ความสำเร็จของเวบไซต์อีเบย์ผลักดันให้พ่อค้าแม่ค้าหน้าใหม่หาลู่ทางขายสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ต หากินกับฝรั่งมั่งค่า พม่า รามัญ สานฝันมีธุรกิจเป็นของตัวเองเป็นผู้ประกอบการยุคใหม่ เปิดร้านขายของกันทั้งวันทั้งคืน 365 วันร่วมกับ เซเว่น-อีเลฟเว่น จุดประกาย รายงาน

กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ : "คุณเบื่อวันจันทร์ ชอบวันศุกร์หรือเปล่า ทำงาน ทำที่บ้านหรือบนอินเทอร์เน็ตได้ไม่กระทบงานประจำ ใช้เวลาว่างวันละ 2-3 ชั่วโมง ไม่ต้องมีประสบการณ์ ไม่จำกัดวุฒิ มีการอบรมที่จะให้ความช่วยเหลือแนะนำ"

ข้อความจากอีเมลท่วงทำนองเดียวกับจดหมายอิเล็กทรอนิกส์อีกหลายฉบับที่ชักชวนให้ตาโตกับรายได้หลักหลายหมื่นจากการทำธุรกิจที่พลอยให้เพ้อฝันไปว่า "กระดิกตีนอยู่กับบ้านก็ทำเงินได้มหาศาล"

พงษ์ระพี เตชพาหพงษ์

ถึงแม้ธุรกิจล่าเหยื่อจากอีเมลที่วางใยแมงมุมรอเหยื่อติดกับด้วยต้นทุนที่แทบไม่ต้องลงทุนลงแรงอะไรเลย ถ้ามีคอมพิวเตอร์อยู่แล้วยิ่งดี ถ้าต่อเน็ตได้ฟรียิ่งดีใหญ่ ใช้นิ้วชี้ที่พระเจ้าสร้างมา "คลิก คลิก คลิก" เข้าไป โอกาสงามทำเงินรออยู่แค่เอื้อม

ทว่า ความฝันที่วาดฝันผ่านอีเมลเชิญชวนให้ทำงานหาเงินอยู่บ้านสไตล์ work at home เป็นได้จริงหรือ หรือเป็นเพียง work asshole กันแน่

ขายดีไม่มีหมกเม็ด

พงษ์ระพี กับชัยศิลป์ พนาวิวรรธน์ (ขวา)

เป็นความจริงที่เจ็บปวดว่า "ไม่มีอะไรได้มาโดยไม่ลงแรง แม้แต่หายใจ" เพราะฉะนั้นใครที่หวังรวยทางลัด ต่อให้แขวนเครื่องรางของขลังรุ่น "รวยเสียให้เข็ด" ก็ไม่อาจสมหวังดังฝันได้ถ้าไม่ได้ออกแรง

ถึงกระนั้นช่องทางทำกินบนอินเทอร์เน็ตก็ไม่ยากเกินไป บางทีอาจจะง่ายกว่าเซ้งแผงที่จตุจักรหรือเช่าหน้าร้านขายของ ข้อสำคัญต้องตาแหลมพอ

รัตนชัย ฐาปนะพงศ์ ผู้พัฒนาเวบไซต์ ไทยอีเบย์ดอทคอม เล่าว่า ตั้งแต่ปี 2538 ที่อีเบย์ ถือกำเนิด ไม่มีใครคาดคิดว่าปัจจุบันตลาดออนไลน์แห่งนี้จะมีสถิติผู้คลิกเข้าชมสินค้ามากถึงขนาดนี้ โดยในปี 2548 เวบไซต์อีเบย์ได้เปิดเผยข้อมูลว่า มีผู้เข้าเยี่ยมชมเวบไซต์อีเบย์ราว 50 ล้านคนต่อเดือน โดยขาช้อปเจ้าประจำเป็นชาวอเมริกัน อังกฤษ ฝรั่งเศส และอิตาลี ตามลำดับ

www.ebay.com

ปัจจุบันอีเบย์ มีสาขาใน 28 ประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศสุดท้องที่อีเบย์เข้ามาเปิดสาขา หลังจากถูกแบนไประยะหนึ่ง จากความไม่ซื่อของนักขายเลือดไทย

"จุดเด่นของตลอดออนไลน์ คือการเสนอขายสินค้าที่ตอบสนองความต้องการอย่างเดียวกันกับความต้องการของผู้ซื้อ โดยเฉลี่ยผู้เข้าชมจะใช้เวลาเพลิดเพลินอยู่กับการเลือกซื้อสินค้า และรอผลประมูลราว 2-3 ชั่วโมงต่อวัน" เซียนอีเบย์ กล่าว

สินค้าที่ได้รับความนิยมบนอีเบย์ ไม่ใช่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตามสไตล์ชุมชนไซเบอร์ แต่กลับเป็น พลอย เครื่องเงิน เสื้อผ้า แสตมป์หายาก รวมถึงพระเครื่องพิมพ์นิยมและเครื่องลางของขลังแทน โดยกลุ่มลูกค้าที่สนใจส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติ และเป็นสินค้าที่ไม่น่าเชื่อว่าจะขายได้

www.googkai.com

อีเบย์ได้จัดหมวดหมู่ของสินค้าออกเป็นหลายประเภทเพื่อความสะดวกในการค้นหาสินค้าที่ซื้อขายกันตั้งแต่แว่นตาโอ๊คลีห์ หม้อต้มฆ่าเชื้อ ลูกประคำ ไปจนสินค้าแปลก อย่างเช่นชิ้นส่วนยานอวกาศ

นักขายออนไลน์หลายคนปักหลักทำธุรกิจบนอีเบย์จากการซื้อมาขายไป  และหากำไรเล็กๆ น้อยๆ จากตัวสินค้าและค่าขนส่ง หากเป็นการสั่งซื้อสินค้าข้ามประเทศ หลายครั้งค่าขนส่งจะแพงกว่าตัวสินค้าเสียอีก

"ผู้ขายบางรายที่หัวใสหน่อยก็ตั้งราคาสินค้าต่ำๆ แต่บวกราคาค่าขนส่งสูงลิบ หรือรับเงินมาแล้ว แต่ไม่ยอมส่งสินค้าให้กับลูกค้า ซึ่งไม่นานสมาชิกเหล่านี้ก็เป็นอันต้องถูกแบนไปจากเวบไซต์อีเบย์โดยปริยาย" ผู้พัฒนาเวบไทยอีเบย์ เล่า

ชัยศิลป์ พนาวิวรรธน์ ผู้ก่อตั้งเวบไซต์กุ๊กไก่ดอทคอม เสริมว่า นักท่องอินเทอร์เน็ตราว 6-7 ร้อยล้านคนทั่วโลกสนใจทำมาค้าขายบนอินเทอร์เน็ต เครื่องมือสำคัญที่ผู้ขายหน้าใหม่ และมือทองใช้สำรวจตลาดคือ เทคโนโลยีสืบค้นผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต หรือ เสิร์ช เอนจิ้น (Search Engine)

"จากการสำรวจพบตัวเลขระบุว่า คนไทยใช้บริการเครื่องมือสืบค้นบนอินเทอร์เน็ตมากจนติดอันดับต้นๆ ของโลก ขณะที่สัดส่วนการทำตลาดอิเล็กทรอนิกส์หรือ E-Marketing ของบ้านเรายังมีอยู่น้อยมาก เนื่องจากคนทั่วไปยังคาดความเข้าใจ และไม่กล้าเสี่ยงที่จะทำ"

ปีที่แล้ว อีเบย์ได้เปิดเวบไซต์สาขาในไทย (www.ebay.co.th) ช่วยให้การโอนเงินจากต่างประเทศเข้าสู่ธนาคารในไทยสะดวกขึ้น ไม่ต้องผ่านการรับรองจากธนาคารไทยในสาขาต่างประเทศเพื่อโอนเงินเข้าบัญชีสาขาในไทย และยังเปิดโอกาสให้คนต่างประเทศขายสินค้าให้กับลูกค้าไทย เช่นเดียวกับเปิดทางให้นักธุรกิจไทยหน้าใหม่เข้าสู่วงการค้าขายในตลาดโลก

ถึงกระนั้น นักขายส่วนใหญ่ที่มีพื้นความรู้ภาษาอังกฤษยังให้ความสนใจกับตลาดอีเบย์หลักมากกว่า ยิ่งไปกว่านัก นักขายบางรายสบช่องทางทำเงินในตลาดที่แคบลงมาโดยไปฝึกฝนภาษาเยอรมนี ภาษาฝรั่งเศส และภาษาจีนเพื่อเจาะกลุ่มลูกค้าพิเศษ

ปัจจัยหนึ่งที่ช่วยเสริมให้อีเบย์ประสบความสำเร็จอย่างมั่นคงคือ การสร้างระบบความปลอดภัยในการซื้อสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ต โดยมีระบบเก็บเงินที่เป็นสากล อย่าง Paypal ซึ่งจับมือกับบัตรเครดิต และธนาคารชั้นนำในหลายๆ ประเทศ ทำให้ปัจจุบันตลาดกลางประมูลสินค้าออนไลน์ชื่อดัง บนเวบไซต์ www.ebay.com  มีสมาชิกตั้งหน้าตั้งตาประมูลสินค้าผ่านระบบออนไลน์ สูงถึง 200 ล้าน คนต่อปี

ความสำเร็จที่บอกกันปากต่อปากทำให้ตลาดออนไลน์กลายเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ขายหน้าใหม่ ที่ต้องการเสนอขายสินค้าในยุคดิจิทัล โดยไม่ต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมหาศาล เพียงแต่ต้องติดตามความเคลื่อนไหว หูไวตาไว และเข้าถึงเทศกาลของคนต่างประเทศด้วย

เปิดเวบขายของ

นอกจากค้าขายบนเวบอีเบย์แล้ว ผู้ขายบางรายเลือกเปิดเวบไซต์ของตัวเองเพื่อขายสินค้าออนไลน์บนอินเทอร์เน็ต การเปิดเวบไซต์และสร้างโฮมเพจในยุคปัจจุบันสามารถทำได้ง่าย และรวดเร็วด้วยเครื่องมือสำเร็จรูปที่เป็น "ซอฟต์แวร์เปิด" หรือโอเพ่นซอร์ส ก็สามารถมีร้านเป็นของตัวเองแล้ว

ท่ามกลางการเติบโตของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต ธุรกิจให้บริการจดโดเมนเนม เช่าพื้นที่บนอินเทอร์เน็ตในราคาประหยัดก็พลอยเติบโตไปด้วย บางรายให้บริการแบบหน้าเวบไซต์ หรือบล็อกสำเร็จรูป ได้โดยใช้เครื่องมือที่มีให้บริการในบางเวบ ทำให้ฝันของคนที่ต้องการขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ตไม่ไกลเกินเอื้อม

“อินเทอร์เน็ต อีเมล และสื่อออนไลน์ เป็นเครื่องมือสื่อสารสำคัญสำหรับการตลาดยุคใหม่ ซึ่งเข้ามาช่วยเพิ่มความสามารถในการทำระบบฐานข้อมูลลูกค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งการเสนอขายในยุคอนาคต มีแนวโน้มขายตามความต้องการของผู้ซื้อ โดยอาศัยเทคโนโลยีเป็นตัวเชื่อมต่อ ซึ่งจะช่วยให้ตลาดทำได้ง่ายขึ้น” ผู้พัฒนาเวบกุ๊กไก่ดอทคอมกล่าว

นอกจากนี้ ปรากฏการณ์ของระบบสังคมที่เชื่อมต่อกันเป็นเครือข่ายขนาดใหญ่ (Social Network) ยังเปิดโอกาสให้ทุกคนเข้าไปส่วนร่วมในการสร้างสรรค์องค์ความรู้และความคิดเห็น อย่างที่ปรากฏใน สารานุกรมบนอินเทอร์เน็ต อย่างวิกิพีเดีย และเวบบล็อก ที่ตัวเวบไซต์ทำหน้าที่เพียงวางระบบโครงสร้างพื้นฐานเพื่อให้ชุมชนออนไลน์ได้เข้ามาใช้งาน มีส่วนร่วมในการเสนอความรู้ ความคิดเห็น สร้างปฏิสัมพันธ์และสังคมออนไลน์บนอินเทอร์เน็ต

เขาบอกว่า หัวใจสำคัญของการทำตลาดบนเวบ คือการโปรโมทเวบให้ติดอยู่ในเครื่องมือสืบค้นชั้นนำอย่าง Google ในการสืบค้นข้อมูลผ่านเวบไซต์ Google ผลแสดง 10 เวบไซต์ฝั่งซ้ายมือของหน้าเวบไซต์ไม่ได้เป็นเวบไซต์ที่มีคนเข้าชมมากที่สุด แต่ยังมีความเกี่ยวข้องกับการตั้งชื่อ การใส่คำสำคัญลงใน "Meta Tag" ของเวบไซต์ให้ครอบคลุมมากที่สุดด้วย

ส่วนกรอบเล็กๆ ที่อยู่ฝั่งขวา จะเป็นพื้นที่โฆษณาที่เกี่ยวข้อง ซึ่งผู้ทำตลาดบนเวบส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับอันดับเวบในหน้าแรกจากรายการค้นข้อมูลด้วยคีย์เวิร์ดเกี่ยวข้อง คนส่วนใหญ่เชื่อว่าเทคโนโลยีมีความสำคัญกับการทำธุรกิจมากขึ้นทุกวัน

พงษ์ระพี เตชพาหพงษ์ เจ้าของผลงานหนังสือ เจาะตำนานรวยฟ้าผ่า Google และผู้อำนวยการบริษัท มายด์ คอนเน็กชันส์ จำกัด บอกว่า การทำธุรกิจยุคดิจิทัลจะมีแนวโน้มชัดเจนมากขึ้นในอีกราว 3-5 ปีข้างหน้า โดยเทคโนโลยีที่มาแรงได้แก่ ระบบสืบค้นข้อมูล (Search Engine) ระบบตลาดกลางขายสินค้า (E-Marketing)

“การตลาดของเวบสืบค้น อย่าง Google คือการทำให้ผู้ขายมีอำนาจมากกว่าผู้ซื้อ ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่ใช้งบการตลาดน้อยมาก แต่เป็นการตลาดยุคใหม่ที่เข้าถึงกลุ่มลูกค้าที่กำลังค้นหาสินค้าที่ต้องการ และพร้อมที่จะสั่งซื้อในทันที” พงษ์ระพี กล่าว

เทคนิคที่ Google ใช้ คือการรับรู้ถึงความต้องการ และพฤติกรรมของกลุ่มเป้าหมาย จากการค้นหาสินค้าและบริการที่ต้องการผ่านคีย์เวิร์ด หรือ คำค้น ซึ่งเทคโนโลยีทำให้ Google รู้ด้วยว่ากลุ่มเป้าหมายอยู่ ณ ตำแหน่งใดของโลก ทั้งในระดับพิกัด พื้นที่ และที่อยู่ที่สามารถระบุได้ ซึ่งจะช่วยให้การเข้าถึงของการเสนอขายสินค้าทำได้ง่ายขึ้น

ขณะที่บริษัทยักษ์ใหญ่อย่างไมโครซอฟท์ ใช้งบประมาณทำตลาดและขายสินค้าเป็นจำนวนมหาศาล จนสามารถแทรกซึมให้กลุ่มลูกค้ายอมรับไปในสินค้าไปโดยปริยาย ส่วนผู้ผลิตรองเท้ากีฬาชื่อดังอย่าง ไนกี้ ก็ทุ่มงบโฆษณาจำนวนมาก เพื่อทำให้สินค้าได้รับความเชื่อถือในสายตาของผู้บริโภค แม้ปัจจุบันไนกี้จะไม่มีโรงงานผลิตรองเท้าเป็นของตัวเอง เพียงแต่อาศัยโรงงานในประเทศต่างๆ เช่น ไทย จีน และเวียดนาม ทำหน้าที่ผลิตแทน

แต่สำหรับนักธุรกิจหน้าใหม่ที่ไม่มีงบโฆษณามากนัก ได้อาศัยการตลาดอิเล็กทรอนิสก์หรือ ตลาดกลาง เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยขับเคลื่อนช่องทางการค้า และสังคม มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

“ตลาดอิเล็กทรอนิกส์เปิดโอกาสให้ผู้ขายเสนอขายสินค้า โดยไม่ต้องง้อพนักงานขายหรือ เซลส์ ทำให้เซลส์ ในยุคปัจจุบันจำเป็นต้องปรับตัวให้ทันกับเทคโนโลยีที่จะเข้ามาแทนที่ตำแหน่งหน้าที่ของพวกเขา โดยอาศัยเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือ หรืออาวุธแทน” เจ้าของหนังสือ เจาะตำนาน รวยฟ้าผ่า Google กล่าว

ด้วยความสามารถของเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้คนในวงการไอทีมองภาพเทคโนโลยีอนาคต โดยคาดการณ์ไว้ว่า ตลาดยุคดิจิทัลในอนาคต ในช่วงเวลาไม่เกิน 5 ปี ไว้ว่า การทำงานของระบบสืบค้นข้อมูลจะผนวกเข้ากับการใช้งานเทคโนโลยีแผนที่ภูมิสารสนเทศมากขึ้น โดยอาศัยความสามารถของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพิ่มความแม่นยำในการค้นหา

พงษ์ระพี กล่าวว่า การค้นหาข้อมูลในอนาคตจะง่ายขึ้นกว่าในปัจจุบัน โดยค้นหาได้จากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อยู่ติดตัว เช่น โทรศัพท์มือถือ และคอมพิวเตอร์พกพา หรือพีดีเอ ที่ติดความสามารถของระบบระบุพิกัด หรือ GPS ซึ่งข้อดีคือสามารถค้นหาข้อมูลที่ต้องการในบริเวณตำแหน่งที่อยู่ของผู้ค้นหา

ยกตัวอย่างเช่น หากเรากำลังยืนอยู่กลางสยาม แล้วต้องการหาร้านอาหารเวียดนาม ที่อยู่บริเวณใกล้เคียง เทคโนโลยีสามารถระบุได้ว่า ในสยามมีร้านอาหารเวียดนามกี่ร้าน และสามารถระบุข้อมูลของโปรโมชั่น แผนที่การเดินทาง แสดงภาพบรรยากาศในร้าน เพื่อเป็นช่องทางเลือกให้กับผู้บริโภค ในการตัดสินใจ

"ปัจจุบัน ผู้พัฒนาเครื่องมือสืบค้นชื่อดังให้ความสนใจกับเทคโนโลยีแผนที่ เข้ามาเป็นส่วนเสริมในการค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต แต่อาจจะต้องรอความชัดเจนอีกสักระยะ เนื่องจากการใช้งานในเชิงพาณิชย์ยังคงติดขัดในเงื่อนไขอยู่หลายด้าน ทั้งตัวเทคโนโลยีที่มีราคาสูง และการพัฒนาแอพพลิเคชั่นเพื่อใช้งาน" นายพงษ์ระพี กล่าว

การเปิดร้านค้าออนไลน์ไม่ได้จำกัดเพียงแค่การขายสินค้าที่จับต้องได้เท่านั้น สินค้าบางอย่างที่จับต้องไม่ได้และไม่สามารถนำมาใช้งานจริงก็สามารถซื้อขายทำเงินกันได้เช่นกันในโลกเสมือนจริง

ไม่นานมานี้ บริษัทระดับโลกหลายแห่งได้เข้าไปเปิดสำนักงานใน โลกเสมือนจริง Second life ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ ผู้ให้บริการข่าวรอยเตอร์ส่งผู้สื่อขาย อดัมส์ พาสิกค์ คอยรายงานความเคลื่อนไหวในโลกดิจิทัล ขณะที่บริษัทยักษ์ใหญ่ด้านไอที ไอบีเอ็ม เปิดสำนักงานลูกค้าสัมพันธ์บน Second life เช่นกัน แม้แต่บริษัทผลิตรถยนต์โตโยต้าก็เตรียมผลิตรถยนต์ ไซออน เอ็กซ์บี แวน สำหรับประชากร Second life เช่นกัน และไม่นานมานี้ สำนักข่าวซีเอ็นเอ็นรายงานยืนยันว่า สวีเดนจะเป็นประเทศแรกที่เข้าไปเปิดสถานทูตในเวบไซต์เสมือนจริงแห่งนี้

ปัจจุบัน ยอดผู้เข้าไปในโลกเสมือนจริงแห่งนี้ มากกว่า 2.6 ล้านคน และเข้าเป็นประจำ มากถึง 334,000 คนแล้ว ตลอดจนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกวันอีกวันละ 20,000 คน นับตั้งแต่เดือนมกราคมเป็นต้นมา

ลักษณะของบริการของ Second life เป็นการสร้างโลกเสมือนจริง ที่เปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถติดต่อสื่อสารกันได้ รวมไปถึงสามารถที่จะสร้างบ้าน หรือทำธุรกิจของตัวเองในโลกเสมือนจริงได้

“Second life มีแนวโน้มของการเติบโตไปได้ไกล เนื่องจากเทคโนโลยีมีการพัฒนาให้ทันสมัยเพิ่มขึ้น มีความเป็นไปได้ที่ Second life จะเป็นช่องทางในการทำธุรกิจสำหรับอนาคตได้อีกทางหนึ่ง” นายพงษ์ระพี กล่าว

จุฑารัตน์ ทิพย์นำภา