3.
ทฤษฎีเกมกับหุ้น IPO

โค้ด
            วาณิชธนกิจกำลังเล่นทฤษฎีเกมอยู่ โดยพยายามส่งข้อความว่า หุ้นที่ตัวเองรับประกันการจำหน่าย (Underwriting) เป็นหุ้นที่มีราคาต่ำ เชิญชวนให้คนอื่นซื้อ โดยที่นักลงทุนอาจลืมไปว่าบริษัทที่ปรึกษาลงทุนมีส่วนได้เสียในหุ้นตัวนั้น

เนื้อเรื่อง
ผมเชื่อว่าพวกเราคงพอได้ยินแนวความคิดเกี่ยวกับ “GAME THEORY” หรือ "ทฤษฎีเกม" ซึ่งถูกคิดค้นโดย จอห์น ออน นิวแมน เมื่อเกือบ 50 ปีมาแล้ว แต่คนส่วนใหญ่มักจะจำ จอห์น แนช ตัวละครเอกในภาพยนตร์เรื่อง “A Beautiful Mind”  ได้มากกว่า เนื่องจากได้พัฒนาแนวความคิดของพฤติกรรมมนุษย์ในการประยุกต์ใช้กลยุทธ์ต่างๆ ของการร่วมมือกัน หรือการแข่งขันกัน

ทฤษฎีเกม..ใช้อธิบายพฤติกรรมการใช้กลยุทธ์ของมนุษย์ในการช่วงชิงผลประโยชน์ หรือการร่วมมือกันเพื่อรักษาผลประโยชน์สูงสุดของตัวเอง รวมทั้งการคาดการณ์การเคลื่อนไหวและการตอบสนองของฝ่ายตรงข้าม

ทฤษฎีเกม..ได้ถูกนำมาใช้ในวงการทหาร การเมือง ทั้งภายในและภายนอกประเทศ การเจรจาต่อรองในระดับประเทศ รวมทั้งตลาดหุ้น

ทฤษฎีเกม.. ได้ถูกนำมาใช้ในวงการการเงินและหลักทรัพย์อย่างกว้างขวาง ที่เห็นได้อย่างชัดเจนคือ การที่ผู้ซื้อหุ้นมักจะใช้ “จิตวิทยา” ซื้อในช่วงที่นักลงทุนทั่วไปมักจะถูกบังคับให้ขายหุ้นหรือในช่วง Net Settlement ทำให้ราคาที่ซื้อมักได้ราคาที่ถูกกว่าราคาตลาด

เราอาจจะได้เห็น “หุ้นน้องใหม่” เข้าจดทะเบียนค่อนข้างมาก ซึ่งเราคงเห็นราคาหุ้นตอนเข้าจดทะเบียนเรียบร้อยแล้ว บางบริษัทหลุดจอง บางบริษัทก็สามารถยืนเหนือจองได้ บางบริษัทก็อยู่ในขั้นตอนโรดโชว์ หรือเสนอขายหุ้นอยู่

แท้จริงการที่ราคาหุ้นของบริษัทจะหลุดจอง หรือให้ผลตอบแทนสูง สามารถอธิบายได้ด้วย “ทฤษฎีเกม” หรือ “GAME Theory” วาณิชธนกิจ (Investment Banking) หรือที่ปรึกษาทางการเงิน จะเลือกกลยุทธ์เพื่อให้บริษัทจดทะเบียนที่กำลังจะเข้าตลาดหลักทรัพย์ (Newly Listed Companies) ขายหุ้นให้ประชาชนทั่วไป (Public) ได้ในราคาสูงสุด เพื่อระดมทุนให้ได้มากสุด

ในขณะเดียวกัน ราคาที่เสนอขายนั้น จะต้องเป็นราคาที่นักลงทุนตอบสนองในทางบวกด้วย

หมายความว่า วาณิชธนกิจกำลัง “เล่นทฤษฎีเกม” อยู่ โดยพยายามส่งข้อความว่า หุ้นที่ตัวเองรับประกันการจำหน่าย (Underwriting) เป็นหุ้นที่มีราคาต่ำ เชิญชวนให้คนอื่นซื้อ โดยที่นักลงทุนอาจลืมไปว่าบริษัทที่ปรึกษาลงทุนมีส่วนได้เสียในหุ้นตัวนั้น

ผมได้ศึกษาพฤติกรรมของหุ้น IPO โดยใช้ทฤษฎีเกม สิ่งที่ผมค้นพบมีสิ่งที่น่าสนใจที่จะนำมาแลกเปลี่ยนคือ

หนึ่ง : หุ้น IPO ที่ถูก Book Build หรือเสนอซื้อที่ราคาสูงสุดของช่วง แสดงให้เห็นถึงความต้องการในการซื้อหุ้นสูง (Strong Demand) หุ้นตัวนั้นจะไม่หลุดราคาจอง และให้ผลตอบแทนสูงเสียด้วย

สอง : หุ้น IPO ที่ถูก Book Build หรือเสนอซื้อในราคาต่ำสุดของช่วง หรือบริษัทที่ปรึกษาการเงินกล่าวว่ามีส่วนลด (Discount) จากมูลค่าที่แท้จริง (Fair Value) หรือหุ้นที่บริษัทที่ปรึกษาลงทุนบอกว่าราคาถูก..หุ้นตัวนั้นจะหลุดจอง

กล่าวโดยสรุปคือ นักลงทุนควรเลือกซื้อหุ้น IPO ที่ถูกตั้งราคาขาย เท่ากับราคาสูงสุดของช่วง ซึ่งหมายความว่า มีนักลงทุนสถาบันสนใจในหุ้นตัวนั้นมาก