เสกกระดาษให้เป็นทอง ?
เล่มนี้สิ..นายกรัฐมนตรีควรอ่าน!

บายไลน์  :  ธดา ภาควิภัช
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เหมาะแค่ผู้บริหารประเทศเท่านั้น ยังเหมาะกับประชาชนทั่วไปที่จะทำความเข้าใจกับประเด็นเศรษฐศาสตร์ที่พื้นที่บทความตามหน้าหนังสือพิมพ์รายวันไม่สามารถให้คำตอบได้ชัดเจนหรือลุ่มลึกมากพอ เพราะเอาเข้าจริงๆ แล้ว เศรษฐศาสตร์เป็นเรื่องใกล้ตัวและส่งผลต่อความอยู่รอดของคนทุกกลุ่มในสังคม รวมทั้งประเทศชาติ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
ช่างเหมาะเจาะอะไรอย่างนี้ !
จะไม่ให้อุแม่เจ้า...ว้าวออกไปอย่างนั้นได้อย่างไรในเมื่อสำนักพิมพ์กรุงเทพธุรกิจBizbook ทำหนังสือเล่มนี้ออกมาได้จังหวะพอดีกับการกลับมาบริหารประเทศอีกครั้งของนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร

ความเป็น “นายกฯนักอ่าน” ทำให้เราอดคิดในใจไม่ได้ว่า “เสกกระดาษให้เป็นทอง :หายนภัยเศรษฐศาสตร์ชวนเชื่อ” หรือ The Perils of Propaganda Economy เล่มนี้ เหมาะมากสำหรับท่านไว้ศึกษาถึง “แก่นแท้” หรือความเป็น “ศาสตร์” ของวิชาเศรษฐศาสตร์ไว้ใช้ในการบริหารประเทศ

“นโยบายเศรษฐกิจควรมีความเป็นศาสตร์มากขึ้น ลักษณะทางวิทยาศาสตร์ในเชิงทฤษฎีและการตรวจสอบข้อเท็จจริง จะช่วยให้นโยบายที่กำหนดขึ้นมีความพอประมาณแก่ศักยภาพ และความสามารถรับความเสี่ยงของประเทศ ไม่ไหลไปตามกระแสชวนเชื่อของผู้มีประโยชน์ทับซ้อน” ดร.ตีรณกล่าว

หลายปีของรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร สร้างความประทับใจแก่ประชาชนหลายหมู่เหล่า โดยการบริหารประเทศด้วยความรวดเร็ว ฉับไว กล้าคิดกล้าตัดสินใจ และมีนโยบายแปลกใหม่ที่กระจายผลประโยชน์แก่มวลชนจนถึงระดับรากหญ้า

แต่ในชั่วพริบตา การขายหุ้นชินคอร์ปโดยไม่เสียภาษีของ “ครอบครัวชินวัตร” ได้กลายเป็นฟางเส้นสุดท้าย ที่นำสถานะทางการเมืองอันมั่นคงไปสู่จุดพลิกผันจนถึงขั้นวิกฤติ พร้อมๆ กับวิกฤตการณ์แห่งความแตกแยกขึ้นในสังคมไทย ที่แบ่งง่ายๆ เป็นฝ่าย “เชียร์ทักษิณ” กับฝ่ายที่ “ไม่เอาทักษิณ”

บรรดานักวิชาการหลากสาขาดังสอดแทรกอย่างต่อเนื่อง ผู้ที่เห็นต่างแทบจะไม่อยู่ในสายตานายกฯ ซีอีโอคนนี้ พร้อมกับตั้งฉายาให้ว่าเป็นพวก “ขาประจำ” และหนึ่งในสุ้มเสียงที่หนักแน่นคมคายที่สะท้อนผ่านข้อเขียนในหน้าหนังสือพิมพ์ก็คือ “ดร.ตีรณ พงศ์มฆพัฒน์” รองศาสตราจารย์ ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ปรึกษาอดีตรองนายกรัฐมนตรี ดร.ศุภชัย พานิชภักดิ์

แม้จะสร้างชื่อเสียงจากความเป็นนักวิชาการเศรษฐศาสตร์ ที่เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์มหภาค การค้าระหว่างประเทศ และนโยบายเศรษฐกิจ แต่แง่มุมการวิเคราะห์ที่ไม่ละเลยต่อประเด็นด้านสังคมและการเมืองผ่านหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจและมติชนรายวัน ได้กลายเป็นเสน่ห์ในการนำเสนอความคิดของนักเศรษฐศาสตร์คนนี้

ดร.ตีรณ มุ่งตีแผ่ให้เห็นถึง “ความลวง” ของประชานิยมยุคใหม่ ซึ่งความสำเร็จส่วนหนึ่งเป็นผลจากแผนการประชาสัมพันธ์อย่างขนานใหญ่ของรัฐบาล ที่รองรับด้วยการดำเนินนโยบายอัดฉีดปริมาณเงิน การกระตุ้นรายจ่ายภาครัฐ การอุดหนุนและการขยายสินเชื่อของธนาคารที่รัฐเป็นเจ้าของ ไปจนถึงมาตรการกึ่งการคลังอื่นๆ ที่ล้วนพุ่งตรงไปที่กลุ่มเป้าหมายทางการเมือง แต่ “ความจริง” ที่เป็นผลติดตามมา ทว่า เจ้าของนโยบายกลับละเลยที่จะพูดถึง ได้แก่ ความอ่อนแอทางการเงินการคลัง หนี้สาธารณะและการผูกพันใหม่ๆ เงินคงคลังที่ร่อยหรอลงอย่างน่าวิตก การออมที่ลดลง และภาวะหนี้สินที่เพิ่มสูงขึ้นของครัวเรือน ฯลฯ

นั่นคือที่มาของแก่นความคิด Propaganda Economy หรือ “เศรษฐศาสตร์ชวนเชื่อ” ซึ่งถือเป็นเศรษศาสตร์มิติใหม่ ที่ ดร.ตีรณเป็นผู้นำเสนอเป็นคนแรก !!

เศรษฐศาสตร์ชวนเชื่อเป็นปรากฏการณ์แห่ง “อำนาจนิยมใหม่” ที่มาจากการบรรจบกันของอิทธิพลยิ่งใหญ่ทางธุรกิจและอำนาจเหนือกลไกของรัฐ โดยสามารถดำเนินยุทธวิธีได้อย่างเป็นเอกภาพ ในการบริหารการรับรู้และความคาดหวังของประชาชน
เครื่องมือสำคัญของการสร้าง “เศรษฐศาสตร์ชวนเชื่อ” อยู่ที่ “การบริหารสื่อ” ซึ่งมีการกล่าวถึงกันมากในยุคแห่งระบอบทักษิณ ดังจะสังเกตเห็นว่า ในแต่ละปี เมื่อมีการจัดอันดับองค์กรที่ใช้งบประมาณเพื่อการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อมวลชนมากที่สุด ปรากฏว่า “ภาครัฐ” มักติดกลุ่ม 10 อันดับแรกเสมอ

“นี่จึงเป็นประสบการณ์แห่งยุคของเศรษฐกิจทุนนิยมภายใต้ประชาธิปไตยสีเทา ประชาชนที่ยากจนที่สุด นอกจากจะไม่ได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงจากนโยบายประชานิยมแล้ว ยังเป็นกลุ่มที่ได้รับความไม่เป็นธรรมมากที่สุด” เป็นสิ่งที่ ดร.ตีรณ เฝ้าตอกย้ำ

หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เหมาะแค่ผู้บริหารประเทศเท่านั้น ยังเหมาะกับประชาชนทั่วไปที่จะทำความเข้าใจกับประเด็นเศรษฐศาสตร์ที่พื้นที่บทความตามหน้าหนังสือพิมพ์รายวันไม่สามารถให้คำตอบได้ชัดเจนหรือลุ่มลึกมากพอ เพราะเอาเข้าจริงๆ แล้ว เศรษฐศาสตร์เป็นเรื่องใกล้ตัวและส่งผลต่อความอยู่รอดของคนทุกกลุ่มในสังคม รวมทั้งประเทศชาติ

เนื้อหาหนังสือนอกจากติดตาม “เช็คบิลระบอบทักษิณ” การดำเนินนโยบายเศรษฐกิจที่แฝงประเด็นทางการเมืองของรัฐบาลชุดนี้อย่างเอาจริงเอาจังแล้ว ผู้เขียนยังมุ่งตรวจสอบการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศที่เรากลับอยู่ในฐานะที่ “เสียเปรียบ” ทั้ง APEC FTA และเป็นแนวทาง “สีเทา” ซึ่งอ่อนด้อยเมื่อพิจารณาด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ

ขณะเดียวกัน ผู้เขียนชี้แนะว่า “ความจริง” ที่ต้องสร้างให้เกิด เพื่อไทยจะสามารถยืนหยัดในกระแสแห่งการแข่งขันทางเศรษฐกิจที่ทวีความเข้มข้นในเวทีนานาชาติยุคโลกาภิวัตน์ คือการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างเอาจริงเอาจัง มุ่งปฏิรูปโครงสร้างพื้นฐาน โดยไม่เสียดายโอกาสที่จะสร้างคะแนนนิยมไปกับนโยบายที่เห็นผลในระยะสั้น แต่บ่อนทำลายความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจที่แท้จริงของประเทศ

หนังสือยังทันสมัยด้วยบทส่งท้าย “เศรษฐกิจหายนะ เพราะประชาธิปไตยสีเทา” ซึ่งเป็นการเชื่อมโยงสู่สถานการณ์การเมืองปัจจุบันได้เป็นอย่างดี

“รัฐบาลประสบความสำเร็จอย่างสูงในการประชาสัมพันธ์นโยบายให้เป็นที่รับรู้ชื่นชม แต่อำนาจเบ็ดเสร็จนั้นกลับนำไปสู่ความล้มเหลวในการปฏิรูปเศรษฐกิจ การปราบปรามการประพฤติมิชอบ ทั้งในวงราชการและการฉ้อฉลในภาคเอกชนอย่างไม่น่าเชื่อ ท้ายที่สุด ..นำไปสู่วิกฤติศรัทธาครั้งยิ่งใหญ่ เมื่อผู้นำประเทศไม่สามารถให้ความกระจ่างในข้อกล่าวหาของสังคมเกี่ยวกับการใช้อำนาจที่ไม่สมควรกระทำ”

แม้คำพูดทิ้งท้ายฟังเหมือนสังคมไทยจะไร้ความหวัง แต่ในเนื้อหาภาคสุดท้ายของหนังสือเล่มนี้ ดร.ตีรณได้ชี้ทางออกไว้อย่างน่าสนใจ

ก็..คงจะต้องอ่านหนังสือเล่มนี้ให้จบกระมัง ถึงจะรู้ว่าที่พูดมาทั้งหมดไม่ใช่การโฆษณาชวนเชื่อ !