ภาค II เทคนิคออม...ไม่รู้อด
วันนี้ถ้า...ใครไม่มี "กระปุกออมสิน"
ยู่ในบ้านถือว่าเป็น “คุณเชย”
เพราะทุกวันนี้เด็กเนิร์สซารี่ รู้จักการออม
ตั้งแต่เดินและเรียกแม่ได้ ดังนั้นในภาคนี้
จึงรวบรวมเอาคัมภีร์การออมสารพัดรูปแบบ
เพื่อให้ซึมซาบกันถ้วนหน้า..เรียกได้ว่า
เป็นการออมที่ทำให้ไม่รู้สึกว่าลำบากใจ
หรือสร้างแรงกดดัน แต่กลับทำให้ท้องอิ่ม
ตลอดจนเข้าสู่วัยเกษียณ
โดยไม่ต้องหวังง้อลูกหลานกินยามชราภาพ

----------------------------------------------------------------------------------------------------

เด็กกับการออม

เงินออมของเด็ก คือ เงินที่เหลือจากค่าขนม  และเงินที่พิเศษจากเทศกาล และโอกาสต่างๆ  เงินรางวัลจากการชนะการแข่งขัน การประกวด  หรือเงินพิเศษจากการทำงานในยามว่าง
                                    
          ช่วงวันเด็ก ผู้ปกครองหลายๆ ท่าน คงได้พาลูกหลานไปทำกิจกรรมต่างๆ เช่น อาจเข้าประกวดแข่งขัน ได้เงิน หรือได้ของรางวัล

ถ้าเป็นช่วงเทศกาลตรุษจีน สำหรับพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีน มีการเตรียมเงินขวัญถุงไว้แจกเด็กๆ จึงขอเขียนถึงการจัดการเงินออมของเด็กมาฝากกัน

          เด็กควรจะได้รับการสอนให้รู้จัก “ออมเงิน”

แต่สำหรับเด็ก “เงินออม” ไม่ใช่ส่วนที่ต้องกันไว้ก่อนใช้เหมือนผู้ใหญ่

เงินออมสำหรับเด็ก คือ ส่วนที่เหลือจากการใช้ โดยส่วนใหญ่เด็กจะได้เงินไว้ใช้ในการบริโภค คือ ได้ค่าอาหารและค่าขนม ส่วนความต้องการอื่นๆ เช่น ค่าเสื้อผ้า หนังสือ พ่อแม่ผู้ปกครองมักจะจัดหาให้อยู่แล้ว

          เงินออมของเด็กจึงควรจำกัดลงไป เฉพาะเงินที่เหลือจากค่าขนม และเงินที่พิเศษจากเทศกาล และโอกาสต่างๆ เงินรางวัลที่ได้จากการชนะการแข่งขัน การประกวด หรือเงินพิเศษจากการทำงานในยามว่างหารายได้

สำหรับเด็กที่โตขึ้นมาหน่อย เพราะหากบังคับให้เด็กออมก่อนใช้ บุตรหลานของท่านอาจขาดอาหาร ร่างกายไม่แข็งแรงได้ การออมก่อนใช้เป็นวิธีการที่ใช้กับผู้ใหญ่ที่มีรายได้เท่านั้น

          หากเด็กมีค่าขนมเหลือ ควรจะให้เก็บในกระปุกออมสิน และเมื่อมีปริมาณมากพอสมควรแล้ว ควรจะนำไปฝากธนาคาร แต่ธนาคารพาณิชย์อาจไม่รับเหรียญของท่านเข้าบัญชี ท่านควรจะนำไปแลกเป็นธนบัตรก่อน แล้วจึงนำไปฝาก

การฝากควรจะเป็นชื่อท่านเพื่อเด็ก หรือเป็นชื่อเด็ก โดยท่านมีอำนาจเบิกถอนแทน
          การแยกให้เด็กมีบัญชีเป็นของตัวเองต่างหาก ทำให้เด็กมีความภูมิใจ และจะเป็นแรงจูงใจในการออมอย่างต่อเนื่องต่อไป ผู้ปกครองจึงไม่ควรมองข้ามจุดนี้ไป

          เมื่อเงินฝากเพิ่มจำนวนขึ้น ท่านควรจะนำไปลงทุน จะซื้อหน่วยลงทุนของกองทุนตราสารหนี้ระยะสั้น พันธบัตร หรือกองทุนผสม เพราะส่วนใหญ่เงินจองซื้อขั้นต่ำจะไม่สูง

ถ้าเด็กโตขึ้นมาหน่อย ท่านอาจจะสอนเรื่องความเสี่ยง เรื่องความเป็นเจ้าของกิจการ และกันเงินออมส่วนหนึ่ง ไปลงทุนในกองทุนหุ้นทุนก็ได้  แต่ไม่แนะนำสำหรับเด็กเล็กๆ

          นักจิตวิทยาแบ่งช่วงชีวิตของคนเราเป็น 5 ช่วง
ช่วงแรก คือ ตั้งแต่วัยแรกเกิดจนถึงเรียนจบชั้นประถม คือจนถึงอายุประมาณ 12 ปี ช่วงนี้คือวัยเด็ก วัยนี้ต้องให้เด็กได้เล่น เพราะการเล่นจะเป็นการค้นหาสิ่งแปลกใหม่ พร้อมทั้งเรียนรู้ไปในตัว

จำได้ว่าในวัยเด็ก แต่ละวันจะยาวนาน เพราะมีเรื่องให้เรียนรู้มากมาย พอโตขึ้นเรียนรู้สิ่งใหม่น้อยลง เพราะชีวิตประจำวันจะคล้ายๆ เดิม วันเวลาก็จะผ่านไปเร็วขึ้น ปีหนึ่งๆ ผ่านไปอย่างรวดเร็วจริงๆ

          การเรียนรู้เป็นธรรมชาติของเด็ก ในวัยเรียนเราต้องกระตุ้นให้เด็กมีความสนใจ แล้วเด็กจะเรียนรู้ได้เร็ว บางครั้งอาจจะแสดงความสนใจในสิ่งที่สามารถยึดเป็นอาชีพต่อไป

 นักจิตวิทยากล่าวว่า การเล่นเป็นเครื่องมือในการพัฒนาสมองและอารมณ์  ดังนั้น ถ้าเราทำให้การออม และการลงทุนเป็นเรื่องของความสนุก เป็นการเล่นที่มีขั้นตอน

คือ หยอดกระปุกก่อน เมื่อได้มากพอก็ต่อขั้นที่สอง คือ นำไปฝากธนาคาร แล้วต่อไปขั้นที่สาม คือ การลงทุน เด็กก็จะรู้สึกสนุก ท้าทาย และอยากไปให้ถึงขั้นสูงๆ

          สมัยเด็กเคยหวงแหนธนบัตรใหม่ๆ ที่ได้มาในวันตรุษจีน เพราะอยู่ต่างจังหวัด ธนบัตรที่หมุนเวียนส่วนใหญ่จะเก่ากว่าที่หมุนเวียนในกรุงเทพฯ มาก  แต่พอได้เรียนรู้ว่าการนำไปฝาก จะทำให้เงินนี้สามารถเพิ่มจำนวนขึ้น และเราก็สามารถถอนออกมาเป็นธนบัตรใหม่ได้ในภายหลัง ความหวงแหนธนบัตรใหม่ก็หมดไป

          ที่ยังไม่อยากแนะนำให้เด็กๆ ลงทุนในกองทุนหุ้นทุน เพราะเกรงว่าในบางช่วงเวลามูลค่าการลงทุนหดลดลงไปบ้าง เด็กจะทำใจไม่ได้ แม้ว่านักจิตวิทยาจะบอกว่า เด็กจะต้องมีการเรียนรู้ถึงการสูญเสียบ้าง เช่น การถือลูกโป่งไม่ดี ก็อาจทำให้ลูกโป่งลอยขึ้นไปบนฟ้า หรือการจากไปของญาติผู้ใหญ่

แต่สำหรับเรื่องการลงทุนนี้ อยากให้เริ่มต้นด้วยประสบการณ์ดีๆ ให้เห็นการเติบโตของเงินลงทุนเป็นจุดเริ่มดีกว่า เอาไว้ให้โตเกิน 10 ขวบ แล้วค่อยเริ่มเรียนรู้ถึงความเสี่ยงในการลงทุนที่เพิ่มขึ้น เพื่อความคาดหวังในผลตอบแทนที่สูงขึ้น

          ทราบว่าหลายครอบครัวผู้ปกครองก็รับเป็นนายธนาคารเอง โดยให้ดอกเบี้ยในอัตราที่จูงใจทีเดียว ตัวเองก็เคยได้ดอกเบี้ยในอัตรา 100 เปอร์เซ็นต์ จาก “ธนาคารคุณพ่อ” นับเป็นแรงกระตุ้นให้เก็บเงินได้ดีทีเดียว แต่ต้องมีการบันทึกการฝากให้ดี และต้องปฏิบัติตามสัญญาด้วย

          อย่าลืมใช้โอกาสดีๆ สอนเยาวชนให้รู้ถึงคุณค่าของเงิน และรู้จักการออม เพื่อความมั่นคงในชีวิต