ชีวิตวัยเรียนในรั้วน้ำเงิน-ขาว ให้ประสบการณ์การเรียนรู้แก่ “เด็กชายเปรม” อย่างมาก จากบรรยากาศในห้องเรียนที่เต็มไปด้วยความสนุกสนาน นอกจากมีเนื้อหาวิชาที่จำเป็นตามหลักสูตรแล้ว ยังมีนิทานแฝงคติเตือนใจจาก “ครูเคล้า” ให้ได้ “ขบคิด” และ “ขบขัน”

26 สิงหาคม พ.ศ. 2463 ..

พลเอกเปรมได้ถือกำเนิดในครอบครัว “ ติณสูลานนท์” ณ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา ทางภาคใต้ของประเทศไทย

ครั้น พ.ศ.2469 เมื่อวัยล่วงเข้า 6 ขวบ ฯพณฯ เริ่มเข้าเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา หมายเลขประจำตัว 167 กระทั่งเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พ.ศ. 2478 ถึงค่อยเดินทางเข้ากรุงเทพมหานครเพื่อศึกษาต่อโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย

ณ โรงเรียนมหาวชิราวุธ ฯพณฯ เป็นนักเรียนผู้ได้รับ “ เกียรติบัตร” นักเรียนหมั่นเรียน เรียนดี ไม่เคยมาสาย ไม่เคยลาหยุด จำนวนหลายใบตลอดเวลา 10 ปี ตามระบบการศึกษายุคนั้น

ฯพณฯ ทั้งรักผูกพันโรงเรียนมหาวชิราวุธ และเหล่าคณาจารย์เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับครูเคล้า คชาฉัตร ตามที่ ฯพณฯ ได้เล่าเอาไว้ในหนังสือ “ เกิดถิ่นใต้”

"...พูดถึงครูเคล้า เป็นครูที่ผมประทับใจ อันที่จริงครูทุกคนมีบุญคุณกับผมมาก ทุกคนให้ความเมตตาเอาใจใส่การศึกษาของผมเป็นอย่างดี แต่สำหรับครูเคล้า ผมเรียนกับท่านหลายปี และท่านก็รักผมมาก ให้ความสนใจ ให้คำแนะนำให้คำปรึกษา ดูแลกวดขันเป็นอย่างดี อาจจะเป็นเพราะว่าผมเป็นเด็กตัวเล็กๆ เรียนหนังสืออยู่ในเกณฑ์พอใช้ได้

เวลาผมไปสงขลาเจอเพื่อนเก่า มักจะคุยถึงเรื่องครูเคล้า หากท่านยังมีชีวิตอยู่ท่านจะดีใจมากที่เห็นผมอยู่ในสภาพอย่างนี้ แต่ไม่ได้หมายความว่าครูคนอื่นไม่ดีนะ ครูในสมัยนั้นล้วนแต่เป็นครูที่ดี ถึงแม้ว่าไม่ค่อยมีวุฒิสูง เรียนจบทางครูมาบ้าง จบชั้นมัธยมฯที่ 8 แล้วมาสอนบ้าง

โดยความคิดส่วนตัวของผม ครูเหล่านั้นสอนได้ดีมาก ไม่มีปัญหาเลย สอนให้นักเรียนเข้าใจสอบไล่ได้เมื่อมาเรียนต่อในกรุงเทพฯ ก็เรียนได้ดี แสดงว่าครูมีความสามารถในการสอนดีมาก สมัยก่อนครูประจำชั้นสอนทุกวิชา ยกเว้นวิชาวาดเขียนกับพลศึกษา... ”

พลเอกเปรมชื่นชมครูเคล้าจากบทบาทครูผู้เต็มเปี่ยมด้วยลักษณะผู้นำ มีอารมณ์ขัน ทำอะไรให้นักเรียนหัวเราะได้ตลอดทั้งวัน

ไม่เพียงเท่านั้น ครูเคล้ายังมีความสามารถทางศิลปวัฒนธรรมหลายด้าน

ทั้ง การโต้วาที เล่นหนังตะลุง รำมโนรา ตลอดจน การแสดงและการกำกับละครเวที

นอกจากนั้น ครูเคล้ายังสอนหนังสือเก่ง ลายมือก็สวยมาก

ส่วนพลเอกเปรมในเวลานั้น เป็นเด็กนักเรียนผู้มีนิสัยเงียบขรึม สุภาพเรียบร้อย สุขุม เยือกเย็น

ชีวิตวัยเรียนในรั้วน้ำเงิน-ขาว ให้ประสบการณ์การเรียนรู้แก่ “เด็กชายเปรม” อย่างมาก จากบรรยากาศในห้องเรียนที่เต็มไปด้วยความสนุกสนาน นอกจากมีเนื้อหาวิชาที่จำเป็นตามหลักสูตรแล้ว ยังมีนิทานแฝงคติเตือนใจจาก “ครูเคล้า” ให้ได้ “ ขบคิด” และ “ขบขัน”

กิจกรรมส่วนหนึ่งของนักเรียนมหาวชิราวุธสมัยนั้น คือ “การฝึกลูกเสือ” เพื่อให้นักเรียนมีวินัย สร้างทักษะและค่านิยมอันเหมาะสม การที่เด็กทุกคนต่างเตรียมพร้อมรอวิชาลูกเสือด้วยความกระตือรือร้นทุกครั้งเพราะครูเคล้านั่นเอง

ภาพครูเคล้าในชุดเครื่องแบบผู้กำกับลูกเสือ ยังประทับอยู่ในใจของนักเรียนเก่ามหาวชิราวุธยุคนั้น

วิชาลูกเสือของที่นี่ไม่ได้สอนแค่การใช้ไม้พลอง การผูกเงื่อน การสะกดรอย หรือการทำสวนผักเท่านั้น แต่กองลูกเสือโรงเรียนมหาวชิราวุธ มีแตรวงขนาดใหญ่ ที่ผู้เล่นทุกคนมีความสามารถอ่านโน้ตดนตรีสากลได้ถูกต้อง บรรเลงเพลงฝรั่งได้หลายเพลง

และยังมีกิจกรรมเล่นเรือใบแบบฝรั่งในทะเลสาบสงขลา บางครั้งกางใบออกแล่นในทะเลหลวงฝั่งอ่าวไทย เรือใบลำที่ถูกบันทึกชื่อไว้ได้แก่ “ฟรานเสน”

ในปีการศึกษาหนึ่งๆ กองลูกเสือมหาวชิราวุธ มีการออกค่ายพักแรม 3 ครั้ง หรือภาคเรียนละครั้ง แต่ละครั้งมักเดินทางไกล14-20 กิโลเมตร

ชีวิตภาคสนาม ลูกเสือต้องช่วยกันหาวัสดุธรรมชาติในท้องถิ่นมาสร้างเพิงพักกันเอง เพราะสมัยนั้นยังไม่มีเต็นท์สำเร็จรูปเหมือนทุกวันนี้ แต่ละหมู่เหล่าต้องหุงหาอาหารรับประทานเอง พอตกกลางคืน ทานข้าวเสร็จก็มีการแข่งขันหน้ากองไฟ เรียกว่า “ เล่นรอบกองไฟ” ส่วนใหญ่จะเป็นการแสดงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่ก็แข่งกันเล่านิทาน เนื้อเรื่องมีคติปลุกใจ สนุกสนาน และขบขันไปในตัว หรืออาจเป็นการแข่งขันทำกิจกรรมต่างๆ ระหว่างหมู่อีกด้วย

พลเอกเปรมเล่าไว้ในหนังสือ “เกิดถิ่นใต้” อีกตอนหนึ่งว่า ตอนที่ ฯพณฯ เป็นนายหมู่ลูกเสือตรี ครูมักพาไปพักแรมทุกปี ส่วนมากมักไปสร้างค่ายพักแรม เล่นรอบกองไฟ ว่ายน้ำและกิจกรรมอื่นๆ

ครูเคล้าอีกนั่นแหละที่เป็นคนจัดการ ในฐานะที่เป็นครูผู้กำกับลูกเสือ

“การว่ายน้ำเป็นวิชาของลูกเสือโทซึ่งผมเป็นลูกเสือตรีอยู่ในเวลานั้นต้องสอบให้ผ่าน แต่ผมว่ายน้ำไม่ค่อยเป็น ครูเคล้าเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือ ให้คำแนะนำจนผมสอบผ่านวิชาว่ายน้ำได้”

วิธีการสอนของท่านฟังดูเข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน จึงปฏิบัติตามได้โดยง่าย อย่างเช่น การว่ายน้ำท่านได้เปรียบการพยุงตัวลอยในน้ำของคนว่าทำให้ได้เหมือนปลา เป็นต้น

พลเอกเปรมเล่าอีกว่า ในวิชาลูกเสือ ครูเคล้าจะสอนให้เรียนรู้สภาพแวดล้อม ภูมิประเทศ สิ่งมีชีวิตรอบกายอย่างสัตว์

หรือพืชที่เหมาะสมแก่วัยและความรู้ พร้อมแยกแยะให้เห็นว่า สิ่งใดเป็นประโยชน์ และเป็นโทษต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์

แต่หลักสำคัญ ครูเคล้ามักสอนให้ลูกเสือรู้จักการแก้ปัญหาด้วยตัวเอง

“ครูเคล้าไม่ได้เรียนจิตวิทยามา แต่สอนดีมาก ตลกที่สุดเลย ครูเคล้านี้ชั้นหนึ่งจริงๆ เวลาสอนเด็กนักเรียนฟังด้วยความตั้งใจ ไม่ง่วงนอน สอนเยี่ยมมาก สอนเก่งจริงๆ เล่านิทานก็เก่ง นิทานของครูเคล้านักเรียนหัวเราะกันได้ทุกครั้ง” พลเอกเปรมเล่า

ก่อนปิดภาคเรียนทุกครั้งที่โรงเรียนจะมีการจัดกิจกรรมการแสดงละครประจำปี เด็กนักเรียนทั้งหลายต่างตั้งตารอความสนุกสนานรื่นเริงที่จะเกิดขึ้นอย่างใจจดใจจ่อ ในวันนั้นตามธรรมเนียมปฏิบัติจะมีการเชิญผู้ปกครองและแขกผู้มีเกียรติมาร่วมงานกันอย่างคับคั่ง บ่อยครั้งที่ครูเคล้า คชาฉัตร เป็นคนเขียนบทละคร กำกับการแสดง และคัดเลือกเด็กมาเป็นตัวแสดง

“การแสดงละครของครูเคล้า คชาฉัตร ได้รับความสนใจจากนักเรียนและผู้ปกครองเป็นอย่างมาก ผมเคยแสดงเป็นตัวประกอบ” ครูเคล้าไม่ได้เก่งแค่เรื่องการสอน แต่ยังเก่งในเรื่องกีฬา ดังที่พลเอกเปรมเคยเล่าถึงความเก่งรอบด้านของครูเคล้า ในหนังสือ “เกิดมาต้องทดแทนแผ่นดินเกิด” ไว้อย่างน่าสนใจว่า

“สมัยเป็นเด็กพวกเราชอบเล่นฟุตบอล มี นึก บุญ และผม ก็เล่นฟุตบอลด้วยกัน นึกเขาเล่นฟุตบอลเก่งที่สุดในบรรดาพี่น้อง ก็ครูเคล้าอีกนั่นแหละที่เป็นครูสอน”

เรื่องราวคุณความดีของครูเคล้า ยังอยู่ในหัวใจของศิษย์เก่ามหาวชิราวุธหลายต่อหลายคน จากรุ่นสู่รุ่น ในฐานะครูผู้มีแนวคิดและวัตรวิถีแห่งความเป็นครูผู้มีวิธีการสอน มีวิสัยทัศน์ล้ำสมัย และเป็นแบบอย่างครูผู้ทุ่มเททั้งชีวิตจิตใจให้กับศิษย์อย่างมีสีสัน เร้าใจ สนุกสนาน

เป็นครูในดวงใจของนักเรียน ถึงขนาดมีการเล่าขานต่อมาว่า เด็กบางคนยอมแกล้งสอบตกเพื่อจะได้เรียนซ้ำชั้นกับครูเคล้า

กระนั้นในวันนี้ ครูและนักเรียนรุ่นใหม่แห่งรั้วน้ำเงิน-ขาวจำนวนไม่น้อย ต้องขมวดคิ้วย้อนถามด้วยความสงสัย งุนงง ว่า ครูเคล้าคือใคร ?