ้นได้ราวกับหุ้นเก็งกำไรตัวเล็กๆ อย่างที่เกิดขึ้นในช่วงต้น พ.ศ.2548 และกับหุ้นพลังงานบางตัว

ไม่ว่าจะเป็นอย่างไร ผมก็จะยังคงหาหุ้นลงทุนแบบ Value Investment ต่อไป ส่วนแนวทางของผมนั้นชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ว่าเป็นในแบบของ “วอร์เรน บัฟเฟตต์” มากขึ้นและมากขึ้น

นั่นคือหาหุ้นที่มีคุณสมบัติ “สุดยอด” ในราคาที่ถูกหรือยุติธรรม ในจำนวนหุ้นที่ไม่มากนัก โดยที่แต่ละตัวนั้นจะ “ถือมาก” อย่างมีนัยสำคัญ ผมคิดว่านี่คือแนวทางการลงทุนที่ผมจะใช้สำหรับอนาคตอีกอย่างน้อยก็ 4–5 ปี ข้างหน้า