44.

โปรย
ผมคิดว่าคนที่สำเร็จน่าจะต้องเป็นคนที่รู้จักธุรกิจเป็นอย่างดี เช่นเดียวกับการที่ต้องรู้จักเรื่องพฤติกรรมของหุ้นในกลุ่มนี้ ส่วนคนที่ล้มเหลวก็น่าจะเป็นคนที่ไม่รู้อะไรเลย หรือรู้ไม่ครบทั้งเรื่องของกิจการและพฤติกรรมของหุ้น

เนื้อหา

การลงทุนในหุ้นวัฏจักร นั่นคือหุ้นของกิจการที่มีผลการดำเนินงานที่ขึ้นลงเป็นรอบๆ รอบละหลายปีนั้น เป็นศิลปะที่ผมคิดว่า ต้องอาศัยความสามารถและพลังของจิตใจแบบสุดยอด

คนที่ประสบความสำเร็จ ก็จะประสบความสำเร็จสุดยอด

ตรงกันข้าม คนที่ล้มเหลวก็จะเสียหายหนักไม่แพ้กัน

ผมคิดว่าคนที่สำเร็จน่าจะต้องเป็นคนที่รู้จักธุรกิจเป็นอย่างดี เช่นเดียวกับการที่ต้องรู้จักเรื่องพฤติกรรมของหุ้นในกลุ่มนี้ ส่วนคนที่ล้มเหลวก็น่าจะเป็นคนที่ไม่รู้อะไรเลย หรือรู้ไม่ครบทั้งเรื่องของกิจการและพฤติกรรมของหุ้น

ลองมาดูกรณีของหุ้นอะโรเมติกส์ หรือ ATC ซึ่งผมคิดว่าเป็นหุ้นวัฏจักรตัวหนึ่ง ที่สามารถที่จะเป็นตัวแทนของหุ้นวัฏจักรได้ค่อนข้างดี โดยบริษัทนี้ผลิตสินค้าปิโตรเคมีหลายชนิด ที่มักมีราคาขึ้นลงเป็นวัฏจักร

ถ้าคุณติดตามบริษัทมานานพอคุณจะรู้ว่า บริษัทประสบกับความยากลำบากมานานหลายปี นับจากปีที่เกิดภาวะวิกฤติเศรษฐกิจ คือ พ.ศ.2540 ซึ่งบริษัทขาดทุนกว่าหมื่นล้านบาท ซึ่งน่าจะเป็นผลจากการลดค่าเงินบาท ที่ทำให้บริษัทขาดทุนมหาศาล หลังจากนั้น บริษัทก็มักจะขาดทุนมาเกือบทุกปี ปีละหลายพันล้านบาท

แน่นอนว่า คุณคงไม่อยากลงทุนในหุ้นที่ประสบปัญหาผลการดำเนินงานอย่างนั้น
แต่ถ้าพอถึงสิ้น พ.ศ.2544 คุณรู้ว่า ราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีเริ่มปรับตัวดีขึ้น และผลการดำเนินงานของบริษัทน่าจะดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญใน พ.ศ. 2545 คุณตัดสินใจซื้อหุ้น ATC ที่ราคาประมาณ 2.3 บาท

พ.ศ.2545 ผลการดำเนินงานของบริษัทดีขึ้นตามคาด ถึงสิ้นปีการขาดทุนของบริษัทลดลงเหลือเพียงประมาณ 200 ล้านบาท ราคาหุ้นปรับตัวขึ้นมาเป็นประมาณ 5.2 บาท คุณสามารถทำกำไรได้ 126 เปอร์เซ็นต์ ในเวลาเพียง 1 ปี

นี่เป็นการใช้ความรู้ในเรื่องของธุรกิจของบริษัท ไม่ว่าจะเป็นเพราะคุณเป็นพนักงานที่ทำหน้าที่ขายหรือซื้อสินค้าของบริษัท หรือจะเป็นฝ่ายบัญชี หรืออาจจะเป็นเพราะคุณทราบมาจากแหล่งที่เชื่อถือได้ก็ตาม

คุณไม่จำเป็นต้องรู้เรื่องของการวิเคราะห์ เรื่องความถูก หรือแพงของหุ้นเลย ว่าที่จริงถ้าคุณใช้สูตรในการคิดคำนวณราคาหุ้นต่างๆ ผลก็จะออกมาว่าราคาหุ้นที่ 2.3 บาทนั้น เป็นราคาที่แพงเกินไป ค่า PE ยังติดลบ ปันผลก็ยังไม่จ่าย และอื่นๆ ซึ่งจะทำให้คุณสรุปว่าหุ้นยังไม่น่าซื้อ

ถ้าคุณไม่ได้เข้ามาซื้อหุ้นในตอนสิ้น พ.ศ.2544 เพราะคุณดูงบกำไรขาดทุนของบริษัทและพบว่าบริษัทยังขาดทุนถึงกว่า 3,500 ล้านบาท และคุณก็ไม่รู้ว่าราคาปิโตรเคมีกำลังเพิ่มขึ้น แต่คุณมาเห็นว่าเมื่อสิ้น พ.ศ.2545 บริษัทมีขาดทุนเพียงประมาณ 200 ล้านบาท

เมื่อคุณเชื่อว่าราคาปิโตรเคมี น่าจะเป็น “ขาขึ้น” แล้ว คุณจึงตัดสินใจซื้อหุ้น ATC ที่ราคาหุ้นละ 5.2 และถือไว้จนถึงสิ้น พ.ศ. 2546 คุณก็จะได้กำไรถึง 1,121 เปอร์เซ็นต์ หรือ 11.21 เท่าในเวลาเพียงปีเดียว เพราะราคาหุ้น ATC เพิ่มขึ้นเป็น 63.5 บาทต่อหุ้น

ถ้าคุณเป็นคนเดียวกับคนที่รู้เรื่องปิโตรเคมีดี ที่ซื้อหุ้นตั้งแต่สิ้น พ.ศ. 2544 คุณก็ได้กำไรถึง 26.6 เท่าในเวลาเพียง 2 ปี

ผลการดำเนินงานของ พ.ศ.2546 ของบริษัทดีกว่าที่ทุกคนคาด บริษัทมีกำไรถึงประมาณ 4,000 ล้านบาท และแนวโน้มของราคาผลิตภัณฑ์ของบริษัทนั้นทุกคนคาดว่าจะดีขึ้นต่อเนื่อง นักวิเคราะห์เกือบทุกคนแนะนำให้ซื้อ สถาบันลงทุนต่างก็ต้องมีหุ้นตัวนี้เก็บเข้าพอร์ต

หุ้นตัวนี้เป็น “ดาว” อย่างแท้จริง นักลงทุนทั่วไปต่างก็เข้ามาซื้อที่ราคา 63.5 บาท โดยหวังว่าจะได้กำไรอย่างรวดเร็ว เป้าหมายราคานั้น 100 บาทก็อาจจะไม่แพง เมื่อคำนึงถึงการเจริญเติบโตอย่างก้าวกระโดดและอนาคตที่สดใส

ผลการดำเนินงาน พ.ศ.2547 ของบริษัทเป็นไปตามคาด หรือน่าจะพูดว่าดีกว่าที่คาดไว้มาก เพราะบริษัททำกำไรถึงกว่า 10,000 ล้านบาท จากยอดขายกว่า 50,000 ล้านบาท แต่ราคาหุ้นกลับไม่ไปไหน สิ้น พ.ศ.2547 ราคาหุ้นอยู่ที่ 62.5 บาท ขาดทุนอยู่ 1-2 เปอร์เซ็นต์

หลายๆ แห่ง ก็ยังแนะนำให้ซื้อ เพราะเมื่อดูตาม “พื้นฐาน” แล้ว หุ้นมีราคาถูกมาก ค่า PE เหลือเพียง 5.8 เท่า แม้ว่าราคาผลิตภัณฑ์จะอ่อนตัวลงบ้าง แต่กำไรก็ยังน่าจะสูงมากอยู่ดี คนที่ซื้อไว้ก็ยังไม่ถอย Value Investor หลายคนเข้ามาซื้อ เพราะหุ้นทั้งถูกสุดยอดและดี กำไรลดยังไงก็คุ้ม

กำไรในช่วง 9 เดือนแรกของ พ.ศ.2548 บริษัทยังดีตามคาด แม้ว่ากำไรจะลดลงจากพ.ศ.2547 แต่ก็ยังสูงถึง 4,544 ล้านบาท คิดเป็นกำไรต่อหุ้นถึง 4.71 บาท ขณะที่ราคาหุ้นของบริษัทกลับลดลงอย่างต่อเนื่อง

นี่คือผลของการวิเคราะห์หุ้นวัฏจักร โดยใช้วิธีการวิเคราะห์หุ้นแบบปกติ และทำโดยคนที่ไม่รู้จักธุรกิจและพฤติกรรมของหุ้นกลุ่มนี้

ที่พูดมาทั้งหมดนี้ ไม่ได้หมายความว่าหุ้น ATC ณ ระดับราคา หรือช่วงเวลานั้น ถูกหรือแพง หรือแนะนำให้ซื้อหรือขาย แต่ประการใดทั้งสิ้น เพราะผมเองไม่มีความสามารถจะบอกได้ เนื่องจากไม่รู้จักธุรกิจนี้ดีพอ ทว่าในแง่ของพฤติกรรมหุ้นนั้น ผมคิดว่า เราไม่สามารถหวังว่าหุ้นจะขึ้นไปรุนแรงอย่างที่มันเคยเป็นในช่วงดีดตัวขึ้น เนื่องจากการเปลี่ยนวัฏจักร

ถ้าถามว่า “ขาลง” ของหุ้นสิ้นสุดหรือยัง คำตอบก็แบบเดิมนั่นคือ บอกไม่ได้ เพราะราคาของหุ้นวัฏจักรมันไม่ได้ตามวัฏจักรของราคาผลิตภัณฑ์ ในเวลาที่ตรงกัน

เกมของหุ้นวัฏจักรเป็นเกมที่ “ความเสี่ยงสูง–ผลตอบแทนสูง” ขึ้นอยู่กับว่าคุณอยู่ในฐานะไหนของเกม