บทส่งท้าย
ทันเกม..นโยบายภาษี

ภาษีเป็น “ต้นทุน” สำคัญอย่างหนึ่งของธุรกิจ !
ความยากของการบริหารต้นทุน ‘ค่าภาษี’ คือทำอย่างไรให้เป็นค่าใช้จ่ายที่ควบคุมได้ (Controllable Factor) มีความแน่นอน และนิ่งในระดับที่คาดการณ์ได้ใน 3-5 ปี ข้างหน้า (ก็จะดียิ่ง!)

ข้อเขียนชิ้นนี้ ผู้เขียนจะพาท่านผู้อ่าน (Executive Managers & CEO & SME Entrepreneur) ก้าวเข้าไปสัมผัสแนวคิดและนโยบายภาษีของทั้ง 3 อธิบดีกรมจัดเก็บภาษี (สรรพากร ศุลกากร และสรรพสามิต) เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนภาษีแก่ธุรกิจของท่านในปี 2007 นี้ ได้อย่างมั่นคง และมั่นใจ!

สรุปพอสังเขปได้ดังนี้ครับ

1. จากการที่รัฐบาลได้ดำเนินนโยบายเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจภายในประเทศควบคู่ไปกับการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ส่งออก รวมทั้งการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการภาครัฐ ตามแผนบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2548-2551 นั้น ดังนั้นทิศทางและนโยบายด้านภาษีอากรสำหรับปีงบประมาณปัจจุบัน จะต้องมีความสอดคล้องกับสถานการณ์เศรษฐกิจและทิศทางดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการขจัดความยากจน การพัฒนาคนและสังคมที่มีคุณภาพ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจให้สมดุลและแข่งขันได้ทั้งในภาคการผลิตและภาคการเงิน เพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
2. เพื่อสอดคล้องกับนโยบายการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการนำเข้าพลังงาน และสร้างความมั่นคงด้านพลังงานในภูมิภาค กรมสรรพากรจึงได้มีการปรับลดภาษีเงินได้นิติบุคคล จาก 30 เปอร์เซ็นต์ เหลือ 10 เปอร์เซ็นต์ สำหรับการซื้อขายน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อส่งเสริมให้ประเทศไทยเป็น Energy Hub และยังให้ผู้ประกอบธุรกิจที่ได้ปรับเปลี่ยนอุปกรณ์เพื่อประหยัดพลังงาน สามารถหักรายจ่ายได้ 1.25 เท่าของค่าใช้จ่ายดังกล่าว
3. ส่วนภาวะเงินเฟ้อ ที่มีการคาดการณ์ว่าจะอยู่ในระดับ 3 เปอร์เซ็นต์ – 5 เปอร์เซ็นต์ นั้น กรมสรรพากรจึงกำหนดให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จ่ายเงินเพิ่มค่าครองชีพพิเศษให้แก่ลูกจ้าง สามารถนำเงินดังกล่าวมาหักเป็นรายจ่ายได้ 1.5 เท่าของเงินที่จ่าย
4. เนื่องจากรัฐบาลมีแนวนโยบายที่จะสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยพัฒนาคนให้มีความพร้อมต่อการพัฒนาและการแข่งขันของประเทศ ดังนั้น กรมสรรพากรเองจึงมีแนวนโยบายที่จะทบทวนสิทธิประโยชน์ทางภาษีเกี่ยวกับการฝึกอบรม เพื่อให้เอื้อต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาคนมากขึ้น
5.  กรมสรรพากรมีนโยบายที่ปรับปรุงกฎหมายของกรมสรรพากร คือ ประมวลรัษฎากร โดยมุ่งเน้นให้มีความทันสมัยสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ และง่ายต่อการเข้าใจของผู้เสียภาษี

ดังนี้
ยุทธศาสตร์ที่  1  มุ่งสู่ศุลกากรมาตรฐานโลก
เป้าหมาย ระบบงานศุลกากรและบุคลากรเป็นไปตามมาตรฐานองค์การศุลกากรโลก
แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ พัฒนาระบบพิกัดศุลกากร ระบบราคาศุลกากร ระบบพิธีการศุลกากร ระบบการตรวจสอบหลังการตรวจปล่อย และกฎว่าด้วยแหล่งกำเนิดสินค้าให้เป็นไปตามมาตรฐานองค์กรศุลกากรโลก รวมทั้งพัฒนาศักยภาพและสมรรถนะบุคลากรเพื่อมุ่งสู่ความเป็นเลิศ

ยุทธศาสตร์ที่  2  มุ่งเน้นเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
เป้าหมาย เพิ่มความทันสมัย ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และความโปร่งใสในการบริหารงานศุลกากร

แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ จัดทำแผนแม่บท ICT และนำแผนแม่บทมาปฏิบัติ รวมทั้งพัฒนาระบบการคลังอิเล็กทรอนิกส์ พัฒนาระบบบริหารงานบุคคลอิเล็กทรอนิกส์ พัฒนาระบบสำนักงานอัตโนมัติ และพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการตัดสินใจสำหรับผู้บริหาร

ยุทธศาสตร์ที่  3  มุ่งมั่นศุลกากรใสสะอาด
เป้าเหมาย เพิ่มความโปร่งใสในการทำงาน และการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน
แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ พัฒนาการบริหารงานศุลกากรให้สอดคล้องกับปฏิญญาอรุชา โดยมุ่งเน้นในเรื่องระเบียบปฏิบัติ การมีส่วนร่วมกับภาคเอกชน และเรื่องบุคลากร

ยุทธศาสตร์ที่  4  มิติใหม่ในการควบคุมทางศุลกากร
เป้าหมาย การจัดเก็บภาษีศุลกากรมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และมีความเป็นธรรม
แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ จัดเก็บภาษีให้เป็นไปตามเป้าหมาย

ยุทธศาสตร์ที่  5  อำนวยความสะดวกทางการค้าและการท่องเที่ยว
เป้าหมาย เพิ่มการอำนวยความสะดวกทางการค้าและการท่องเที่ยว
แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ พัฒนาระบบพิธีการศุลกากรนำเข้าอิเล็กทรอนิกส์ (e-Import) พัฒนาระบบพิธีการศุลกากรส่งออกอิเล็กทรอนิกส์ (e-Export) นำระบบอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการให้สิทธิประโยชน์ ตลอดจนส่งเสริมการค้าชายแดน สนับสนุนการท่องเที่ยว (Shopping Paradise) และสนับสนุนการเป็นศูนย์กลางการค้าในอินโดจีน

ยุทธศาสตร์ที่  6  หน้าด่านหลักปกป้องความปลอดภัยทางสังคม
เป้าหมาย สังคมมีความปลอดภัยจากสินค้าที่เป็นอันตราย
แนวทางดำเนินการตามยุทธศาสตร์ ควบคุม และร่วมมือกับหน่วยงานอื่นเพื่อควบคุมสินค้าที่เป็นอันตรายต่อสังคม

นอกจากนั้น ศุลกากรไทยได้ร่วมกับ 9 ประเทศสมาชิกอาเซียน ปรับปรุงพิกัดฮาร์โมไนซ์อาเซียนจากฉบับปี ค.ศ. 2002/1 มาเป็นพิกัดฮาร์โมไนซ์ขององค์กรศุลกากรโลกฉบับปี ค.ศ. 2007 โดยมีการเพิ่มเติมพิกัดสินค้าเพิ่มใหม่ และเปลี่ยนรหัสพิกัดจากเดิม 8 หลัก เป็นระบบ 10 หลัก

“สาระสำคัญในการแก้ไขพิกัดระบบฮาร์โมไนซ์ครั้งนี้ส่วนใหญ่มีการเปลี่ยนขอบเขตของพิกัด ในประเภทต่างๆ ของสินค้าดังกล่าว เพื่อให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป (Hi – Tech Products) เช่น สินค้าประเภท Electronic Media เครื่องจักรสำหรับการผลิตเซมิคอนดัคเตอร์ และ flat screens  เครื่องพิมพ์ เครื่องทำสำเนา และเครื่องโทรสาร นอกจากนี้มีการกำหนดรายการสินค้าที่เป็นปัญหาสำหรับสังคมและสิ่งแวดล้อม เช่น สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอันตราย (ตามอนุสัญญารอตเตอร์ดัม) ปรับปรุงบัญชีรายการสินค้าประเภทสารทำลายชั้นบรรยากาศโอโซน แก้ไขการใช้ถ้อยคำในพิกัดเพื่อให้พิกัดศุลกากรเกิดความชัดเจน เรียบง่าย ยกเลิกประเภทหรือประเภทย่อยสินค้าที่มีมูลค่าทางการค้าต่ำ และกำหนดประเภทหรือประเภทย่อยสินค้าที่มีมูลค่าทางการค้าสูงขึ้น เช่น ดอกไม้สด เป็นต้น”

มีสาระสำคัญ ดังนี้ครับ

1. นโยบายสรรพสามิตเพื่อสังคม โดยมีจุดประสงค์เพื่อการส่งเสริม และยกระดับคุณภาพสังคมให้ดีขึ้น อาทิเช่น การห้ามจำหน่ายบุหรี่และสุราแก่เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี ฯลฯ
2. นโยบายภาษีเพื่อชุมชน โดยยกเว้นภาษีสรรพสามิตแก่ผู้ประกอบธุรกิจผลิตเครื่องดื่มประเภทน้ำผลไม้ และน้ำพืชผักที่ปลูกในประเทศ ฯลฯ
3. นโยบายสรรพสามิตเพื่อสิ่งแวดล้อม เป็นการส่งเสริมให้ผูประกอบธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ให้ได้รับการลดอัตราภาษี เช่น การใช้ตะกั่วเดิมมาประกอบแบตเตอรี่ใหม่ จะเสียภาษีต่ำกว่าการนำเข้า เป็นต้น
4. นโยบายสรรพสามิตเพื่อพลังงาน โดยปรับโครงสร้างภาษีรถยนต์ใหม่ในปี 2547 เพื่อจูงใจให้ประหยัดพลังงาน เป็นต้น

ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ และความผันผวนทางเศรษฐกิจของโลกที่มีปัจจัยเสี่ยงที่เปราะบาง และนอกเหนือการควบคุมหลายประการ อาทิเช่น อัตราดอกเบี้ย ราคาน้ำมัน ค่าเงินบาท และนโยบายเศรษฐกิจพอเพียง  กับยุทธศาสตร์การวัดความสุขมวลรวมของชาติ (Gross National Happiness) แทน GDP (Gross Domestic Product) แบบกลับลำ 180 องศา เช่นนี้…การวางแผนธุรกิจต่างๆ จึงไม่ง่ายเลย!

สำหรับในส่วนของกลยุทธ์ภาษีปี ค.ศ. 2007..ขอชี้แนะแนวทางพอสังเขป ดังนี้ครับ
1.วางแผนหักรายจ่าย 2 เท่า

ง่ายและชัดเจนที่สุดก็คือ การใช้สิทธิหักรายจ่ายเป็นกรณีพิเศษตามที่กฎหมายให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีไว้ อาทิเช่น

1. การหักรายจ่ายค่าจ้างวิจัยและพัฒนา (พ.ร.ฎ.#297) ซึ่งจ่ายแก่ส่วนราชการ หรือบริษัทใน list ที่กำหนด สามารถหักรายจ่ายได้ 2 เท่า
2. การหักรายจ่ายค่าฝึกอบรมพนักงาน (พ.ร.ฎ.#437) เช่น การสัมมนา การส่งเรียน special course ปริญญาโท เป็นต้น ก็มีสิทธิหักรายจ่ายได้ 2 เท่า
3. การหักรายจ่าย 2 เท่า สำหรับรายจ่ายบริจาคการศึกษาแก่สถานศึกษา ตามโครงการที่กระทรวงศึกษาธิการให้ความเห็นชอบ (พ.ร.ฎ.#420)
4. การหักรายจ่าย 2 เท่า สำหรับรายจ่ายบริจาคสันทนาการ การจัดสร้างและบำรุงรักษาสนามเด็กเล่น สวนสาธารณะ สนามกีฬา ฯลฯ (พ.ร.ฎ.#428)
5. การหักรายจ่ายสำหรับการบริจาคให้แก่กองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ ก็ให้สิทธิหักรายจ่ายได้เท่าที่จ่ายจริง
6. การหักรายจ่าย 1.5 เท่า สำหรับการบริจาคสนับสนุนการกีฬาตามโครงการยุทธศาสตร์ 4 ปี สร้างชาติ (พ.ศ.2548 – 2551) (พ.ร.ฎ.#458)
7.  

2.กลยุทธ์ภาษีในวิถี GNH
ถ้ายก model ของ ภูฏาน ซึ่งเป็นต้นแบบของวิถี GNH มาผ่าดู ก็จะพบว่าอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และนิติบุคคลเป็น 6 เปอร์เซ็นต์ – 15 เปอร์เซ็นต์ และ 30 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และไม่มีนโยบายส่งเสริมการลงทุน หรือเปิดเขตเศรษฐกิจพิเศษใดๆ และยังส่งเสริมวิถีเกษตรกรรม และรักษาธรรมชาติ และวัฒนธรรมสุดชีวิต

ดังนั้น หากเปรียบเทียบกับยุทธศาสตร์ภาษีในวิถี GNH ของไทย ก็น่าที่จะมุ่งส่งเสริมธุรกิจในวิถีชาวตะวันออก เช่น เกษตร ประมง ท่องเที่ยว ไบโอดีเซล หัตถกรรม อัญมณี เป็นต้น ซึ่งไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติ เป็นต้น ในขณะเดียวกันก็ควรจะต้องเปลี่ยนนโยบายส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมและก่อมลภาวะ ฯลฯ

สรุปว่า ธุรกิจใดที่อยู่ในวิถี GNH ดังกล่าว ย่อมมีโอกาสขยายตัว และมีโอกาสขอรับการส่งเสริมการลงทุน เช่น การปรับลดอัตราภาษี และได้สิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากร หรือภาษีสรรพสามิตเพื่อเสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันในตลาดโลก

3.กลยุทธ์ภาษีจากนโยบาย FTA
ตามนโยบาย GNH จำเป็นที่รัฐบาลไทยต้องทบทวนยุทธศาสตร์ และเป้าหมายการเจรจา FTA ให้สอดคล้องกับวิถีดังกล่าว อาทิเช่น

1. ผลักดันการให้ความคุ้มครองการละเมิดลิขสิทธิ์ในภูมิปัญญาของไทย เช่น ทรัพยากรทางชีวภาพ (เช่น สมุนไพรไทย นวดแผนโบราณ) การขยายความคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เช่น ข้าวหอมมะลิ    ไหมไทย เป็นต้น
2. วางมาตรการรองรับผลกระทบของ FTA ที่จะมีต่อธุรกิจรากหญ้าของไทย เช่น เกษตรกร  ชาวไร่ ชาวนา OTOP เป็นต้น
3. ส่งเสริมและสนับสนุนด้านการวิจัยและพัฒนา (R&D) ของบ้านเรา ซึ่งยังล้าหลัง ขาดงบประมาณ ขาดการเอาใจใส่ดูแลจากภาครัฐ เช่น โครงการพลังงานทดแทน (bio – diesel) ซึ่งใช้วัตถุดิบในประเทศ เป็นต้น
4.  

แน่นอนว่า ผลกระทบของ FTA  แต่ละฉบับย่อมมีบางธุรกิจที่แข่งขันได้/ไม่ได้ ตามแต่กรณี ดังนั้น ธุรกิจใดที่รู้ว่าสู้ไม่ได้ก็จำเป็นต้องปรับตัว/ปรับกลยุทธ์ เช่น ร่วมทุนกับต่างชาติ เป็นกิจการร่วมค้า หรือนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ (แทนสินค้าเดิม) เป็นต้น…ผู้ที่ไม่ยอมปรับเปลี่ยนอะไรเลย คงยากที่จะยืนต้านกระแส FTA ได้!

นโยบายภาษีของรัฐ ย่อมส่งผลกระทบต่อธุรกิจเอกชนเสมอ!

กล่าวสำหรับผู้รู้ทันและเข้าใจ ย่อมได้ประโยชน์ (ประหยัดภาษี) และหรือปรับตัวได้เหมาะสม..ส่วนผู้ที่มะงุมมะงาหรา อาจมีสิทธิถูกพัดกลืนหายไปกับเกลียวคลื่นโลกาภิวัตน์ได้ตลอดเวลา!

จึงขอส่งใจช่วยให้ทุกๆ ท่าน เข้าถึง เข้าใจ และประสบความสำเร็จในธุรกิจปี ค.ศ.2007 ถ้วนทั่วกัน นะครับ!