ภาค 1 ริชาร์ด แบรนสัน : ตัวตน
บทที่ 1 รู้จัก “ริชาร์ด แบรนสัน

ขวัญใจหนุ่มสาวชาวอังกฤษ

ในวันนี้ โลกยังตื่นเต้นกับผลิตภัณฑ์จาก “สตีฟ จ็อบส์” (Steve Jobs) กันอย่างไม่หยุดหย่อน เพราะสิ่งที่เขาผลิตออกมาแต่ละอย่างมันช่างตรงใจ เข้าใกล้ครัวเรือน จนกลายเป็นยุค “iPod Generation” ซึ่งมีทั้งวิดีโอ และล่าสุดเพิ่งมีการแถลงข่าวที่จะมีรายการจากทีวีบน “iTunes –iPhone”

แต่ ริชาร์ด แบรนสัน นักธุรกิจพันล้านอีกคน ในวันนี้อายุ 57 ปี เขากำลังทำสิ่งที่ไม่ค่อยเกี่ยวข้องกับชาวบ้านชาวช่องมากขึ้นทุกที 

ใครกันจะคิดว่าไอ้หนูน้อยฟันเหยิน กำลังจะมีทัวร์อวกาศออกมาใน ค.ศ. 2009 ที่จะถึงนี้ ด้วยสนนราคาถึง 200,000 เหรียญ พร้อมแถลงข่าวเรียบร้อยไปแล้ว เมื่อปลาย ค.ศ.2005  ว่า ได้ตัดสินใจปักหลักตั้งฐานส่งยานอวกาศ ภายใต้ชื่อ “Virgin Galactic”ที่รัฐนิวเม็กซิโก หลังจากตัดสินอยู่นานว่าจะเลือกที่ไหน

จากอดีตฮิปปี้ของยุค 60’s ที่มีความคิดสร้างสรรค์ไม่ธรรมดา             

ถ้าใครได้เห็นรูปเขาในวันล่องเรือในแม่น้ำ “เทมส์”(Thames)  ขณะที่ “เซ็กซ์ พิสทอลส์” (Sex Pistols) กำลังบรรเลง “God Save the Queen” แล้วจะงงงวยมากๆ ว่า ไอ้หนุ่มหุ่นขี้ยา หนวดเลอะเทอะเหมือนแมวเหมียวคนนี้ มาถึงทุกวันนี้ได้อย่างไร กับการสร้าง “อาณาจักร เวอร์จิ้น กรุ๊ป”  ที่มีตั้งแต่ชุดเจ้าสาว  เครื่องสำอาง ถุงยาง รถไฟ โรงแรม มือถือ ธุรกิจการเงิน และสายการบิน รวมรายชื่อบริษัททั้งหมดในเครือเหยียบๆ 300 บริษัท

นักวิชาการบางคนบอกว่า สิ่งที่ ริชาร์ด “เป็น-ทำอยู่” คือ “อีโก้” (Ego) ซึ่งมันน่าจะจริง สำหรับการบริหารที่ไม่เป็นทางการ และเป็นการบริหารในแนวราบ ไม่ใช่แนวดิ่ง (เขาว่า เวอร์จิ้นเป็นบริษัทที่ไม่ยอมให้มีการประชุมที่น่าเบื่อ) เพราะแต่เริ่มแรก เขาไม่ได้คิดจะทำธุรกิจ ไม่ได้ตั้งใจจะเป็นเศรษฐี เขาเพียงต้องการเป็นกระบอกเสียงของนักเรียน

ตอนอายุ 16 เขาบอกลาจากโรงเรียน เพื่อทำหนังสือ Student

โดยมีคำชื่นชมจากอาจารย์ใหญ่ ก่อนจะสะบัดก้นออกจากโรงเรียนว่า“นายนี่ ถ้าไม่เข้าคุก เจ้าจะต้องเป็นเศรษฐีแน่ๆ”

การเริ่มต้นธุรกิจของเขา มีแต่เพื่อนๆ ในแวดล้อมของสภาพสังคม ยุคสงครามเวียดนาม นักเรียน ขาดที่ปรึกษา ริชาร์ด เสนอตัวตั้งหน่วยให้คำปรึกษากับนักเรียนที่มีปัญหาทุกเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องการทำแท้ง  ชีวิตของเขาผาดโผนหมิ่นเหม่ 

ธุรกิจเกิดขึ้นจากความต้องการหาเงินมาสนับสนุนหนังสือสติวเดนท์โดยแท้

จึงเกิดร้านแผ่นเสียง จึงเกิดห้องอัด สตูดิโอ จึงเกิดสายการบิน และกิจการมากมาย เขากล้าหาญเข้าสู่ธุรกิจนั้น เพราะว่า เวอร์จิ้น เข้าไปด้วยความไร้เดียงสา ด้วยพรหมจรรย์จริงๆ คือไม่รู้เรื่องอะไรเกี่ยวกับธุรกิจนั้นๆ เลย!

เขา คือ คนที่สื่อมวลชนอังกฤษบอกว่า ได้รับความนิยมกว่าราชินี และโป๊ป และมีความนิยมในกลุ่มคนรุ่นหนุ่มสาวของชาวอังกฤษเป็นอย่างยิ่ง.. (เพิ่มอันดับ)

เขาคนนี้มีความเป็นผู้นำในแบบที่เรียกว่า ผู้นำแห่งการเปลี่ยนแปลง หรือเชิงปฏิรูป “Transformational Leadership” ซึ่งเปี่ยมไปด้วยคุณสมบัติครบถ้วน ตั้งแต่ Charisma ความสามารถ มีวิสัยทัศน์ มีความตั้งใจอย่างแรงกล้า

 “Inspirational Leadership” มีความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจ จูงใจให้ลูกน้องปฏิบัติตามสิ่งที่ตัวเองต้องการ

“Intellectual Stimulation” มีแรงกระตุ้นเตือนทางด้านสติปัญญา ทดสอบสมมติฐานใหม่ๆ สร้างบรรยากาศให้เกิดความคิดสร้างสรรค์

และ “Individualized Consideration” สามารถพัฒนาผู้ใต้บังคับเป็นรายบุคคล

ซึ่งคนรอบข้างนี่เอง ที่มีส่วนทำให้ เวอร์จิ้น ก้าวไกลมาเกือบ 5 ทศวรรษ เพราะเขาก็แค่มนุษย์ธรรมดาคนหนึ่ง ที่เปิดเผยเร็วๆ นี้ ว่า การขาย Virgin Records คือของรักของเขาที่สุดบริษัทหนึ่ง เพราะคือแหล่งรวมของวงดนตรีหลายๆ วง ที่มีสัมพันธภาพอันดีงามกับเขา 

ส่วนธุรกิจแห่งความภาคภูมิคงไม่มีอะไรเกิน Virgin Atlantic ที่กว่าจะมาถึงวันนี้ ผ่านถ้อยคำถากถาง ไม่ใช่เพียงจากคนนอก หรือคู่แข่ง แต่เกิดจากเพื่อนร่วมงานด้วยซ้ำไป

แม้ชีวิตของเขาจะยิ่งกว่า “Fairly Tale” แต่มันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ตรงกันข้ามมันคือความตั้งใจ ความมุ่งมั่น และการทำงานหนักหน่วงของคนที่ “ไม่ต้องการเป็นคนรวยที่สุด”
แต่ข้อความนี้ต่างหากที่เขาต้องการยืนยัน และเชื่อ

“I don’t think of work as work and play as play . it’s all living”

นักเจรจาลิ้นทอง นักเมิร์จตัวยง

 ขอต้อนรับสู่ อาณาจักรเวอร์จิ้น อันกว้างไกลไพศาลสุดลูกหูลูกตา (แว่วมาว่า ริชาร์ด แบรนสัน กำลังคิดจะทำ Virgin Hotel กลางอวกาศ!!!) เราจะได้รู้กันว่า เขาทำธุรกิจหลากหลายขนาดไหน  แต่ละอย่างไม่เกี่ยวกันเลยได้อย่างไร และเป็นเพราะอะไรกันแน่ สะใจ เอามัน หรือเพื่อสนุกสนาน แล้วเงินเป็นสิ่งที่มาทีหลังจริงๆ หรือ 

ถ้าอย่างงั้นใครๆ ก็ต้องการชีวิตแบบนี้ใช่หรือเปล่า

ชีวิตในแบบ “ริชาร์ด แบรนสัน โมเดล” เลียนแบบไม่ได้ ไม่เหมือน เขาจึงกลายเป็นตำนานที่มีลมหายใจ

เป็นกรณีศึกษาที่ผิดแปลก แต่ไม่ประหลาดในวงการธุรกิจ เพราะริชาร์ดยังยืนยัน
ว่าเขาเป็นนักธุรกิจ (เพราะคนไม่ค่อยเชื่อ) และการจัดระบบเมเนจเมนท์อันไม่เป็นระบบของเขาได้ถูกตีพิมพ์ออกมาจากหลายต่อหลายสำนัก

สิ่งหนึ่งที่เขายึดถือ นอกจาก “Loyalty” แล้ว ภายใต้การบริหารจิตใจของคนเรือนหมื่น เขามีกาวใจ นั่นคือ “Charisma” จากการที่ไม่ชอบอะไรเป็นทางการ เป็นเหตุผลให้เขาต้องมีบริษัทมากมาย เพราะไม่ต้องการให้การปกครองห่างเหิน กลุ่มบริษัทในเครือของ เวอร์จิ้น จึงคงความเป็นบริษัทเล็กๆ เอาไว้เสมอ

หลายคนอาจจะรู้จักเขามาบ้าง จากข่าวเกี่ยวกับการทำลายสถิติการบินรอบโลก หรืออาจคุ้นๆ ในฐานะที่เป็นเจ้าของสายการบิน เวอร์จิ้น แอตแลนติค ธุรกิจร่วมทุนกับกับ สิงคโปร์ แอร์ไลน์ส (Singapore Airlines) ซึ่งการทำธุรกิจร่วมทุน คือหัวใจแห่งเวอร์จิ้นเลยทีเดียว

จากความคิดที่ทำสินค้าออกมาแล้ว ควรจะผงาดในตลาดโลก ทำให้ตอนนี้มีตราสินค้า เวอร์จิ้น อยู่ในทุกมุมโลก แบ่งเป็นภาคพื้น เป็นโซนๆ ไป ตั้งแต่เอเชีย แอฟริกา แคริบเบียน มิดเดิ้ล อีสต์ ยุโรป ออสเตรเลีย และอเมริกา โดยจะแบ่งกลุ่มธุรกิจไว้ดังนี้ Travel , Entertainment , Mobile , Lifestyle , Motoring  และ Finance

ล่าสุด Virgin America หรือ VA เพิ่งเข้าไปให้บริการสายการบินภายในประเทศ แม้จะเข้มงวดให้คนนอกถือหุ้นได้เพียง 25 เปอร์เซ็นต์ แต่การเข้าไปสู่ตลาดอเมริกา ก็เล่นทำให้เกิดการร้อนๆ หนาวๆ เหมือนกัน เพราะเขาเป็นนักท้าทายขาใหญ่มาแต่ไหนแต่ไร ตั้งแต่การท้าทาย British Airways หรือ BA และ การแชร์ตลาดเครื่องดื่มด้วย Virgin Cola

จนทำให้กลายเป็นธุรกิจแห่งความภาคภูมิ ทั้ง เวอร์จิ้น แอตแลนติค และ เวอร์จิ้น โคลา เพราะมันไม่ใช่ความหมายแค่สร้างธุรกิจ แต่คือ การท้าทายอำนาจไปยัง Coca Cola และ บริติช แอร์เวย์ส ด้วยปรัชญาง่ายๆ ถ้าสินค้าเหมือนกัน หรือคุณภาพดีกว่า พร้อมบริการอย่างซื่อสัตย์จริงใจ ผู้บริโภคจะไปไหนเสีย

ส่วนร้าน Virgin Megastores นั้น กินพื้นที่ในทุกเมืองใหญ่ มาจนถึงตะวันออกกลาง เรื่อยเลยมาถึงญี่ปุ่น ซึ่งเป็นตลาดที่ ริชาร์ด ชื่นชอบมาก แล้วยังมี Mates Condom,  Virgin Bride, Virgin Vine, Virgin Car, Virgin Mobile, Virgin Rail, Virgin Express ในการเดินทางสื่อสารคมนาคมในยุโรป

ขณะที่ Virgin Money เปิดให้บริการแล้ว และ Virgin Blue คือ สายการบินโลว์คอสท์ ที่มีโปรโมชั่น ด้วยราคา 1 ปอนด์ หรือ Virgin.net ให้บริการ บรอดแบนด์

 ในวงการธุรกิจ ตอนนี้ เขาเล่นกับเงิน เล่นกับเกมเล่นกับชีวิตด้วยความสนุกสนาน ด้วยการต่อรอง เป็นนักเจรจาลิ้นทอง และนักเมิร์จตัวยง จากอดีตนักรีไฟแนนซ์ ที่พลิกสถานการณ์การเงินเพียงข้ามคืน และอยู่บนความเสี่ยงทางการเงินที่แคล้วคลาดเพียงเสี้ยวนาที ไม่งั้น คือ จบกันเลย เวอร์จิ้น

มันคือการทำธุรกิจที่ไร้กฎเกณฑ์ หรือการสร้างกฎเกณฑ์ที่ปราศจากกฎเกณฑ์ 

ความฝันยิ่งใหญ่ของเขา คือ ต้องการให้มนุษย์ทุกคนสามารถไปเยือนอวกาศได้

ดูท่าว่าความฝันของ ริชาร์ด แบรนสันของชาวเวอร์จิ้น กำลังเลื้อยคลานมาเป็นความฝันของเหล่าเรามวลมนุษยชาติ

“สวัสดีค่ะ แม่เหรอคะ ตอนนี้หนูเดินทางมาถึงดวงจันทร์แล้วค่ะแม่”

อนาคตเราอาจจะสนทนากันประมาณนี้ !!!

เพราะเรามีแค่ชีวิตเดียว

เมื่อรู้ว่า ริชาร์ด แบรนสัน กำลังจะพา เวอร์จิ้น เข้าสู่ธุรกิจการบิน ในช่วง ค.ศ.1984 “ไซมอน ดราเปอร์” ลูกพี่ลูกน้องของริชาร์ดที่เริ่มเตาะแตะมาด้วยกัน ตั้งแต่ เวอร์จิ้น เรคคอร์ด (ถือเป็นทีมงานคนหนึ่งมีบทบาทสำคัญมากๆ ดราเปอร์ ถือเป็นหูของ เวอร์จิ้น โดยแท้ เขาคือนักฟังเพลงผู้หลงใหลในดนตรีมากๆ)  และได้ส่งเสียงออกมาจากปากว่า

     “You’re crazy. Come off it”

      “You’re mad”

ถึงตอนนี้คนทั้งโลกคงต้องตั้งคำถามเดียวกับที่ ไซมอน เคยถาม ทำไมต้องไปทัวร์อวกาศ บ้าจริงๆ ด้วย  จะไปทัวร์กันทำไมนี่ มันเป็นเรื่องของพวกเศรษฐีเขา  หรือเพียงหลีกลี้สักชั่วครู่ แล้วจะผิดมากไหม ถ้ายังมีคนทุกข์ยาก ที่เศรษฐีควรจะนำเงินเหล่านั้นไปช่วยประทังชีวิต 

นี่คือเหตุผลจาก ริชาร์ด แบรนสัน 

          “ผมทำทัวร์อวกาศขึ้นมาเพื่อให้รู้ว่า มันไม่ได้มีไว้เพื่อเศรษฐีเท่านั้น และในอนาคตมันจะต้องมีราคาถูกลง”

หลายครั้งความคิดในช่วงเริ่มแรกของ ริชาร์ด ดูคล้ายเป็นการวาดวิมานในอากาศ หรือปราสาททรายอันสวยหรู จนคนฟังได้แต่อ้างปากค้าง แต่สมแล้วที่บางคนตั้งฉายาให้ว่า “พ่อมด” เพราะเขาทำได้จริงๆ โดยเฉพาะการไปเที่ยวเล่นในอวกาศครั้งนี้ ที่เขาตอกย้ำว่า “เฮ้ย จะไปจริงๆ นะ” ด้วยการแถลงข่าวเปิดตัว

จนดูเหมือนทุกสิ่งดูพิถีพิถัน และไม่เหมือนเดิม  วิจิตรบรรจง อาทิเช่น โลโก้ เวอร์จิ้น กาแลคติก ไม่ใช่สีแดงขาวอย่างที่คุ้นเคย แต่ใช้สีน้ำเงิน อันให้ความหมายของความลึกลับของอวกาศ แทนด้วยรูปม่านตาของมนุษย์ (Human Iris) ซึ่งต้นแบบคือตาของ ริชาร์ด นั่นเอง โดยมีแนวคิดสื่อถึงดวงตาของเราทุกคน ที่มองจากโลกขึ้นไปสู่อวกาศ ด้วยความอยากรู้อยากเห็น นำมาซึ่งการไปสู่อวกาศแม้เพียงสักครั้งในชีวิต

 โลโก้ เวอร์จิ้น กาแลคติก เป็นผลงานการออกแบบ ของ “ฟิลิปป์ สตาร์ค” นักออกแบบชาวฝรั่งเศสชื่อก้อง ที่หลายคนคงคุ้นเคย กับงานดีไซน์ล้ำยุคของเขา พร้อมทีมดีไซน์ จาก DHK  ซึ่งต่างภูมิใจที่ได้ร่วมงานประวัติศาสตร์ครั้งนี้

แม้การเริ่มต้นแถลงครั้งแรกเมื่อ ค.ศ.2004 กับการร่วมทุน กับบริษัทสร้างยานอวกาศ ของ “เบิร์ท รูทัน”  แห่ง Scale Composites  และ “พอล อัลเลน” แห่ง Mojave Venture ร่วมกันสร้างยาน ชื่อ SpaceShip 2 (SS2)  และ WhiteKnight2 (WK2)

แต่จริง ๆ เป็นความฝันที่ ริชาร์ด อ้างว่าเป็นของชาวเวอร์จิ้น และมันเกิดขึ้นมาตั้งแต่ ค.ศ.1990  จนเขาถึงกับเปิดเผยว่า รอคอยวันนี้มาเป็นทศวรรษแล้ว
เป็นครั้งแรก ของการทัวร์อวกาศ ตั้งเป้าว่าจะมีคนได้ขึ้นไปเยี่ยมชมบรรยากาศนอกโลก ปีละ 500 คน ถือเป็นความต่อเนื่อง จากความใฝ่ฝันของมนุษยชาติจากค.ศ.1969 ที่มนุษย์ทำการเหยียบอวกาศครั้งแรกๆ

มันคือ ความภาคภูมิใจมากกว่านั้น มันคือ การท้าทายศักยภาพเดิมๆ แต่ความจริงแล้ว มันคือ สัญลักษณ์อะไรสักอย่างของการเอาชนะ เหมือนจีนกำลังพยายามทำ และที่ว่าอีกไม่เกิน 20  ปี โลกจะเปลี่ยนขั้วมาเป็นขั้วเอเชีย ด้วยพลังกำลังมหาศาลของพี่บิ๊กเบิ้ม “อินเดียและจีน” ส่วนอเมริกา และรัสเซีย ผู้ส่งยานรายแรกๆ กำลังจะเป็นอดีตแสนหวานให้ลูกหลานเล่าเรียน

ความยิ่งใหญ่ที่นักวิทยาศาสตร์คิดค้น และภาคภูมิ กำลังถูกท้าทายอีกครั้งจากคนชอบสนุกสนาน ทำไงได้ ก็คนเขาเป็นแบบนี้!!!

ล่าสุด ริชาร์ด เปิดเผยสมาชิกบางส่วนที่จะร่วมเดินทางในเที่ยวแรก อาทิเช่น ปารีส ฮิลตัน สาวไฮไซ ฉายาปาร์ตี้ เกิร์ล, ดาราจาก หนัง “Star Trek”, ซิเกอร์นี่ย์ วีเวอร์ แห่ง“Aliens”,  เดฟ นาร์วาโร มือกีตาร์ จาก “Jane’s Addiction” พร้อมตัวเขาเองกับคนใกล้ชิดในครอบครัว  และบางคนที่ไม่ประสงค์ออกนาม

พร้อมด้วย หนุ่มโมบี้ ที่ข่าวไม่กี่วันมานี้ว่า จ่ายเงินแล้ว 201,000 เหรียญ (ใช่แล้ว ..ราคาเริ่มขึ้น กว่าจะบินจริง ราคาคงขยับขึ้นตามสภาวะพลังงานของโลก) และยังแว่วๆ มาว่า “ร็อบบี้ วิลเลี่ยมส์” ก็จะไปกับเขาด้วย

เวอร์จิ้น กาแลคคิค ถือเป็นความอาจหาญชาญชัยสุดๆ ของเด็กชายวัย 17 ขวบคนหนึ่ง ที่บอกลาโรงเรียน  เพราะหลักสูตรในสถาบันการศึกษา มันไม่เพียงพอสำหรับเขา
เขาออกมาจากโรงเรียนด้วยภารกิจยิ่งใหญ่ และทุกสิ่งที่เขาทำนั้น เมื่อทำอย่างนี้ไม่ได้ ไม่ประสบความสำเร็จ มันต้องมีสักอย่างที่เราทำได้ และเป็นพื้นที่ของเรา

 และสำคัญที่สุดคือ..อย่าลืมทำชีวิตให้สนุกสนาน เพราะเรามีแค่ชีวิตเดียว!!!